ირანის ოპერაცია

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
ირანის ოპერაცია
II მსოფლიო ომის ახლო აღმოსავლეთის ოპერაციები ნაწილი
InvasionIran1941.jpg
თარიღი 25 აგვისტო,1941-17 სექტემბერი, 1941
მდებარეობა ირანი
შედეგი მოკავშირეთა გამარჯვება
ტერიტორიული
ცვლილებები

  • ირანის ჩრდილოეთი ნაწილის ოკუპაცია საბჭოთა კავშირის მიერ
  • ირანის სამხრეთი ნაწილის ოკუპაცია ბრიტანეთის მიერ
მხარეები
გაერთიანებული სამეფოს დროშა გაერთიანებული სამეფო
ინდოეთის დროშა ბრიტანეთის ინდოეთი
საბჭოთა კავშირის დროშა საბჭოთა კავშირი
Naval flag of Iran 1933-1980.svg ირანი
მეთაურები
გაერთიანებული სამეფოს დროშა ედვარდ კვინენი
საბჭოთა კავშირის დროშა დიმიტრი კოზლოვი
Naval flag of Iran 1933-1980.svg რეზა ფეჰლევი
ძალები
საბჭოთა კავშირის დროშა 3 არმია
გაერთიანებული სამეფოს დროშა 2 დივიზია,
3 ბრიგადა
Naval flag of Iran 1933-1980.svg 9 დივიზია
დანაკარგები
გაერთიანებული სამეფოს დროშა ინდოეთის დროშა 22 მოკლული, 50 დაჭრილი
საბჭოთა კავშირის დროშა
40 მოკლული, 3 დაკარგული თვითმფრინავი
Naval flag of Iran 1933-1980.svg ~800 მოკლული სამხედრო, ~200 მოკლული მშვიდობიანი მოსახლე, 2 ჩაძირული ქვემეხიანი ნავი, 4 დაზიანებული ქვემეხიანი ნავი, 6 დაკარგული თვითმფრინავი

ირანის ოპერაციაბრიტანული და თანამეგობრობის ძალებისა და საბჭოთა კავშირის შეჭრა ირანის ტერიტორიაზე, რომელიც განხორციელდა 1941 წლის 25 აგვისტოდან 17 სექტემბრამდე. ოპერაციის მიზანი იყო ირანული ნავთობის გაკონტროლება და დერეფნის უზრუნველყოფა საბჭოთა კავშირისთვის ლენდ-ლიზის მისაწოდებლად.

ეს ქმედება განხორციელდა იმის გამო, რომ ბრიტანეთისა და საბჭოთა კავშირის მეთაურების აზრით, არსებობდა საფრთხე, რომ ირანი გერმანიის მოკავშირე გახდებოდა. ბრიტანელები შიშობდნენ, რომ აბადანის ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა, რომელსაც ბრიტანულ-ირანული ნავთობკომპანია ფლობდა, გერმანელებს ჩაუვარდებოდათ ხელში. საბჭოთა კავშირისთვის კი ირანს უდიდესი სტრატეგიული მნიშვნელობა ჰქონდა. გერმანული არმია საბჭოთა კავშირის სიღრმისკენ მიიწევდა და მხოლოდ რამდენიმე გზა იყო საბჭოელებისთვის ამერიკული ლენდ-ლიზის დახმარების მისაწოდებლად.

მოკავშირეთა ძალები შეიჭრნენ ირანის ტერიტორიაზე, ჩამოაგდეს შაჰი რეზა ფეჰლევი და დაამყარეს კონტროლი ირანის რკინიგზასა და ნავთობის საბადოებზე. ამასთან, ბრიტანეთის ძალებმა დაიპყრეს ირანის სამხრეთი, ხოლო საბჭოთა კავშირის ჯარებმა - ჩრდილოეთი ნაწილი.

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]