ვიკიპედია:ახალი თავფურცელი 7

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
Pix.gif
Pix.gif
Pix.gif
Pix.gif
Pix.gif
P star.svg
სარჩევი რედ.
Pix.gif
Pix.gif
Pix.gif
Pix.gif
P star blue.png
რჩეული სტატია რედ.
კავკასიონის სატელიტური გამოსახულება

კავკასიონი (რუს. Большой Кавказ; აზერ. Qafqaz dağları) — ვრცელი მთათა სისტემა კავკასიაში, ევროპისა და აზიის მიჯნაზე. განფენილია რუსეთის, საქართველოსა და აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე. შედგება რამდენიმე ქედისაგან და წარმოადგენს ერთ მთლიან თითქმის სწორხაზოვან მთაგრეხილს, რომელიც გადაჭიმულია დასავლეთ-ჩრდილო-დასავლეთიდან აღმოსავლეთ-სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ შავსა და კასპიის ზღვებს შორის, დაახლოებით 1500 კმ-ზე, მინიმალური სიგანე 32 კმ, ხოლო მაქსიმალური სიგანე 180 კმ აღწევს. ფართობი 145 ათასი კმ². თავისი ბოლოებით ტამანისა და აფშერონის ნახევარკუნძულებშია შეჭრილი, ერთი მხრივ, აზოვისა და შავ ზღვას შორის, მეორე მხრივ, კასპიის ზღვის შუა და სამხრეთ ნაწილებს შორის. კავკასიის, რუსეთისა და მთლიანად ევროპის უმაღლესი წერტილია იალბუზი (5642 მ). კავკასიონის მთიანეთი შედგება რიგი ქედების, ხეობებისა და ქვაბულებისაგან, რომლებიც ართულებენ კავკასიონის მორფოლოგიას. კავკასიონს ჩრდილოეთით ესაზღვრება ყუბან-აზოვისპირა დაბლობი, თერგ-კუმის დაბლობი და სტავროპოლის მაღლობი, სამხრეთით განფენილია კოლხეთის დაბლობი და მტკვარ-არაქსის დაბლობი. კავკასიონის ჩრდილო მთისძირიდან კუმა-მანიჩის ღრმულამდე გადაჭიმულია წინაკავკასია. კავკასიონის ოროგრაფიულ ღერძს წარმოადგენს ოროჰიდროგრაფიული კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედი, რომელიც უწყვეტად ვრცელდება სისტემის ერთი ბოლოდან მეორემდე. უმაღლესი მწვერვალია შხარა (5201 მ). კავკასიონის სიგანე სხვადასხვა ნაწილში ცვალებადია: ნოვოროსიისკის მერიდიანზე კავკასიონის სიგანე 32 კმ-მდეა, იალბუზის მერიდიანზე ყველაზე უფრო განიერია და 180 კმ აღწევს; ვლადიკავკაზის მერიდიანზე 110 კმ-ია, დაღესტნის მერიდიანზე — 160 კმ. კავკასიონის მრავალი მწვერვალი მოდელირებულია ძველი ეროზიის, მყინვარული და პერიგლაციალური პროცესების მოქმედებით. კავკასიონზე აღმართულია მარადთოვლიანი ყინულებითა და ფირნის მძლავრი ველებით შემოსილი მრავალი ციცაბოკალთიანი, ძნელმისადგომი და დაკბილული მწვერვალი.

Pix.gif
Pix.gif
Pix.gif
Pix.gif
P globe blue.png
მთავარი სიახლეები რედ.
კორონავირუსის პანდემია საქართველოში
ირინეოსი
  • სერბეთის პატრიარქი ირინეოსი (სურათზე) კორონავირუსის შედეგად გარდაიცვალა.
  • მანუელ მერინოს გადადგომის შემდეგ პერუს პრეზიდენტი ფრანსისკო საგასტი გახდა.
  • მოლდოვის საპრეზიდენტო არჩევნებში მაია სანდუ იმარჯვებს.
  • ტალანტ მამიტოვი ყირგიზეთის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი გახდა.
  • სამმხრივი საზავო ხელშეკრულების დადების შედეგად მთიანი ყარაბაღის ომი დასრულდა.
  • ჯო ბაიდენი და კამალა ჰარისი აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებში იმარჯვებენ.
  • Pix.gif
    Pix.gif
    Pix.gif
    Pix.gif
    P archive blue.png
    25 ნოემბერი — ამ დღეს... რედ.
    არმაზის ბილინგვა
  • 1667 : მიწისძვრამ შემახაში, აზერბაიჯანი, 80 000 ადამიანი იმსხვერპლა.
  • 1783 : ამერიკის რევოლუციური ომი - პარიზის ზავის ხელმოწერიდან სამ თვეში ბრიტანეთის ბოლო ჯარებმა ქალაქი ნიუ-იორკი დატოვეს.
  • 1795 : პოლონეთის დაყოფა — დამოუკიდებელი პოლონეთის ბოლო მეფე სტანისლავ ავგუსტ პონიატოვსკი იძულებით გადააყენეს და რუსეთში გადაასახლეს.
  • 1918 : ვოევოდინა ავსტრია-უნგრეთს გამოეყო და თავი სერბეთის სამეფოს ნაწილად გამოაცხადა.
  • 1940 : არმაზის ბილინგვა (სურათზე) იპოვეს მცხეთასთან არქეოლოგიურ გათხრებში.
  • 1950 : ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა კორეის ომში ჩაერთო და ათასობით ჯარისკაცი გაგზავნა მდინარე იალუს გაღმა გაეროს ჯარების წინააღმდეგ.
  • 1992 : ჩეხოსლოვაკიის მთავრობამ ქვეყნის ჩეხეთად და სლოვაკეთად გაყოფა გადაწყვიტა.
  • Pix.gif
    Pix.gif
    Pix.gif
    Pix.gif
    P question blue.png
    იცოდით, რომ... რედ.

    ვიკიპედიის ახალი მასალებიდან:

    მოზამბიკის დროშა
    Pix.gif
    Pix.gif
    Pix.gif
    Pix.gif
    @მოგვწერეთ / პრესის ოთახი / სხვა ენები
    P wiki letter blue.png
    დობილი პროექტები რედ.
    Wiktionary-logo-ka copy.png ვიქსიკონი
    მრავალენოვანი ლექსიკონი
    Wikibooks-logo.svg ვიკიწიგნები
    თავისუფალი სახელმძღვანელოები და ტექსტები
    Wikiquote-logo.svg ვიკიციტატა
    ციტატების კრებული
    Wikisource-logo.svg ვიკიწყარო
    საზოგადოებრივი დომენის ლიტერატურა
    Wikispecies-logo.svg ვიკისახეობები
    სახეობების კატალოგი
    Wikinews-logo.png
    ვიკისიახლეები
    მსოფლიო სიახლეების პორტალი
    Commons-logo.svg ვიკისაწყობი
    მულტიმედიური ფაილების საცავი
    Wikimedia-logo.svg მეტა-ვიკი
    ვიკიმედიის პროექტების კოორდინაცია

    Pix.gif
    Pix.gif
    Pix.gif
    Pix.gif