შინაარსზე გადასვლა

ზოლტან ლაიოშ ბეი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
ზოლტან ლაიოშ ბეი
უნგრ. Bay Zoltán Lajos
დაბ. თარიღი 24 ივლისი, 1900(1900-07-24)[1]
დაბ. ადგილი Gyula
გარდ. თარიღი 4 ოქტომბერი, 1992(1992-10-04)[1] [2] (92 წლის)
გარდ. ადგილი ვაშინგტონი
დასაფლავებულია Gyula
მოქალაქეობა  უნგრეთი
საქმიანობა ფიზიკოსი[2] , უნივერსიტეტის პროფესორი, ბირთვული ფიზიკოსი, ინჟინერი, გამომგონებელი და პროფესორი[2]
მუშაობის ადგილი ბუდაპეშტის ტენლოგიისა და ეკონომიკის უნივერსიტეტი, University of Szeged და ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტი
ალმა-მატერი ეტვეშ ლორანდის უნივერსიტეტი
ჯილდოები Righteous Among the Nations[2]

ზოლტან ლაიოშ ბეი (უნგრ. Bay Zoltán Lajos; დ. 24 ივლისი, 1900, გიულა — გ. 4 ოქტომბერი, 1992, ვაშინგტონი, კოლუმბიის ოლქი) — უნგრელი ფიზიკოსი, პროფესორი და ინჟინერი, რომელმაც შეიმუშავა მიკროტალღური ტექნოლოგია, ვოლფრამის ნათურები და რადარის ტექნოლოგია და მონაწილეობდა მთვარის რადარში.

ზოლტან ლაიოშ ბეი დაიბადა 1900 წლის 24 ივლისს, გიულაში. მან დებრეცენის საშუალო სკოლა დაამთავრა. 1918 წლიდან ზოლტან ბეი სწავლობდა ეოტვოშ იოჟეფის კოლეჯში, შემდეგ პაზმანი პეტერის სახელობის სამეფო უნივერსიტეტში (ბუდაპეშტის უნივერსიტეტის ყოფილი სახელი). 1923 წელს მან მიიღო სკოლის მასწავლებლის დიპლომი, ხოლო 1926 წელს — ფიზიკის დოქტორის ხარისხი.

1930 წლიდან ბეი მუშაობდა ფიზიკის პროფესორად სეგედის უნივერსიტეტში.

1923 წელს შპს „ტუნგსრამში“ დაარსდა სინათლის წყაროების ლაბორატორია, სადაც ძირითადად ელექტრული სინათლის წყაროებს სწავლობდნენ. ლაბორატორიას ხელმძღვანელობდა იგნაც პფაიფერი, ხოლო ზოლტან ბეი, ტივადარ მილნერთან, იმრე ბროდისთან, დიორგი სიგეტისთან, ერნო ვინტერთან და მრავალ სხვასთან ერთად, ასევე აწარმოებდა კვლევებს. 1926-1930 წლებში ზოლტან ბეი გერმანიაში მუშაობდა, სადაც აზოტში ელექტრულ განმუხტვებს სწავლობდა. უნგრეთში დაბრუნების შემდეგ, ზოლტან ბეი ადგილობრივი უნივერსიტეტის თეორიული ფიზიკის განყოფილების ხელმძღვანელად დაინიშნა.

1937 წელს იგი უნგრეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი გახდა, ხოლო 1945 წელს სრულუფლებიან წევრად აირჩიეს. მეორე მსოფლიო ომის დროს ზოლტან ბეი ებრაელ კოლეგებს ნაცისტური დევნისგან იცავდა.

ზოლტან ბეი 72 წლის ასაკში პენსიაზე გავიდა. 1981 წელს იგი უნგრეთის მეცნიერებათა აკადემიის საპატიო წევრად აირჩიეს. ზოლტან ბეი 1992 წლის 4 ოქტომბერს, ვაშინგტონში, აშშ-ში გარდაიცვალა.

მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს ბეი.

რესურსები ინტერნეტში

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
  1. 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 The Righteous Among the Nations Database