თარსუსი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
ქალაქი
თარსუსი
Tarsus
Ulucami, Tarsus, Mersin Province.jpg
ქვეყანა თურქეთის დროშა თურქეთი
პროვინცია მერსინი
კოორდინატები 36°55′00″ ჩ. გ. 34°53′44″ ა. გ. / 36.91667° ჩ. გ. 34.89556° ა. გ. / 36.91667; 34.89556
მერი შევქეთ ჯანი
ფართობი 2,019.43 კმ²
ცენტრის სიმაღლე 23 მეტრი
სიმჭიდროვე 160 კაცი/კმ²
სასაათო სარტყელი UTC+2, ზაფხულში UTC+3
საფოსტო ინდექსი 42XXX
ოფიციალური საიტი tarsus.bel.tr
თარსუსი — თურქეთი
თარსუსი

თარსუსი (თურქ. Tarsus) — ისტორიული ქალაქი სამხრეთ-ცენტრალურ თურქეთში, მერსინის პროვინციაში. მდებარეობს ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე. არის ყველაზე მნიშვნელოვანი და დიდი ქალაქი მერსინის პროვინციაში ადმინისტრაციულ ცენტრ ქალაქ მერსინის შემდეგ. ზაფხულობით ჰყავს საკმაოდ ბევრი ტურისტი. არის მერსინის პროვინციის აღმოსავლეთ საზღვართან. დასავლეთით ესაზღვრება მერსინის პროვინციის ქალაქები — თოროსლარი, აქდენლზი და ჩამლიაილა. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ადანის პროვინცია, ხოლო ჩრდილოეთით — ნიგდეს პროვინცია. აქვს მერია და ჰყავს მერი — შევქეთ ჯანი.

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

თარსუსის ისტორია 6000 წლის წინ იწყება. იგი მოესწრო ძალიან ბევრ ცივილიზაციას. ის დიდი ხნის განმავლობაში იყო ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი სავაჭრო ქალაქი. თავის დროზე ხეთებს ეკავათ. შემდეგ ქალაქი ჯერ ასირიელებმა, შემდეგ კი სპარსელმა მეფეებმა დაიპყრეს. ალექსანდრე დიდის მერე აქ ჯერ სელევკიდები, შემდეგ კი რომაელები მოვიდნენ.[1] საქმე მოციქულთას მიხედვით, პავლე მოციქული დაიბადა ქ. თარსუსში.[2] რომის იმპერიის დროს იყო კილიკიის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი.[3] 1198 წელს მცირე სომხეთის მეფე ლეო I აქ მეფედ ეკურთხა. თავის დროზე აქ იმყოფებოდნენ ჯვაროსნები ფრიდრიხ შვაბი და გოტფრიდ ბულონელი.[4] შემდეგში შედიოდა ბიზანტიის იმპერიის შემადგენლობაში.[5] შემდგომში დაიპყრეს თურქ-სელჩუკებმა. ოსმალეთის იმპერიის ბატონობის პერიოდი ქალაქზე სულთან სელიმ I მოღვაწეობის დროიდან იწყება. XV საუკუნეში დაიპყრო ოსმალეთის სულთანმა მეჰმედ II-მ და შევიდა მერსინის პროვინციის შემადგენლობაში. ოსმალეთის იმპერიის დაშლის შემდგომ, თარსუსი შევიდა თურქეთის რესპუბლიკაში.[6]

გეოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

თარსუსი მდებარეობს ადანადან დასავლეთით 42 კმ-ზე, კილიკიის (მთათა სისტემის) - ტავრის გასწვრივ მდებარე ავტობანიდან 8 კმ-ის დაშორებით. მართალია თარსუსი ერთადერთი ქალაქია თურქეთის სამხრეთ სანაპიროზე, რომელმაც თავისი ანტიკური სახელი შეინარჩუნა, მაგრამ გეოგრაფიული ცვლილებების, ასევე ტავრის გზის გადანაცვლების გამო თავისი პირვანდელი მნიშვნელობა დაკარგა. [7]

ადრე თარსუსი ზღვიდან 2-3 კმ-ით იყო დაშორებული, დღესდღეობით კი ეს მანძილი 15 კმ-ია. მდინარე თარსუსის (ანტიკური კიდნოსი) კალაპოტი ზღვიდან ქალაქზე მიდგომის საშუალებას იძლეოდა და ამასთან ქალაქი „კილილიკიის კარიბჭესთან“ (ზღვის დონიდან 1050 მ-ზე მდებარე უღელტეხილი გიულექ ბოღაზი, ტავრის ყველაზე მნიშვნელოვანი გადასასვლელი) მისასვლელ გზას აკონტროლებდა. ციცაბო, სალი კლდეებით შემოსაზღვრულ „კარიბჭეს“ აღმოსავლეთიდან ახალი ავტობანი, ხოლო დასავლეთიდან ჩქაროსნული გზატკეცილი უვლის. [8]

იხილეთ აგრეთვე[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე:

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. Türkei. Südküste", in: ADAC Reiseführer, 2006. ISBN 978-3-89905-557-3, p. 163
  2. Türkei. Südküste, in: ADAC Reiseführer, 2006. ISBN 978-3-89905-557-3 p. 164
  3. Bosworth, C. E. (1992). "The City of Tarsus and the Arab-Byzantine Frontiers in Early and Middle ʿAbbāsid Times". Oriens 33: 269. ISSN 00786527. http://www.jstor.org/stable/1580607.
  4. Türkei. Südküste", in: ADAC Reiseführer, 2006. ISBN 978-3-89905-557-3, p. 163
  5. Annuario Pontificio 2013 (Libreria Editrice Vaticana, 2013, ISBN 978-88-209-9070-1), p. 984
  6. Prothero, G.W. (1920). Anatolia. London: H.M. Stationery Office, გვ. 113. 
  7. Türkei. Südküste", in: ADAC Reiseführer, 2006. ISBN 978-3-89905-557-3, p. 163
  8. Türkei. Südküste", in: ADAC Reiseführer, 2006. ISBN 978-3-89905-557-3, p. 163