თამარაშენი (ქარელის მუნიციპალიტეტი)
| სოფელი | |
|---|---|
|
თამარაშენი | |
| ქვეყანა |
 საქართველო |
| მხარე | შიდა ქართლის მხარე |
| მუნიციპალიტეტი | ქარელის მუნიციპალიტეტი |
| თემი | ფცა |
| კოორდინატები | 42°06′46″ ჩ. გ. 43°47′30″ ა. გ. / 42.11278° ჩ. გ. 43.79167° ა. გ. |
| ცენტრის სიმაღლე | 696 მ |
| მოსახლეობა | 401[1] კაცი (2014) |
| ეროვნული შემადგენლობა | ქართველები (100 %) |
| სასაათო სარტყელი | UTC+4 |
| სატელეფონო კოდი | +995 |
.svg)    | |
თამარაშენი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქარელის მუნიციპალიტეტის ფცის ადმინისტრაციულ ერთეულში (შიდა ქართლის მხარე).
მდებარეობს დოღლაურის ვაკეზე, მდ. შუა ფრონის (ფცის მდგენელი) მარცხენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 696 მ-ზე, ქარელიდან 19 კმ-ში.
დემოგრაფია
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 401 ადამიანი.
| აღწერის წელი | მოსახლეობა | კაცი | ქალი |
|---|---|---|---|
| 2002[2] | 579 | 286 | 293 |
| 2014[1] |  401 | 194 | 207 |
ისტორია
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]თამარაშენის შესახებ პირველი ცნობები გვხვდება რუისის საეპისკოპოსოს 1715 წ. აღწერის დავთარში. იგი ასევე მოხსენიებულია 1784 წ. 6 სექტემბრით დათარიღებულ ერთ განაჩენში, რომლის მიხედვით ფალავანდიშვილებს აქ 14 კომლი ყმა ჰყოლიათ. 1715 წ. თამარაშენში 17 კომლი მცხოვრები ყოფილა. ამ დროს სოფელში უცხოვრიათ შემდეგ გვარებს:
- ახალკაცი მახარა
- კავაძე თამაზა
- კავაძე ივანა
- სკლიკაშვილი გოგია
- ჭამპურიძე გიორგი
- ოქუტაშვილი დათუნა
- ფოფხაძე ზუბიტა
- სვიმონიშვილი გურგენა
- იაღიტაშვილი ბერი
- კვირიაშვილი დემეტრე
- კვირიაშვილი ივანე
- კვირიაშვილი ოთია
- კვირიაშვილი ზაზუტა
- ანდუაშვილი თამაზა
- კობახიძე ბერი
- ქველაძე დათუნა
- ზუბიტაშვილი ბარნაბე.[3]
მომხდურთა თარეშის გამო ფრონის ხეობის მრავალი სოფელი, მათ შორის თამარაშენი უკვე 1794-1799 წწ. აღწერის მასალებში მოხსენებულია, როგორც ნასოფლარი. გაუქმებული თამარაშენი აღდგა 1804 წლის შემდეგ, როდესაც რუსეთმა საბოლოოდ დაიმორჩილა აღმოსავლეთ საქართველო. 1818 წლიდან აქ ირიცხება 6 კომლი (27 კაცი). სოფელი ახალმოსახლეებს აღუდგენიათ. მოსახლეთა შორის ძველი გვარი აღარ მოიხსენება. 1818 წლის მდგომარეობით სოფელში ცხოვრობდნენ: ჭეღელიძე, სიმონიშვილი, მაჭარაშვილი, ჯოღერდიშვილი, ბარჯაძე (ბარჯაძეები იმერეთიდან ქართლში გადმოსულან 1790 წლის ახლო ხანებში). 1818-1830 წწ. დასახლებულან სოფელში: ბიწაძე, ფარქოსაძე. 1839-1859 წწ. მოსულან სოფელში: კაჟაშვილი (სოფელ ცერონისიდან), მეტრეველი (სოფელ ფციდან), სიდამონიძე (სოფელ ფციდან), ნებიერიძე, პაპელიშვილი, ხუციშვილი, თხელიძე, კეხოშვილი, ქოქოშვილი. 1859-1873 წწ. მოსულან: ცოტნიაშვილი, ჯამბრიშვილი.
XIX საუკუნის მასალებში სოფელი ზოგჯერ იხსენიება პატარა თამარაშენად (დიდ თამარაშენად იგულისხმებოდა ცხინვალის რეგიონში მდებარე თამარაშენი).
ღირსშესანიშნაობები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]სოფლის სასაფლაოზე მიკვლეულია ანტიკური ხანის სამარხი. სოფელში დგას XIX საუკუნის სამების დარბაზული ეკლესია.
ლიტერატურა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ომარ კილასონია, „ქარელი ისტორიის ანალებში“, თბ., 1996.
- ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 457.
- ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 578.
- ე. თაყაიშვილი, მასალანი სტატისტიკურის აღწერილობისა XVIII ს-ში, გამოცემული ე. თაყაიშვილის რედაქტორობით, თბ., 1907.
რესურსები ინტერნეტში
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- 1 2 მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). ციტირების თარიღი: 6 სექტემბერი, 2016.
- ↑ საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II
- ↑ ომარ კილასონია, „ქარელი ისტორიის ანალებში“, თბ., 1996
| |||||||||||||
