კარლ ვილჰელმ შეელე

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
კარლ ვილჰელმ შეელე
Carl Wilhelm Scheele from Familj-Journalen1874.png
დაბ. თარიღი 9 დეკემბერი 1742(1742-12-09)[1], 19 დეკემბერი 1742(1742-12-19)[2][3] ან 29 დეკემბერი 1742(1742-12-29)[4]
დაბ. ადგილი შტრალზუნდი[5]
გარდ. თარიღი 21 მაისი 1786(1786-05-21) (43 წელი)
გარდ. ადგილი კეპინგი
მოქალაქეობა Flag of Germany.svg გერმანია
Flag of Sweden.svg შვედეთი
Carl Wilhelm Scheele ვიკისაწყობში

კარლ ვილჰელმ შეელე (შვედ. Carl Wilhelm Scheele; დ. 9 დეკემბერი, 1742 — გ. 21 მაისი, 1786) — შვედი ქიმიკოსი, შვედეთის სამეფო მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1775).

განათლებითა და პროფესიით ფარმაცევტი. მუშაობდა შცვედეთის სხვადასხვა ქალაქის აფთიაქებში, სადაც ატარებდა ქიმიურ კვლევებს. აღმოაჩინა მრავალი არაორგანული და ორგანული ნივთიერება: ქლორი (1774), გლიცერინი (1779, მოლიბდენისა (1778) და ვოლფრამის (1781) ანჰიდრიტები, სილიციუმის ტეტრაფთორიდი (1771), ბარიუმის ჟანგი (1774), დარიშხანწყალბადი (1775), ღვინომჟავა (1769), სილიციუმფთორწყალბადმჟავა და ფთორწყალბადმჟავა (1771), დარიშხანმჟავა (1775), მჟაუნმჟავა (1776), რძემჟავა (1780), ციანმჟავა (1782) და სხვა.

1769 წელს შეელემ შეიმუშავა ნაცრიდან ფოსფორის წარმოების ხერხი. 1774 წელს თავისუფალი სახით გამოყო მანგანუმი და ბარიუმის ოქსიდი. დეტალურად აღწერა ქლორის თვისებები. დაამტკიცა ჰაერის რთული შედგენილობა. მისი სახელობისაა მცირე კრატერი მთვარის ზედაპირზე და მცირე პლანეტა კარლშეელე. მისი სახელობისაა მინერალი შეელიტი.

თხზულებები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • Manuskript 1756—1777. Tolkning av С. W. Ossen. [Uppsala, 1942];
  • Chemische Abhandlung von der Luft und dem Feuer, Lpz., 1894;
  • Nachgelassene Briefe und Aufzeichnungen, hrsg. von A. E. Nordenskiöld, Stockh., 1892.

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. Encyclopædia Universalis შემოწმებული დეკემბერი 2 2016:
  2. ბრიტანიკა (1911) შემოწმებული დეკემბერი 2 2016:
  3. http://www.carl-wilhelm-scheele.com/ შემოწმებული დეკემბერი 2 2016:
  4. SUDOC
  5. Шееле Карл Вильгельм, Шееле Карл Вильгельм // დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია (1969–1978) შემოწმებული სექტემბერი 28 2015: