კაკოპეტრია

სოფელი
კაკოპეტრია Κακοπετριά
კაკოპეტრია ტროოდოსის მთების ფონზე
ქვეყანა	კვიპროსი
რაიონი	ნიქოზიის რაიონინიქოზიის რაიონი
რაიონი	ნიქოზიის რაიონი
თემი	კაკოპეტრიის თემი
შიდა დაყოფა	სოლეას ხეობა
კოორდინატები	34°59′00″ ჩ. გ. 32°54′00″ ა. გ.
დაარსდა	შუა საუკუნეებიდან
პირველი ხსენება	ლუზინიანთა პერიოდში
ფართობი	33.2206 კმ²
ცენტრის სიმაღლე	667 მ მ
კლიმატის ტიპი	ქვეწბილეთიანი კლიმატი, ნახევრად მშრალი
მოსახლეობა	1198 კაცი (2001)
აგლომერაცია	სოლეას რეგიონი
სასაათო სარტყელი	UTC+2 და UTC+3
საფოსტო ინდექსი	2800
ოფიციალური საიტი	kakopetria.org.cy
კაკოპეტრია ვიკისაწყობში

კაკოპეტრია — დასახლებაა კვიპროსზე, რომელიც მდებარეობს 55 კმ სამხრეთ-დასავლეთით ნიკოზიიდან, ტროოდოსის მთების ჩრდილოეთ კალთებზე. ზღვის დონიდან მისი სიმაღლე 667 მ-ია და ის ყველაზე მაღალმდებარე სოფელია სოლეას ველზე. სოფელში ცხოვრობს დაახლოებით 1,200 მუდმივი მაცხოვრებელი და რამდენიმე ასეული ადამიანი, რომელთაც ან საზაფხულო სახლი აქვთ კაკოპეტრიაში, ან თავად არიან წარმოშობით სოფლის მკვიდრები, თუმცა მუშაობენ ნიკოზიაში.

კაკოპეტრიასთან ახლოს მდებარეობს აგიოს ნიკოლაოს ტის სტეგისის ეკლესია, XI საუკუნის ტაძარი, რომელიც შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

ლანდშაფტი

კაკოპეტრია გარშემორტყმულია მჭიდრო ტყიანი ლანდშაფტით და აგებულია კარგოტისისა და გარილისის ნაპირზე. ეს ორი მდინარე სოფლის ტერიტორიაზე ერთიანდება და ქმნის კლარიოსის მდინარეს, რომელიც კვეთს სოლეას ველს და ჩაედინება მორფუს ყურეში.

დასახლება გაშენებულია ამ მდინარეების ხეობაში. ახალი კაკოპეტრია, რომელიც შედგება თანამედროვე კრამიტიანი სახლებისგან, აღმართულია ხეობის აღმოსავლეთ მხარეს, მდინარის კალაპოტთან. ძველი კაკოპეტრია მდებარეობს დასავლეთით — მდინარეებს შორის. სახლები გამოირჩევა დახრილი კრამიტიანი სახურავებით, ორ სართულად აგებული შენობებითა და ხის აივნებით.

ისტორია

საშუალยุოვანი ქუჩები კაკოპეტრიაში

კაკოპეტრია ლუზინიანთა პერიოდში 1192–1489) უკვე არსებობდა, რაც დასტურდება შუა საუკუნეების ქრონიკებში. თუმცა არქეოლოგიური მასალებით დასტურდება, რომ სოფლის ტერიტორია დასახლებული იყო უკვე მე-6 და მე-7 საუკუნეებში. 1938 წელს ძველი კაკოპეტრიას მიდამოებში (აილადეს უბანში) ჩატარებულმა გათხრებმა გამოავლინა ათენას სავარაუდო სალოცავი, რომლის დისპენსერიც აღმოჩენილი იქნა. აღმოჩენილ მოძრავ არტეფაქტებს შორის უმეტესობა თიხის ფიგურებს წარმოადგენს — ბევრი მათგანი გამოსახავს ათენას, ასევე აღმოჩნდა მცირე ზომის კირქვის ქანდაკებები და ფრაგმენტები, ბრინჯაოსა და რკინის ისრისა და შუბის წვერები. ეს ნივთები თარიღდება არქაული და კლასიკური ხანის პერიოდით. ზოგიერთი ფიგურა გამოსახავს ჰერაკლეს, რაც მიუთითებს, რომ ისიც იყო თაყვანისცემის საგანი ამ ტერიტორიაზე. არტეფაქტები დაცულია ნიკოზიის არქეოლოგიურ მუზეუმში.

კულტურული მემკვიდრეობა და ტურიზმი

კაკოპეტრია არ წარმოადგენს მხოლოდ ბუნებრივად გამორჩეულ სოფელს, არამედ კულტურული მემკვიდრეობის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ცენტრს კვიპროსზე. სოფლის არქიტექტურა განსაკუთრებული ყურადღების ღირსია — ძველი კაკოპეტრიას სახლები აგებულია ადგილობრივი ქვითა და ხით, აქვთ დახრილი კრამიტის სახურავები, ხის აივნები და მოჩუქურთმებული კარებები, რაც აურაცხელ ტურისტს იზიდავს.

ერთ-ერთი მთავარი ღირსშესანიშნაობაა აგიოს ნიკოლაოს ტის სტეგისის ეკლესია, XI საუკუნის ბიზანტიური კათოლიკონი, რომელიც იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაშია შეტანილი ტროოდოსის მხატვრობით შემკული ეკლესიების ნაწილად. ეკლესია განსაკუთრებით ცნობილია ფრესკების მდიდარი კრებულით, რომლებიც თარიღდება XI-XVII საუკუნეებით და ასახავს ბიზანტიური მხატვრობის რამდენიმე ეპოქას.

სოფელში ასევე ფუნქციონირებს რამდენიმე მცირე მუზეუმი და კულტურული ცენტრი, სადაც ვიზიტორებს შეუძლიათ გაეცნონ კაკოპეტრიის ისტორიულ ყოფას, ტრადიციულ ხელსაქმესა და ეთნოგრაფიას. ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარულია წყლის წისქვილის მუზეუმი, რომელიც წარმოგვიდგენს ადგილობრივი ცხოვრების პრაქტიკულ მხარეს — წყლის რესურსის გამოყენებას სოფლის მეურნეობაში.

ტურისტებისთვის სოფელში მოწყობილია მოსასვენებელი პარკები, ჩრდილოვანი ბილიკები, რესტორნები და სასტუმროები, რომლებიც ხშირად განთავსებულია ძველ ქვის შენობებში. სოფელი განსაკუთრებით პოპულარულია შემოდგომასა და გაზაფხულზე, როდესაც ტემპერატურა რბილია, ტყეები კი სავსეა ფერადოვანი მცენარეულობით და ფრინველებით.

კაკოპეტრია ხშირად მონაწილეობს ადგილობრივ და საერთაშორისო კულტურულ ღონისძიებებში, რაც მის როლს კვიპროსის ტურისტულ რუკაზე კიდევ უფრო ამყარებს. სოფელი წარმოადგენს ერთდროულად კულტურულ მემკვიდრეობასა და ცოცხალ საზოგადოებრივ სივრცეს.

აგიოს ნიკოლაოს ტის სტეგისი

კაკოპეტრიასთან ახლოს მდებარეობს აგიოს ნიკოლაოს ტის სტეგისის ეკლესია (ბერძ. Άγιος Νικόλαος της Στέγης — „წმინდა ნიკოლაოს ღვთისმშობლის სახურავზე“), რომელიც იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაშია შეტანილი ტროოდოსის მხატვრობით შემკული ეკლესიების შორის. ტაძარი აგებულია XI საუკუნეში და წარმოადგენს კვიპროსზე შემორჩენილ ერთადერთ შუა ბიზანტიური პერიოდის კათოლიკონს (მონასტრის ტაძარს). ტაძარი აქტიურად ფუნქციონირებდა შუა ბიზანტიურ ხანაში და გააგრძელა არსებობა ფრანკთა მმართველობის დასაწყისამდე, XII საუკუნემდე.

დასახლების სახელწოდება

არსებობს ორი ვერსია კაკოპეტრია-ს სახელწოდების წარმოშობის შესახებ. პირველი ვერსიის მიხედვით, „კაკოპეტრია“ წარმოიშვა ორი ბერძნული სიტყვისგან — kako („ცუდი“) და petra („ქვა“, „კლდე“).

მეორე ვერსია დაკავშირებულია ლეგენდასთან კლდეზე, რომელსაც ადგილობრივად უწოდებენ „პეტრა ტუ ანდროღინუ“ (ანუ „ცოლ-ქმრის კლდე“). ეს კლდე ახლაც მდებარეობს ხიდთან ახლოს. ტრადიციულად ახალდაქორწინებული წყვილები მასზე სხდებოდნენ. ლეგენდის მიხედვით ერთ დღეს კლდე დაგორდა და ერთ წყვილს დაეცა. სწორედ ამის შემდეგ უწოდეს მას „ცუდი კლდე“, რაც სახელწოდების შინაარსად დარჩა.

• 
  ქრისტეს შობა

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
  „ცუდი ქვა“

გეოლოგიური თავისებურებები

კაკოპეტრია მდებარეობს ტროოდოსის მთების ჩრდილოეთ კალთებზე, რეგიონში, რომელიც გეოლოგიურად ცნობილია ტროოდოსის ოფიოლიტური კომპლექსით — იშვიათი გეოლოგიური სტრუქტურით, რომელიც ოკეანის ფსკერის ქანების ზედაპირზე ამოსვლის შედეგად არის წარმოშობილი. ეს კომპლექსი შეიცავს ბაზალტს, გაბროს და დუნიტის ფენებს, რომლებიც მახასიათებელია ოკეანური ქერქის ქვედა შრისათვის.

რეგიონში ხშირია მცირე მიწისძვრები, რაც დაკავშირებულია კვიპროსის მახლობლად მიმდინარე აფრიკისა და ევრაზიის ფხვიერი ლითოსფერული ფილების შეჯახების ზონასთან. ტექტონიკური პროცესები გავლენას ახდენს მიკრორელიეფზე და მდინარეთა კალაპოტების ცვლილებაზე.

აღნიშნული გეოლოგიური თავისებურებები კაკოპეტრიას აქცევს არამხოლოდ ისტორიულ და კულტურულ, არამედ გეომეცნიერულად მნიშვნელოვან ობიექტადაც.