კარელ ანდელი

კარელ ანდელი
დაბ. თარიღი	28 დეკემბერი, 1884
დაბ. ადგილი	Modřany
გარდ. თარიღი	17 მარტი, 1948 (63 წლის)
გარდ. ადგილი	ვინოჰრადი
მოქალაქეობა	ჩეხოსლოვაკია
საქმიანობა	ასტრონომი
ჯილდოები	Nušl Prize

კარელ ანდელი (ჩეხ. Karel Anděl; დ. 28 დეკემბერი, 1884, მორდანი, ავსტრია-უნგრეთის იმპერია — გ. 17 მარტი, 1948, პრაღა, ჩეხოსლოვაკია) — ჩეხოსლოვაკი ასტრონომი და სელენოგრაფი. იყო ჩეხეთის ასტრონომიული საზოგადოების ერთ-ერთი დამფუძნებელი 1917 წელს. მისი ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაშრომი იყო მთვარის რუკა (1924).

ბიოგრაფია

კარელ ანდელს არა მხოლოდ ასტრონომია აინტერესებდა, თუმცა უზარმაზარ დროს უთმობდა მას და პირად ინტერესებსაც მას უქვემდებარებდა. გარდა ამისა, ის ძალიან გატაცებული იყო ფოტოგრაფიით - ექსპერიმენტებით სხვადასხვა დეველოპერთან და ქიმიკატებთან ასტრონომიული ობიექტების გადასაღებად.^[5]

ასტრონომიაში ის ძირითადად დაკვირვებაზე იყო ორიენტირებული, შემდეგ კი მთვარის კარტოგრაფიაზე. მას ხატვის არაჩვეულებრივი ნიჭი გააჩნდა, რომელიც სიზუსტესთან იყო შერწყმული. ანდელის პირველი რუკა, რომლის დიამეტრი 40 სმ იყო, მხოლოდ მთვარის ზედაპირზე უფრო მკაფიო ორიენტაციისთვის იყო განკუთვნილი. ანდელის მთავარი ნაშრომი იყო ცნობილი Mappa Selenographica, რომელიც 1926 წელს გამოქვეყნდა. 60 სმ დიამეტრის რუკა ორი ვერსიით იყო შექმნილი, ერთხელ შავი ფერის, აღწერის გარეშე, მეორედ სეპიის ფერში ტერმინოლოგიით.

მეორე მსოფლიო ომის დროს ანდელმა დაიწყო მუშაობა 13 დეტალური რუკის ნაკრებზე, რომელიც მთვარის მთელ ზედაპირს მოიცავდა. მრავალწლიანი მუშაობის შემდეგ, ამ ნაშრომის 8 ფურცლის დასრულების შემდეგ, ის მოულოდნელად გარდაიცვალა.

მისი ფერფლით სავსე ურნა პრაღაში, შტეფანიკის ობსერვატორიის მთავარი ტელესკოპის სვეტში ინახება.^[6]^[7]

ხსოვნა

მის პატივსაცემად,

მთვარის ერთ-ერთ კრატერს ეწოდა ანდელი;
ერთ-ერთ ასტეროიდს ეწოდა (22465) Karelanděl.

შრომები

Mappa Selenographica, 1926, Praha.

სქოლიო

1 2 3 Národní autority České republiky
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>
↑ Československý biografický slovník / J. Tomeš — Academia, 1992. — 840 გვრ. — ISBN 80-200-0443-2
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q164868'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10379185'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q55446929'></a>
↑ https://www.hvezdarna-fp.eu/products/andel-karel/
1 2 Archiv hl. m. Prahy, Matrika zemřelých hlavního magistrátu, sign. MAG Z32, s. 80 — ტ. MAG Z32. — გვ. 80.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q105319160'></a>
↑ BARTOŠ, Jiří. Anděl Karel [online]. Hvězdárna Františka Pešty z.s., 2014
↑ Astronomie Podolí a Modřan [online]. ceskatelevize.cz (reportáž z pořadu Z metropole)
↑ NAJSER, Pavel. Karel Anděl [online]. Česká astronomická společnos

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q856638_citetype_Q1982918_citetype_Q36524"_data-entity-id="Q13550863">Národní_autority_České_republiky<span_class="wef_low_priority_links"></span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863"></a></div>-1] 1 2 3 Národní autority České republiky
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13550863'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q1787111"_data-entity-id="Q55446929">[[:d:Q55446929|Československý_biografický_slovník]]<span_class="wef_low_priority_links">_/_[[:d:Q164868|J.&nbsp;Tomeš]]_—_[[:d:Q10379185|Academia]],_1992._—_840&nbsp;გვრ._—_ISBN_80-200-0443-2</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q164868"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q10379185"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q55446929"></a></div>-2] Československý biografický slovník / J. Tomeš — Academia, 1992. — 840 გვრ. — ISBN 80-200-0443-2
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q164868'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q10379185'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q55446929'></a>

[[https://www.hvezdarna-fp.eu/products/andel-karel/_https://www.hvezdarna-fp.eu/products/andel-karel/]<span_class="wef_low_priority_links"></span><div_style="display:none"></div>-3] ttps://www.hvezdarna-fp.eu/products/andel-karel/

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q9388534"_data-entity-id="Q105319160">[https://katalog.ahmp.cz/pragapublica/permalink?xid=92c896411424439b8cdb373d767c28c9&scan=84#scan84_Archiv_hl._m._Prahy,_Matrika_zemřelých_hlavního_magistrátu,_sign._MAG_Z32,_s._80]<span_class="wef_low_priority_links">_—_ტ.&nbsp;MAG_Z32._—_გვ.&nbsp;80.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q105319160"></a></div>-4] 1 2 Archiv hl. m. Prahy, Matrika zemřelých hlavního magistrátu, sign. MAG Z32, s. 80 — ტ. MAG Z32. — გვ. 80.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q105319160'></a>

[5] BARTOŠ, Jiří. Anděl Karel [online]. Hvězdárna Františka Pešty z.s., 2014

[6] Astronomie Podolí a Modřan [online]. ceskatelevize.cz (reportáž z pořadu Z metropole)

[7] NAJSER, Pavel. Karel Anděl [online]. Česká astronomická společnos

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]