ვიკიპედია:საინტერესო ფაქტები/არქივი 2008

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
სანტა-მარია-სოპრა-მინერვა



მაგდებურგის საკათედრო ტაძარი


ბენუას მადონა


ლსდ-ს მოლეკულა


მარათონი 2007 წელს


პერგამონის საკურთხევლის ფრიზის დეტალი


მბრუნავი ტორსი




დაკას ტაძარი


ტეტრიკუს I


"ახალი ხიდი"


ანტიკითერას მექანიზმი


ოლაფსბორგის ციხე
  • ...ევროპაში ყველაზე ჩრდილოეთით მდებარე შუასაუკუნეების ციხესიმაგრეა ოლაფსბორგი, ფინეთში...
  • ... ქალაქ ნიუ-იორკის ცენტრალურ პარკში 26 000-ზე მეტი ხეა...
  • ...ლონდონის თვალი (London Eye) ყველაზე მაღალი სათვალთვალო ბორბალია ევროპაში (135 მ) და ყველაზე პოპულარული ფასიანი ტურისტული ღირსშესანიშნაობა გახდა დიდ ბრიტანეთში, რომელსაც წელიწადში 3 მილიონი ადამიანი სტუმრობს...
  • ...1918 წლის ოთხ ივლისს ოსმალეთის ბოლო სულთანის მეჰმედ VI-ის კურთხევის დღეს ბოლშევიკებმა რუსეთის ბოლო იმპერატორი ნიკოლოზ II-ის ოჯახი დახოცეს...
  • ...ლამინ გუეიე, სენეგალიდან, პირველი შავკანიანი აფრიკელი მოთხილამურე იყო, რომელმაც ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებში მიიღო მონაწილეობა (1984 წელს)...
  • ...მიუხედავად დიდი წმენდის დროს გამყიდველად გამოცხადებისა და სიკვდილით დასჯის განაჩენისა, სერგო ქავთარაძე სტალინმა შეიწყალა და შემდგომში მის წარმომადგენლად გაუშვა ირანსა და რუმინეთში...
    დედა-შვილი მთის გორილა
  • ... მთის გორილა (სურათზე) ბვინდის გაუვალ ეროვნულ პარკში უგანდის მთავარი ტურისტული ღირსშესანიშნაობაა...
  • ... აბერდურის ციხე-სიმაგრე, რომლის ნაწილი 1200-იანი წლებით თარიღდება, ერთ-ერთია ორი უძველესი შემორჩენილი ციხე-სიმაგრიდან შოტლანდიაში...
  • ...ტბა ბალატონი, პოპულარული ტურისტული ღირსშესანიშნაობა უნგრეთში, უდიდესი მტკნარი წყლის ტბაა ცენტრალურ ევროპაში...
  • ...1954 წელს საბჭოთა კავშირი პირველად გამოვიდა მსოფლიო სპორტული სროლის ჩემპიონატზე კარაკასში და 30-დან 20 ოქროს მედალი მოიპოვა...
  • ...ამჟამად მოქმედ სამეფო სასახლეთა შორის უდიდესია ბრუნეის სულთანის რეზიდენცია ისტანა ნურულ იმანი ბანდარ-სერი-ბენგანში. სასახლის მშენებლობა დაჯდა დაახლოებით 500 მილიონი დოლარი და 1984 წელს დასრულდა. კომპლექსი მოიცავს 1788 ოთახს, მისი საერთო ფართობია 205 ათასი კვ. მეტრი...
  • ... ყველაზე ხანგრძლივი სიტყვით გაეროში გამოვიდა კუბის პრეზიდენტი ფიდელ კასტრო, 1960 წლის 26 სექტემბერს. მისი სიტყვა 4 საათს და 29 წუთს გრძელდებოდა...
  • ... ბამიანის (სურათზე), ავღანეთი, საკნებში აღმოჩენილი ზეთის ნახატები ევროპულ ზეთის ფერწერას დაახლოებით ექვსი საუკუნით უსწრებს...
  • ... ბურატინო, სანამ ხის თოჯინა გახდებოდა, იტალიური ნიღბების კომედიის პერსონაჟი იყო...
  • ...სიდნი პუატიე პირველი შავკანიანი მსახიობი იყო, რომელიც ოსკარით დაჯილდოვდა, მამაკაცის როლის საუკეთესო შესრულებისთვის (ფილმში "მინდვრის ლილიები", ინგლ. "Lilies of the Field")...
  • ... რომაული გზების სიგრძე დაახ. 85 ათას კილომეტრს შეადგენდა...
  • ... ცინიკური რეალიზმი თანამედროვე მიმდინარეობაა ჩინურ ხელოვნებაში, რომელიც 1990-იან წლებში ჩაისახა პეკინში...
  • ... მსოფლიოში ყველაზე დიდი ალმასი "კულინანი" 1905 წელს სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში იპოვეს...
    კუსტავ კურბეს "წამოწოლილი შიშველი ქალი"
  • ...გუსტავ კურბეს ეროტიკული ტილო "Femme nue couchée" (წამოწოლილი შიშველი ქალი; სურათზე), რომელიც მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში გაუჩინარების შემდეგ 2005 წელს აღმოაჩინეს, სლოვაკი ექიმისთვის მიუციათ სამედიცინო სამსახურისთჳის...
  • ...რუსი კომპოზიტორები პეტრე ჩაიკოვსკი, ნიკოლოზ რიმსკი-კორსაკოვი და სერგეი რახმანინოვი საკუთარ ნაწარმოებებში უკრაინულ ხალხურ მელოდიებს იყენებდნენ...
  • ...მიხეილ მიხალკოვი, სერგეი მიხალკოვის ძმა, რომელმაც საბჭოთა ჰიმნი დაწერა, ნკვდ-ს აგენტი იყო ნაცისტურ გერმანიაში, მოგვიანებით კი გულაგის პატიმარი გახდა...
  • ...უკრაინული ბაროკოს არქიტექტურა დასავლეთ ევროპული ბაროკოსგან მოკრძალებული ორნამენტულობითა და მარტივი დიზაინით გამოირჩევა...
  • ...2006 წლიდან პეკინში კანონით აკრძალულია ოჯახში ერთ ძაღლზე მეტის ყოლა...
  • ...ბუტანი პირველი ქვეყანაა მსოფლიოში, რომელმაც თამბაქოს გაყიდვა აკრძალა...
    ქალიშვილები წყალში უშვებენ თაიგულებს, ივან კუპალას დღეს
  • ...უკრაინული ფოლკლორის თანახმად, ქალიშვილი, რომელიც ჩერვონა რუტას (უკრ. წითელი რუტა) იპოვის ივან კუპალას დღეს (სურათზე), სიყვარულში ბედნიერი იქნება...
  • ...რგოლები არა მარტო სატურნს, არამედ მის ერთ–ერთ მთვარეს რეასაც აქვს...
  • ...ლიხტენშტაინის სახელმწიფო ბიუჯეტის 10%-ს საფოსტო მარკების გასაღებიდან მიღებული შემოსავალი შეადგენს...
  • ...კონსტანტინოპოლს ოფიციალურად სტამბოლი მხოლოდ 1930 წლის 28 მარტს დაერქვა...
  • ...მიუხედავად მთამსვლელობის გამოცდილების არქონისა, ინგლისელი თავგადასავლების მოყვარული მორის უილსონი 7.450 მ ნიშნულს აღწევს 1934 წელს ევერესტზე ასვლის მისი წარუმატებელი მცდელობისას...
  • ...ზაირის 1998 წლის ომი, მსოფლიოს ყველაზე მსხვერპლიანი ომი იყო მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ.
    სოფიკო ჭიაურელი
  • ...სოფიკო ჭიაურელი (სურათზე) ერთადერთი საბჭოთა მსახიობია, რომელიც შვიდჯერ დაჯილდოვდა პრემიით "საუკეთესო ქალის როლისთვის" საერთაშორისო კონკურსებზე.
  • ... 1927 წელს ვლადიმირ გარაყანიძემ სპორტული ჰაერნაოსნობის მსოფლიო რეკორდი დაამყარა აეროსტატით გადაფრენაში...
  • ...მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მთავარი შენობა, 36 სართულით და 240 მ კოშკით, აგებისას უმაღლესი შენობა იყო იმ პერიოდის ევროპაში.
  • ...მშრალი ხიდის ქვეშ XX ს–ის შუა ხანებამდე მტკვარი მიედინებოდა...
  • ...მსოფლიოში მხოლოდ მავრიტანიასა და მადაგასკარს არ აქვთ ათობითი ფულადი სისტემა...
  • ...ასუანის კაშხლის მშენებლობისას აბუ სიმბალის ტაძრის ტერიტორია წყლით დაიფარა, ამიტომ ტაძარი ნაწილებად დახერხეს და უფრო მაღალ ადგილზე გადაიტანეს...
  • ...უნგრეთის დედაქალაქი ბუდაპეშტი (სურათზე) 1873 წელს მდ. დუნაის მოპირდაპირე სანაპიროებზე მდებარე ორი ქალაქის – ბუდასა და პეშტის გაერთიანებით შეიქმნა...
  • ...შვეიცარიის ქალაქ ბაზელში ორი ექსტერიტორიული რკინიგზის სადგურია, რომლებიც სხვა ქვეყნების იურისდიქციაშია: ბაზელ-ბადიშერ-ბანჰოფი (გერმანია) და ბაზელ SBB (საფრანგეთი).
  • ...პეტროს ადამიანის სახელობის თბილისის სომხური დრამატული თეატრი მსოფლიოში ერთადერთია, რომელიც სომხეთის ფარგლებს გარეთ სახელმწიფო თეატრის სტატუსით ფუნქციონირებს...
  • ...2007 წლის ნოემბრის სახალხო დემონსტრაციის დასაშლელად საქართველოს მთავრობამ მსოფლიოში ერთ-ერთმა პირველმა გამოიყენა შორი დისტანციის აკუსტიკური მოწყობილობა (LRAD).
  • ...დიდმა რუსმა მომღერალმა ფიოდორ შალიაპინმა პროფესიული მოღვაწეობა თბილისის ოპერის სცენაზე დაიწყო...
  • ...მარიანას ღარი ყველაზე ღრმა ადგილია დედამიწაზე (-10,911 ზღვის დონიდან)...
    Troy1.jpg
    ბეთანიის ფრესკები
  • ...შარავანდი, რომლითაც ჩვეულებისამებრ შუასაუკუნეების ქართველი ხატმწერები მონარქებს გამოსახავდნენ საეკლესიო ფრესკებში (ნიმუში სურათზე), არ ჩანს ბეთანიის მონასტრის მხატვრობაში...
  • ...1355 წელს ოქსფორდში, ინგლისი, ორ სტუდენტსა და ადგილობრ მკვიდრს შორის ლუდის გამო ატეხილ არეულობაში დაღუპული 63 სწავლულისთვის ქალაქი ოქსფორდის უნივერსიტეტს ჯარიმას 440 წელი უხდიდა...
  • ...შუშხუნა ღვინოს ლანგედოკის ღვინის რეგიონ ლიმუსში დიდი ხნით ადრე აწარმოებდნენ, ვინემ მას შამპანში დაამზადებდნენ...
  • ...რუსი კრიტიკოსები სომეხ მსახიობსა და პოეტს პეტროს ადამიანს მსოფლიოში საუკეთესო ტრაგიკოსად მიიჩნევდნენ ჰამლეტისა და ოტელოს მისეული განსახიერებისთვის...
  • ...1703 წელს ედოში (ტოკიო) ორმოცდაშვიდი რონინიდან 46-მა სეპუკუ (რიტუალური თვითმკვლეობა) ჩაიტარა მათი ბატონის აკოს დაიმიო ასანო ნაგანორის სიკვდილის ასანაზღაურებლად.
  • ...ჯგუფი 13 ნაცისტებთან თანამშრომელ ებრაელთა ქსელი იყო ვარშავის გეტოში, ცნობილი როგორც "ებრაული გესტაპო"...
  • ...ყველაზე დიდი მარმარილოს კომპასი პორტუგალიაში, ქალაქ პელემას პარკში დგას...
    კონტრაქტების სახლი
  • ...კონტრაქტების სახლს (სურათზე) კიევში, უკრაინა, ხშირად წვევიან მწერლები ონორე დე ბალზაკი, ნიკოლაი გოგოლი, ალექსანდრე პუშკინი და პოეტები ადამ მიცკევიჩი და ტარას შევჩენკო...
  • ...ომარის მეჩეთი ბეთლემის ერთადერთი მეჩეთია და სახელი ხალიფა ომარ იბნ ალ-ხატაბის პატივსაცემად ქვია, რომელიც გადმოცემით ამ ადგილას ლოცულობდა...
  • ...ალიოშა კარამაზოვი, თედორე დოსტოევსკის გმირი „ძმები კარამაზოვებიდან“, სინამდვილეში ვლადიმირ სოლოვიოვია, რუსი ფილოსოფოსი და პოეტი...
  • ...მთა ჰუჰორა ახალი ზელანდიის პირველი ნაწილი იყო, რომელიც ადრეულმა პოლინეზიელმა მკვლევარმა კუპემ შეამჩნია, თუმცა მაორის ლეგენდის თანახმად, მას იგი ვეშაპი ჰგონებია...
  • ...ბერძნული მითოლოგიით გორგითიონი ერთ-ერთი იყო ტროას მეფე პრიამის ორმოცდაათ შვილთაგან...
  • ...მუჰამედ ალ-შაჰვანი სადამ ჰუსეინის რესპუბლიკური გვარდიის გენერალი იყო, ამჟამად კი ერაყის ახალი დაზვერვის სამსახურის ხელმძღვანელია...
  • ...ლონდონის სენტ-ჯეიმზის კლუბის (1857-1978) მტკიცებით, ის ერთადერთი ჯენტლმენთა კლუბი იყო, რომელსაც ცალკე ოთახი ჰქონდა მხოლოდ ნარდის მოთამაშეთათვის...
    კლუბი "ვისკი ა გო გო"
  • ...ლოს-ანჯელესში სანსეტ ბულვარზე 1964 წელს გახსნილი კლუბი "ვისკი ა გო გო" (სურათზე) პირველი დისკოთეკა იყო ამერიკაში...
  • ...ევროპის ცენტრალური ბანკის მომავალი შტაბ-ბინა განთავსდება ფრანკფურტის გროსმარქტჰალეში, ყოფილ საბითუმო ბაზარში, რომელიც ექსპრესიონისტული არქიტექტურის თვალსაჩინო ნიმუშია...
  • ...1695 წელს ინგლისში შემოღებული ფანჯრის ბეგარის გამო მაღაზიების მფლობელებმა გადასახადისგან თავის ასარიდებლად ფანჯრები აგურით ამოავსეს...
  • ...2007 წელს როტშილდ-ფაბერჟეს კვერცხი კრისტის აუქციონზე 9,000,000-ად გაიყიდა, რაც ყველაზე მაღალი ფასია, რომელიც ოდესმე გადაუხდიათ რუსულ საიუველირო ნაწარმში, რის გამოც ის ასევე ყველაზე ძვირი საიუველირო საათი გახდა მსოფლიოში...
  • ...აშშ-მა საგარეო ვალის გასტუმრება სრულად დღემდე მხოლოდ ერთხელ, 1835 წელს, შეძლო...
  • ...ჩეთამის ბიბლიოთეკა მანჩესტერში უძველესი საზოგადოებრივი ბიბლიოთეკაა ინგლისურენოვან მსოფლიოში...
    მერი შერვაშიძე
  • ...მერი შერვაშიძე (სურათზე), გალაკტიონის მუზა, 1921 წელს სტამბოლში გამართული მსოფლიო სილამაზის კონკურსის გამარჯვებული გახდა...
  • ...რუსეთის იმპერატორ ალექსანდრე III-ს ფაბერჟეს ბოლო ნამუშევარი "რენესანსის კვერცხი", რომელიც მან მის მეუღლეს, დედოფალ მარია ფიოდოროვნას მიუძღვნა, 4750 რუბლი დაუჯდა...
  • ...ლესბოსის ღვინოს ძველი ბერძნები ერთ-ერთ ყველაზე საუკეთესოდ თვლიდნენ...
  • ...ვარდის მეჩეთს სტამბოლში სახელი კონსტანტინოპოლის დაცემის დღეს ტაძრის ვარდებით მორთვის გამო დაარქვეს...
  • ...თანამედროვე სომხურ ლიტერატურაში რეალიზმის დამფუძნებლის, პოლიტიკური მოწინააღმდეგეების მიერ სასიკვდილოდ დაჭრილი არფიარ არფიარიანის ბოლო სიტყვები იყო "მე სომეხი ვარ"...
  • ...სანტრალისტანბული, სტამბოლის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი, ოსმალეთის იმპერიის ყოფილი პირველი ელექტროსადგურის შენობაში მდებარეობს...