მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
ვილა-ადრიანა (იტალ. Villa Adriana ) — რომაული არქეოლოგიური კომპლექსი იტალიაში , ლაციოს რეგიონის ქალაქ ტივოლიში .
ვილა ქალაქ ტიბურში (თანამედროვე ტივოლი ) რომის იმპერატორმა ადრიანემ ახ. წ. II საუკუნის მესამე დეკადაში ააშენა, როგორც რომის გარეთ მდებარე რეზიდენცია. ადრიანეს არ მოსწონდა რომში, პალატინის ბორცვზე მდებარე სასახლე, რაც აღნიშნული ვილის მშენებლობის დაწყების მიზეზი გახდა. მისი მეფობის ბოლო წლებში, იგი რომის იმპერიის მართვას სწორედ ამ ვილიდან ახორციელებდა. აქედან გამომდინარე, ამ პერიოდში იგი სამეფო კარის საცხოვრებელსაც წარმოადგენდა. რომთან, რომელიც აქედან 18 მილში მდებარობდა, შენარჩუნებული იყო საფოსტო კავშირი.
ადრიანეს შემდეგ, ვილას მისი სხვადასხვა მემკვიდრეები იყენებდნენ. რომის იმპერიის დაკნინების შემდეგ, ვილა გამოუყენებელი გახდა და თანდათან ნანგრევებად იქცა. XVI საუკუნეში , კარდინალმა იპოლიტო II დ’ესტემ ვილა-ადრიანადან მარმარილოს სტატუეტები შორიახლოს მდებარე საკუთარ ვილა-დ’ესტეში გადაიტანა.
1999 წლიდან, ვილა-ადრიანა შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში და მის სიახლოვეს მდებარე ვილა-დ'ესტესა და ქალაქ ტივოლისთან ერთად, მნიშვნელოვან ტურისტულ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს.
ვალკამონიკის ხეობის კლდის ნახატები · სანტა-მარია-დელლა-გრაციეს ტაძარი · რომის ისტორიული ცენტრი და ვატიკანი , სან-პაოლო-ფუორი-ლე-მურა · ფლორენციის ისტორიული ცენტრი · პიაცა-დეი-მირაკოლი · ვენეცია და ვენეციის ლაგუნა · სან-ჯიმინიანოს ისტორიული ცენტრი · მატერა · ვიჩენცა და ანდრეა პალადიოს ვილები · კრესპი-დ’ადა · რენესანსის ეპოქის ქალაქი ფერარა და მდინარე პოს დელტა · ნეაპოლის ისტორიული ცენტრი · სიენას ისტორიული ცენტრი · კასტელ-დელ-მონტეს ციხესიმაგრე · რავენის ღირსშესანიშნაობები (გალა პლაციდიას მავზოლეუმი , მართლმადიდებლური სანათლავი , არიანული სანათლავი , სანტ-აპოლინარე-ნუოვოს ეკლესია , სანტ-აპოლინარე-ინ-კლასეს ეკლესია , სან-ვიტალეს ეკლესია , თეოდორიხის მავზოლეუმი , საარქიეპისკოპოსო კაპელა ) · პიენცას ისტორიული ცენტრი · ტრულოები ქალაქ ალბერობელოში · კაზერტის სამეფო სასახლე , ვანვიტელის აკვედუკი და სან-ლეუჩიო · აგრიჯენტო · პომპეის არქეოლოგიური ზონა, ჰერკულანუმი და ტორე-ანუნციატა · პადუის ბოტანიკური ბაღი · მოდენის საკათედრო ტაძარი , ტორე-ჩივიკას კოშკი და პიაცა-გრანდეს მოედანი ქალაქ მოდენაში · ამალფის სანაპირო · ქალაქი პორტოვენერე , ჩინკვე-ტერეს კულტურული ლანდშაფტი, კუნძული პალმარია , ტინო და ტინეტო · სავოიის მონარქების რეზიდენციები · სუ-ნურაკსი-დი-ბარუმინი · ვილა-დელ-კაზალე · აკვილია · ჩილენტოსა და ვალო-დი-დიანოს ეროვნული პარკი, პესტუმისა და ელეიას არქეოლოგიური ძეგლები, ჩერტოზა-დი-პადულას მონასტერი · ურბინოს ისტორიული ცენტრი · ვილა-ადრიანა · სან-ფრანჩესკოს ბაზილიკა · ვერონა · ლიპარი · ვილა-დ’ესტე · კალტაჯირონე , მილიტელო-ინ-ვალ-დი-კატანია , კატანია , მოდიკა , ნოტო , პალაცოლო-აკრეიდე , რაგუზა და შიკლი · წმინდა მთა · ეტრუსკული ნეკრეპოლისი და ტარკვინია · ვალ-დ’ორჩა · სირაკუზა და პანტალიკას ნეკროპოლისი · სტრადე-ნუოვეს ქუჩა დასასახლებების კომპლექსი პალაცი-დეი-როლი · რეტის რკინიგზა · მანტუა და საბიონეტა · დოლომიტის ალპები · მონტე-სან-ჯორჯიო · ლანგობარდების ნამოსახლარები · ალპების პრეისტორიული ნამოსახლარები · მედიჩის ვილები · პიემონტის ვენახების ლანდშაფტები: ლანგე -როერო და მონფერატო · არაბულ-ნორმანული სტილის პალერმო და ჩეფალუსა და მონრეალეს საკათედრო ტაძრები · ვენეციის თავდაცვითი ნაგებობები (ბერგამო , პესკერა-დელ-გარდა , პალმანოვა ) · კარპატების წიფლის პირველყოფილი ტყეები · ივრეა · პროსეკოს გორაკები კონეგლიანოსა და ვალდობიადენეში · ევროპის დიდი საკურორტო ქალაქები : მონტეკატინი-ტერმე · პადუის XIV საუკუნის ფრესკები (სკროვენის კაპელა , პალაციო-დელა-რაჯონე , პადუის წმინდა ანტონის ბაზილიკა , სან-მიკელეს ორატორია ) · ბოლონიის პორტიკები · ჩრდილოეთ ალპების კარსტები და მღვიმეები
კედლები და კარიბჭეები ძველი ობელისკები რომის ღირსშესანიშნაობები
ტრიუმფალური თაღები
აკვედუკები
მიწისქვეშა მილსადენები
საჯარო აბანოები
რელიგიური
ფორუმები
სამოქალაქო
გართობა
სასახლეები და ვილები
სვეტები
სავაჭრო
სამარხები
ხიდები
რომაული ბაზილიკები სხვა ეკლესიები ციხესიმაგრეები და სასახლეები შადრევნები სხვა ღირსშესანიშნაობები ქუჩები და მოედნები პარკები, ბაღები და ზოოპარკები მუზეუმები და გალერეები ხელოვნება ლანდშაფტი
რომის მეტროპოლია კულტურა და ტრადიციები ანკლავი