კიბერპანკი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
კიბერპანკული ქალაქის პეიზაჟი

კიბერპანკი (ინგლ. cyberpunk) — სამეცნიერო ფანტასტიკის ქვეჟანრი, სადაც ასახულია კაცობრიობის კულტურის ვარდნა ტექნოლოგიური პროგრესის ფონზე კომპიუტერების ეპოქაში. თავად ტერმინი წარმოადგენს ინგლისური სიტყვების „cybernetics“ (კიბერნეტიკა) და „punk“ (პანკი) ნაზავს. ტერმინი პირველად გამოიყენა მწერალმა ბრიუს ბეთკემ თავისი მოთხრობის დასათაურებლად. როგორც წესი, კიბერპანკთან დაკავშირებულ ნაწარმოებში აღწერილია ანტიუტოპიური მომავლის სამყარო, სადაც ტექნოლოგიური პროგრესი, როგორიც არის საინფორმაციო ტექნოლოგიები და კიბერნეტიკა, ეთავსება სოციალური წესწყობილების ვარდნას ან რადიკალურ გარდაქმნას.[1]

კიბერპანკი სათავეს იღებს 1960-1970-იანი წლების ეგრეთ წოდებული სამეცნიერო ფანტასტიკის ახალი ტალღის მოძრაობიდან, როდესაც მწერლებმა, როგორებიც არიან ფილიპ კინდრედ დიკი, როჯერ ჟელიაზნი, ჯეიმზ ბალარდი, ფილიპ ხოსე ფარმერი და ჰარლან ელისონი, გამოიკვლიეს ნარკოკულტურის, ტექნოლოგიებისა და სექსუალური რევოლუციის გავლენა ადრეული სამეცნიერო ფანტასტიკის უტოპიური ტენდენციების თავის არიდების გზით.[2] უილიამ გიბსონის 1984 წელს გამოსულმა რომანმა „ნეირომანსერი“ გაამყარა კიბერპანკი როგორც ჟანრი. კიბერპანკის სხვა გამორჩეული ავტორები არიან ბრიუს სტერლინგი და რუდი რიუკერი.

ჟანრის ადრეული ფილმებია 1982 წელს გამოსული რიდლი სკოტის „სამართებელზე მორბენალი“, „ჯონი მნემონიკი“,[3] „სასტუმრო ახალი ვარდი“[4][5] — ეს ორი უკანასკნელი დაფუძნებულია უილიამ გიბსონის მოთხრობებზე. ჟანრის უფრო ახალი ფილმია 2017 წელს გამოსული „სამართებელზე მორბენალი 2049“, რომელიც წარმოადგენს ორიგინალი ფილმის გაგრძელებას და კომპანია Netflix-ის სატელევიზიო სერიალი „განახლებული ნახშირბადი“.

რესურსები ინტერენტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. Hassler, Donald M. (2008). New Boundaries in Political Science Fiction. University of South Carolina Press, გვ. 75–76. ISBN 1-57003ს-736-1. 
  2. JOHN R. PARKER. (20 აგვისტო, 2011) ‘NEW WORLDS': ONE OF THE MOST INFLUENTIAL SCI-FI MAGAZINES RETURNS THIS FALL. Сomicsalliance.com. წაკითხვის თარიღი: 16 მაისი, 2018.
  3. CTheory.net. CTheory.net. წაკითხვის თარიღი: 2009-03-20.
  4. DVD Verdict Review – New Rose Hotel. Dvdverdict.com (2000-01-10). დაარქივებულია ორიგინალიდან - 2008-12-28. წაკითხვის თარიღი: 2009-03-20.
  5. 'New Rose Hotel': Corporate Intrigue, Steamy Seduction“, Nytimes.com, 1999-10-01. წაკითხვის თარიღი: 2009-03-20.