კასპარ ვილიგერი
| კასპარ ვილიგერი | |
|---|---|
| შვეიც.-გერმ. Kaspar Villiger | |
 | |
| დაბადების თარიღი | 5 თებერვალი, 1941[1] [2] [3] [4] (85 წლის) |
| დაბადების ადგილი | Pfeffikon |
| მოქალაქეობა |
 შვეიცარია[2] |
| განათლება | ციურიხის შვეიცარიის უმაღლესი ტექნოლოგიური სკოლა |
| ჯილდოები | Freedom Prize |
კასპარ ვილიგერი[5] (დ. 5 თებერვალი, 1941) — შვეიცარიელი ბიზნესმენი, თამბაქოს ყოფილი მწარმოებელი და პოლიტიკოსი. 1989 წლის 1 თებერვლიდან იგი იყო შვეიცარიის ფედერალური საბჭოს წევრი „ლიბერალების“ პარტიიდან. ვილიგერი ორჯერ იკავებდა შვეიცარიის პრეზიდენტის პოსტს – 1995 და 2002 წლებში. მანამდე, 1987-1989 წლებში, იგი მსახურობდა კანტონების საბჭოში, ხოლო 1982 წლიდან 1987 წლამდე იყო ეროვნული საბჭოს წევრი.[6]
კასპარ ვილიგერი ყველაზე მეტად ცნობილია 2001 წელს „Swissair“-ის გაკოტრების საქმეში მონაწილეობით. იგი იყო სამაშველო გეგმის სამუშაო ჯგუფის წევრი, რომელმაც, საბოლოო ჯამში, მიზანს ვერ მიაღწია.[7][8] 2009-2012 წლებში ვილიგერი „UBS“-ის დირექტორთა საბჭოს თავმჯდომარედ დაინიშნა.[9][10][11] მას ასევე ეკავა პოზიციები ისეთი მსხვილი კომპანიების დირექტორთა საბჭოებში, როგორიცაა „Nestlé“,[12] „Swiss Re“[13] და „Neue Zürcher Zeitung“.[14] ამჟამად იგი არის „UBS-ის ეკონომიკის ფონდის“ (UBS Foundation of Economics in Society) თავმჯდომარე, რომელმაც 100 მილიონი შვეიცარიული ფრანკის ინვესტიცია განახორციელა ციურიხის უნივერსიტეტის ეკონომიკის დეპარტამენტში.[15] გარდა ამისა, 2004 წელს იგი იყო „გლობალური ლიდერობის ფონდის“ (Global Leadership Foundation) ერთ-ერთი დამფუძნებელი წევრი.
ადრეული ცხოვრება და განათლება
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]კასპარ ვილიგერი დაიბადა 1941 წლის 5 თებერვალს შვეიცარიის ქალაქ პფეფიკონში, მაქს და დორი ვილიგერების ოჯახში. იგი იყო ჟან ვილიგერის (1860-1902) შვილიშვილი,[16] რომელმაც 1888 წელს თამბაქოს მწარმოებელი კონცერნი „Villiger Sons“ დააარსა. კასპარს ჰყავდა უფროსი ძმა, ჰაინრიხი (1930-2025)[17][18] და და — მონიკა (დაბადებული 1936 წელს).[19]
იგი პფეფიკონში გაიზარდა და საშუალო განათლება აარაუში მიიღო. ამის შემდეგ მან მექანიკური ინჟინერია შეისწავლა ციურიხის ფედერალურ ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში (ETH Zurich), რომელიც 1965 წელს დაასრულა.[20]
კარიერა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]1966 წელს, მამის მოულოდნელი გარდაცვალების შემდეგ, კასპარ ვილიგერი საოჯახო ბიზნესში ჩაერთო. იგი კომპანიას უძღვებოდა უფროს ძმასთან, ჰაინრიხთან და დასთან, მონიკასთან ერთად. მან საოჯახო ბიზნესს შეუერთა ველოსიპედების მწარმოებელი კომპანია და განავითარა იგი ახალი ბრენდის სახელით. ვილიგერი ასევე იკავებდა საპასუხისმგებლო პოზიციებს ცენტრალური შვეიცარიის სავაჭრო პალატასა და დამსაქმებელთა ასოციაციაში. მოგვიანებით, 2004 წლიდან, იგი გახდა ისეთი გლობალური გიგანტების დირექტორთა საბჭოს წევრი, როგორიცაა „Nestlé“ და „Swiss Re“. 2009 წლის აპრილში იგი შვეიცარიული საბანკო გიგანტის, „UBS“-ის დირექტორთა საბჭოს თავმჯდომარედ აირჩიეს და ამ პოსტს 2012 წლამდე იკავებდა, რის შემდეგაც იგი აქსელ ვებერმა ჩაანაცვლა.
პოლიტიკა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]კასპარ ვილიგერი შვეიცარიის ფედერალურ საბჭოში 1989 წლის პირველ თებერვალს აირჩიეს, როგორც თავისუფალი დემოკრატიული პარტიის წარმომადგენელი. მუშაობის პერიოდში იგი ხელმძღვანელობდა ორ მნიშვნელოვან უწყებას: 1989-1995 წლებში იგი ედგა სათავეში ფედერალურ სამხედრო დეპარტამენტს, ხოლო 1996 წლიდან 2003 წლამდე მართავდა ფედერალურ ფინანსთა დეპარტამენტს.[21] თავისი კარიერის განმავლობაში მან ორჯერ, 1995 და 2002 წლებში, დაიკავა კონფედერაციის პრეზიდენტის პოსტი.
მისი პოლიტიკური მოღვაწეობის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ეპიზოდი უკავშირდება 1995 წელს გაკეთებულ ოფიციალურ განცხადებას, როდესაც მან ბოდიში მოუხადა დენ კალერს, პიროვნებას, რომელიც მეორე მსოფლიო ომის დროს შვეიცარიაში მდებარე ვავილერმოოსის ინტერნირების ბანაკში იმყოფებოდა. ეს ჟესტი მოგვიანებით ამერიკელი ინტერნირებული პირების შესახებ მომზადებულ სამეცნიერო ნაშრომებშიც მოხვდა. ვილიგერმა პოლიტიკური საქმიანობის დასრულებისა და გადადგომის შესახებ 2003 წლის სექტემბერში გამოაცხადა.[22][23][24][25]
სხვა საქმიანობა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]კასპარ ვილიგერი არის „გლობალური ლიდერობის ფონდის“ (Global Leadership Foundation) წევრი. ეს არის ორგანიზაცია, რომელიც მუშაობს დემოკრატიული მმართველობის მხარდასაჭერად, კონფლიქტების პრევენციასა და მედიაციის გზით მათ მოგვარებაზე. ფონდის მიზანია დემოკრატიული ინსტიტუტების, ღია ბაზრების, ადამიანის უფლებებისა და კანონის უზენაესობის პოპულარიზაცია.
ორგანიზაცია თავის მიზნებს ახორციელებს ყოფილი ლიდერების გამოცდილების დღევანდელი სახელმწიფო მეთაურებისთვის გაზიარებით, რაც ხდება დისკრეტულად და სრული კონფიდენციალურობის დაცვით. ეს არის არაკომერციული გაერთიანება, რომელიც შედგება მთავრობების ყოფილი მეთაურებისგან, ასევე მაღალი რანგის სამთავრობო და საერთაშორისო ორგანიზაციების ყოფილი ოფიციალური პირებისგან. ისინი მჭიდროდ თანამშრომლობენ მოქმედ ლიდერებთან მათთვის მნიშვნელოვან მმართველობით საკითხებზე.
რესურსები ინტერნეტში
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- Business activities of Kaspar Villiger დაარქივებული 20 January 2013 საიტზე Wayback Machine. , databot.ch
სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ↑ Brockhaus Enzyklopädie — F.A. Brockhaus, 1796.
- 1 2 verschiedene Autoren Historische Lexikon der Schweiz, Dictionnaire historique de la Suisse, Dizionario storico della Svizzera — Bern: 1998.
- ↑ Munzinger Personen
- ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #171038681 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
- ↑ Kaspar Villiger in Muri b. Bern - Auskünfte de. ციტირების თარიღი: 2023-03-25
- ↑ Ratsmitglied ansehen. ციტირების თარიღი: 2023-03-25
- ↑ Archives, L. A. Times. (2001-11-19) Swissair Rescue Plan Approved en-US. ციტირების თარიღი: 2023-03-25
- ↑ „Task force to devise emergency rescue plan for Swissair“. SWI swissinfo.ch (ინგლისური). 24 September 2001. ციტირების თარიღი: 2023-03-25.
- ↑ Bruppacher, Balz; Press, The Associated. UBS taps former Swiss president as new chairman en-US (2009-03-04). ციტირების თარიღი: 2023-03-25
- ↑ Kaspar Villiger tritt vorzeitig zurück de (2011-11-15). ციტირების თარიღი: 2023-03-25
- ↑ „UBS Picks Former Swiss Finance Minister as Chairman“. The New York Times (ინგლისური). Bloomberg. 2009-03-05. ISSN 0362-4331. ციტირების თარიღი: 2023-03-25.
- ↑ Tagesschau - Villiger ist Nestlé Verwaltungsrat - Play SRF, https://www.srf.ch/play/tv/tagesschau/video/villiger-ist-nestle-verwaltungsrat?urn=urn:srf:video:9e6d8646-c115-4ce8-8c81-5a57fc3bfebc. წაკითხვის თარიღი: 2023-03-25
- ↑ uhg. „Kaspar Villiger wird Swiss-Re-Verwaltungsrat | NZZ“. Neue Zürcher Zeitung (გერმანული). ციტირების თარიღი: 2023-03-25.
- ↑ admin. (2004-02-05) Kaspar Villiger soll wieder in NZZ-Verwaltungsrat de-DE. ციტირების თარიღი: 2023-03-25
- ↑ About en. ციტირების თარიღი: 2023-03-25
- ↑ Villiger en. ციტირების თარიღი: 2023-03-25
- ↑ Official Magazine en-US. ციტირების თარიღი: 2023-03-25
- ↑ Tabak-Patron Heinrich Villiger stirbt 95-jährig de. ციტირების თარიღი: 2025-07-29
- ↑ New Villiger cigar celebrates key anniversary (21 October 2008). ციტირების თარიღი: 26 April 2023
- ↑ ETHistory - Kaspar Villiger. ციტირების თარიღი: 2023-03-25
- ↑ EFD, Eidgenössisches Finanzdepartement. Frühere Departmentsvorsteher/innen. ციტირების თარიღი: 26 April 2023.
- ↑ Franz Kasperski. (2015-09-07) Abgeschossen von der neutralen Schweiz de. Schweizer Radio und Fernsehen SRF. ციტირების თარიღი: 2015-10-23
- ↑ Forced Landing. climage.ch. ციტირების თარიღი: 2015-10-23
- ↑ Gedenkstein für Internierten-Straflager de. Schweiz aktuell (2015-10-23). ციტირების თარიღი: 2015-10-23
- ↑ Olivier Grivat. (2013-02-11) POW medal recognises US aviators' suffering. swissinfo. ციტირების თარიღი: 2015-10-23