კანგ კონი
| კანგ კონი | |
|---|---|
| 강건 | |
 გენერალ კანგ კონი | |
| დაბადების თარიღი | 23 ივნისი 1918 |
| დაბადების ადგილი | სანგჯუ, კეიშოჰოკუს პროვინცია, იაპონიის მმართველობის ქვეშ მყოფი კორეა |
| გარდაცვალების თარიღი | 8 სექტემბერი 1950 |
| გარდაცვალების ადგილი | კუმის მდინარის მიდამოები, კორეის ნახევარკუნძული |
| მოქალაქეობა | ჩრდილოეთ კორეა |
| მეუღლე/ები | Pak Kyong-suk[1] |
| ჯილდოები | წითელი დროშის ორდენი და რესპუბლიკის გმირი[2] |
კანგ კონი — (კორ. 강건, ნამდვილი სახელი — „კანგ შინ-ტე“ (კორ. 강신태); დ. 23 ივნისი 1918, სანგჯუ, კეიშოჰოკუს პროვინცია — გ. 8 სექტემბერი 1950, კუმის მდინარის მიდამოები, კორეის ნახევარკუნძული) — კორეელი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე, რომელიც XX საუკუნის პირველ ნახევარში მოქმედებდა მანჯურიასა და კორეის ნახევარკუნძულზე. იგი ჩრდილოეთ კორეის არმიის ერთ-ერთ მთავარ სამხედრო ხელმძღვანელად ითვლებოდა კორეის ომის წინასაასა და საწყის ეტაპებზე და კორეის სახალხო არმიის გენერალური შტაბის პირველი უფროსი იყო. კანგ კონი ჩრდილოეთ კორეის არმიის შეტევას ხელმძღვანელობდა ომის დასაწყისში, ვიდრე 1950 წლის 8 სექტემბერს ნაღმზე აფეთქების შედეგად დაიღუპებოდა.[3][4]
ადრეული ცხოვრება
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]კანგ კონი დაიბადა 1918 წლის 23 ივნისს სანგჯუში, კეიშოჰოკუს პროვინციაში, იაპონური კოლონიური მმართველობის ქვეშ მყოფ კორეაში (დღევანდელი ჩრდილოეთი კიონგსანგის პროვინცია, სამხრეთ კორეა).[5] დაახლოებით თექვსმეტი წლის ასაკიდან იგი უკვე მონაწილეობდა ეროვნულ-განმათავისუფლებელი და სამხედრო ტიპის საქმიანობაში, რომელიც მიმართული იყო იაპონური კოლონიური ბატონობის წინააღმდეგ.[6] ბავშვობაში ოჯახთან ერთად გადასახლდა მანჯურიაში, ცზილინის პროვინციაში, სადაც გაიზარდა და ჩამოყალიბდა.
მოზარდობის წლებში კანგი აქტიურად იყო ჩართული ანტიიაპონელი გერილა რაზმების საშუალო რგოლის ორგანიზებაში და მობილიზაციაში, განსაკუთრებით – თავისი ხანგრძლივი თანამებრძოლისა და მეგობრის, კიმ ირ სენისთვის მებრძოლთა რეკრუტირებაში. მას ახასიათებდნენ იშვიათი ფიზიკური მონაცემები და ხშირად იყო მოხსენიებული, როგორც უჩვეულოდ მაღალი, „რიგებს ზემოდან გადმოყურებელი“ ფიგურა.[7] კორეის ომამდე მისი ხელმძღვანელი როლების წინამორბედ პერიოდში, 1932 წლიდან, კანგ კონი ჩაერთო მანჯურიაში ანტიიაპონურ შეიარაღებულ ბრძოლაში და შეუერთდა ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთის ანტიათიაპონურ გაერთიანებულ არმიას. 1940-იანი წლების დასაწყისში, პარტიზანული მოძრაობის იაპონური შეტევებით დასუსტების შემდეგ, ის იძულებული გახდა გადასულიყო საბჭოთა კავშირის ტერიტორიაზე, სადაც მეორე მსოფლიო ომის დასრულების წინ უკვე ოფიცრის ხარისხით მსახურობდა 88-ე ცალკეულ მსროლელ ბრიგადაში — წითელი არმიის ნაწილში, რომელიც კორეელი და ჩინელი მეომრებით იყო დაკომპლექტებული.[8]
კორეის ომამდე
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ისევე, როგორც კიმ ირ სენის მმართველობის დროს მაღალი თანამდებობებზე დანიშნული სხვა ფიგურების უმეტესობა, კანგ კონიც მანჯურიაში იბრძოდა კიმის გვერდით იაპონური ოკუპაციის წინააღმდეგ. მანჯურიაში ყოფნისას ის ორგანიზებას უწევდა და ხელმძღვანელობდა კირინის „სამშვიდობო დაცვის არმიას“ (Kiring Peace Preservation Army).[9] მიუხედავად იმისა, რომ კანგს (და სხვა კორეელებს, რომლებიც მანჯურიაში იბრძოდნენ) კიმ ირ სენზე ფართო სამხედრო გამოცდილება ჰქონდათ, ახალი კომუნისტური სახელმწიფოს სათავეში მაინც კიმი წამოაყენეს — მისი უნარის გამო, ეფექტიანად დაემყარებინა და შეენარჩუნებინა ურთიერთობა საბჭოთა ხელმძღვანელობასთან.[10]
1946 წლის ზაფხულში კანგ კონი საბჭოთა რუსეთიდან ჩრდილოეთ კორეაში დაბრუნდა, რათა ჩართულიყო კორეის სახალხო არმიის შექმნის პროცესში. 1948 წელს იგი დანიშნეს გენერალური შტაბის დეპარტამენტის უფროსად და მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა სამხრეთ კორეაში შეჭრის გეგმების შედგენაში, რომელიც საბჭოთა სამხედრო სტრატეგებთან თანამშრომლობით შემუშავდა.[11] სწორედ კანგი შეირჩა ამ შეტევის მთავარ სამხედრო სარდლადაც.[12] ის იყო კორეის შრომის პარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრი და ასევე — უმაღლესი народ회의 დეპუტატი.
თანამებრძოლებისა და მოწმეების აღწერით, კანგ კონი ცნობილ იყო როგორც უკომპრომისო, მკაცრი სამხედრო ლიდერი; ეს ასახული იყო მის დაქვემდებარებაში მყოფი ქვედანაყოფების მოქმედებაშიც — ისინი აგრესიული ტაქტიკით მოქმედებდნენ, ნაკლებად ითვალისწინებდნენ რისკებს და კიმ ირ სენის მოთხოვნით ერთი მიზანი ჰქონდათ: გამარჯვება მოეპოვებინათ არაუგვიანეს 15 აგვისტოსა.[13]
კორეის ომი
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]კორეის ომის პირველ ეტაპზე კანგ კონი ჩრდილოეთ კორეის სახალხო არმიის შეტევითი ოპერაციების მთავარ სარდლად მოქმედებდა და სამხრეთ-აღმოსავლეთის მიმართულებით წინსვლას ხელმძღვანელობდა, პუსანისკენ. მისი სარდლობის ქვეშ მოქმედმა ძალებმა სამხრეთ კორეის არმია და გაეროს ძალები პუსანის პერიმეტრამდე უკან დასხეს. 1950 წლის 4 აგვისტოს დილას, როდესაც ჩრდილოეთ კორეის მხარე პერიმეტრზე საბოლოო იერიშისთვის ემზადებოდა და ნახევარკუნძულზე გაეროს მიერ კონტროლირებადი უკანასკნელი რაიონის დაკავებას ცდილობდა,[14] კანგის დროებითი სარდლობო პუნქტი (ყოფილი ხორცის გადამამუშავებელი ქარხანა, რომელიც სქელი ბეტონის კედლების გამო შეირჩა) 500-ფუნტიანი ავიაბომბით დაიბომბა. აფეთქებამ ადგილზე სამი ადამიანი მოკლა და რვა დაშავდა; მათ შორის იყო კანგიც, რომელიც აფეთქების დროს რადიოც ოთახში, კავშირების შემოწმების პროცესში იმყოფებოდა. მას თავის ტრამვა და წინამხრის მოტეხილობა აღმოაჩნდა.[15]
გარდაცვალება
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]1950 წლის 8 სექტემბერს კანგ კონის ავტომობილი სამხრეთ კორეის ტერიტორიაზე, კუმის მდინარის მიდამოებში ნაღმზე აფეთქდა, რის შედეგადაც იგი გარდაიცვალა.[16] კანგ კონს постუმურად მიენიჭა წოდება „რესპუბლიკის გმირი“,[17] ხოლო ორი დღის შემდეგ ფხენიანში კიმ ირ სენმა თავისი მრავალწლიანი თანამებრძოლისა და თანამოაზრის სახელმწიფო დასაფლავების ცერემონია მოაწყო.[18]
მემკვიდრეობა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]1968 წელს კიმ ირ სენმა კანგ კონის პატივსაცემად ძეგლი აღმართვინა, ხოლო ჩრდილოეთ კორეაში მისი სახელობის სამხედრო სასწავლებელი — კანგ კონის სამხედრო აკადემია — დაარსდა.[19]
„ჩოე ჰიონის“ კლასის მეორე სამხედრო გემი, რომელიც 2025 წლის 12 ივნისს იქნა შვეულწყალზე დაშვებული, კანგ კონის პატივსაცემად „კანგ კონის“ სახელით შევიდა ექსპლუატაციაში.[20]
სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ↑ http://m.jajusibo.com/52258
- ↑ Lieutenant General Kang Kon, North Korean Military
- ↑ Millett, Allan R. The War For Korea, 1950–1951. Lawrence, Kansas, University Press of Kansas, 2010, გვ. 51.
- ↑ Kim, Young Sik. Eye Witness: A North Korean Remembers. ხელმისაწვდომია: http://www.johndclare.net/cold_war10_YoungSKim.htm. შენახვის თარიღი: 9 დეკემბერი 2013.
- ↑ Paul Edwards (2003). The Korean War: A Historical Dictionary. Scarecrow Press, გვ. 126. ISBN 9780810866089.
- ↑ Suh, Dae-sook. Kim Il Sung: The North Korean Leader. New York, Columbia University Press, 1988, გვ. 356.
- ↑ Spurr, Russell. Enter the Dragon: China's Undeclared War Against the U.S. in Korea, 1950–51. New York, 1988, გვ. 8.
- ↑ N.A. North Korean Leaders During the Korean War. http://www.paulnoll.com/Korea/War/NK-General-Kang-Kon.html. შენახვის თარიღი: 9 დეკემბერი 2013.
- ↑ Scalapino, Robert A.; Lee, Chong Sik. Communism in Korea: The Society. Berkeley, California, University of California Press, 1972, გვ. 925.
- ↑ Millett, Allan R. The War For Korea, 1950–1951. Lawrence, Kansas, University Press of Kansas, 2010, გვ. 51.
- ↑ N.A. North Korean Korean Leaders During the Korean War. http://www.paulnoll.com/Korea/War/NK-General-Kang-Kon.html. შენახვის თარიღი: 9 დეკემბერი 2013.
- ↑ Millett, Allan R. The War For Korea, 1950–1951. Lawrence, Kansas, University Press of Kansas, 2010, გვ. 51.
- ↑ Millett, Allan R. The War For Korea, 1950–1951. Lawrence, Kansas, University Press of Kansas, 2010, გვ. 190.
- ↑ Spurr, Russell. Enter the Dragon, China's Undeclared War Against the U.S. in Korea, 1950–51. New York, 1988, გვ. 8.
- ↑ Spurr, Russell. Enter the Dragon, China's Undeclared War Against the U.S. in Korea, 1950–51. New York, 1988, გვ. 8.
- ↑ Tertitskiy, Fyodor. (2025-01-17) The death of N. Korea's first chief of staff, Kang Kon (1918-1950). Daily NK.
- ↑ N.A. North Korean Korean Leaders During the Korean War. http://www.paulnoll.com/Korea/War/NK-General-Kang-Kon.html. შენახვის თარიღი: 9 დეკემბერი 2013.
- ↑ Kim, Young Sik. Eye Witness: A North Korean Remembers. http://www.johndclare.net/cold_war10_YoungSKim.htm. შენახვის თარიღი: 9 დეკემბერი 2013.
- ↑ Suh, Dae-sook. Kim Il Sung: The North Korean Leader. Chichester, New York, Columbia University Press, 1988, გვ. 356.
- ↑ Mackenzie, Jean; Guinto, Joel. North Korea claims warship launch successful on second try (13 June 2025). ციტირების თარიღი: 13 June 2025