ზემო ნაქალაქარი

ზემო ნაქალაქარი
სოფელი
	ზემო ნაქალაქარი;
ქვეყანა	საქართველო
მხარე	მცხეთა-მთიანეთის მხარე
მუნიციპალიტეტი	თიანეთის მუნიციპალიტეტი
თემი	ნაქალაქარი
კოორდინატები	41°56′15″ ჩ. გ. 45°00′48″ ა. გ. / 41.93750° ჩ. გ. 45.01333° ა. გ.
ცენტრის სიმაღლე	1100 მ
მოსახლეობა	161 კაცი (2014)
ეროვნული შემადგენლობა	ქართველები 100 %
სასაათო სარტყელი	UTC+4
სატელეფონო კოდი	+995

ზემო ნაქალაქარი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, თიანეთის მუნიციპალიტეტის ნაქალაქარის თემში (მცხეთა-მთიანეთის მხარე).^[1]

მდებარეობს ერწოს ქვაბულის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კიდეში, ზღვის დონიდან 1100 მეტრზე. თიანეთიდან დაშორებულია 38 კილომეტრით.

ისტორია

XVI–XVIII საუკუნეებში ერწოს ხეობის სოფლებს შორის მოიხსენიება თილთუბანი და თხილნარა, რომელიც დღევანდელი სოფელ ზემო ნაქალაქარის უბნებს უნდა შეესაბამებოდეს. შუა საუკუნეებში ერწოს დასახლებები ძირითადად სვეტიცხოვლის კუთვნილება იყო, შემდეგ კახეთის მეფეთა სახასო საკუთრება გახდა. კახეთის სამეფოს სამხედრო-ტერიტორიული დაყოფით ეს მხარე რუსთველი ეპისკოპოსის სადროშოში შედიოდა. XIX საუკუნეში თილთუბნის და მეზობელი სოფლის — ბორტაძის (ახლანდ. ქვემო ნაქალაქარი) მოსახლეობდა კახეთის ბარში გადასახლდა, აქ კი არაგვის ხეობის მთიულები, გუდამაყრელები, ფშავლები და ხევსურები დასახლდნენ. საქართველოს რუსეთთან შეერთების (1801) შემდეგ ზემო ნაქალაქარი თიანეთის მაზრის შემადგენლობაშია.

სოფლის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ე. წ. თელთუბანში, შემორჩენილია წმ. გიორგის ეკლესიის დასავლეთი კედელი, გარშემოვლებულია გალავნით. აქვეა ნასოფლარი. ზემო ნაქალაქარის ორ უბანს — მთიულთხევსა და თელთუბანს შორის მდებარეობს კიდევ ერთი დარბაზული ეკლესიის — საყდარგორის ნანგრევები. ეკლესიასთან ახლოს ნასოფლარის ნაშთია.