ვარკაუსი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
ქალაქი
ვარკაუსი
Varkaus
Varkausview.jpg
ვარკაუსის ხედი, ივლისი 2006
გერბი
Varkaus.vaakuna.svg

ქვეყანა ფინეთის დროშა ფინეთი
რეგიონი ჩრდილოეთი სავონია
მუნიციპალიტეტი ვარკაუსის რაიონი
კოორდინატები fi 62°18′50″ ჩ. გ. 027°53′35″ ა. გ. / 62.31389° ჩ. გ. 27.89306° ა. გ. / 62.31389; 27.89306
ქალაქის მმართველი ჰანნუ ტსუპარი [1]
დაარსდა 1929
ადრეული სახელები Warkaus
ფართობი 524,48 კმ²
ოფიციალური ენა ფინური
მოსახლეობა 21,441 [2] კაცი (2017)
სიმჭიდროვე 55,96 კაცი/კმ²
სასაათო სარტყელი UTC+2
ოფიციალური საიტი varkaus.fi
ვარკაუსი — ფინეთი
ვარკაუსი

ვარკაუსი (ფინ. Varkaus) — ფინეთის სიდიდით 51-ე ქალაქი[2], ჩრდილოეთ სავონიის რეგიონში. ვარკაუსი დაფუძნდა ხე-ტყის მასალის გადამამუშავებელი ინდუსტრიის გარშემო. ქალაქში დღესაც მოქმედებს რამდენიმე ქარხანა.

თანამედროვე მნიშვნელობით სიტყვა varkaus ქართულად ქურდობას ნიშნავს. ლეგენდის თანახმად სახელი მომდინარეობს ოლავილიინადან (ციხე-სიმაგრე სავოს რეგიონში) გაქცეული ქურდისგან, რომელმაც თავისი ნაძარცვი ვარკაუსის მიდამოებში დაფლა. თუმცა, უფრო მიღებული ვერსიის თანახმად ქალაქის სახელი ლოპური სიტყვა vyörkä-დან მოდის, რაც ქართულად საცავს ნიშნავს.

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ვარკაუსის თანამედროვე ისტორია იწყება 1815 წლიდან, როდესაც გუსტავ ვერდემ დღევანდელი ცენტრის მიდამოებში დააფუძნა თუჯსადნობი ქარხანა. ქარხნის მუშებისთვის აშენდა რამდენიმე სახლი და კომერციული შენობა, თუმცა ამ დროისათვის არ არსებობდა არანაირი ქალაქის გეგმა. ვარკაუსის ქალაქად გარდაქმნის გეგმაზე მუშაობა მხოლოდ XX საუკუნის დასაწყისში დაიწყო. თუჯსადნობი ქარხანა A. Ahlström Osakeyhtiö-მ შეიძინა, და კომპანიის დირექტორმა ვალტერ ალსტრომმა დაიწყო ხე-ტყის გადამამუშავებელი ქარხნების მშენებლობა. წარმოების განვითარებასთან და მოსახლეობის მატებასთან ერთად ალსტრომმა დაიწყო ქალაქის გეგმაზე მუშაობა. A. Ahlström Osakeyhtiö-მ 1913 წელს შეუკვეთა ქალაქის პირველი გეგმა, რომელიც 1916 წელს იქნა დამტკიცებული. ქალაქის გეგმის შემდგომ ვერსიებზე მუშაობდნენ ისეთი ცნობილი არქიტექტორების როგორებიც არიან, ალვარ აალტო, კარლ ლუნდალი, ჩარლზ ლინდბერგი და ოლლი კივინენი.[3]

დემოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ადრეულ 2000-იან წლებში ხე-ტყის და ლითონის გადამუშავების ინდუსტრიის შემცირების შედეგად ვარკაუსის მოსახლეობის რაოდენობა წლიდან-წლამდე იკლებს. 2017 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 21 441-ს შეადგენს.[2] ქალაქის მოსახლეობის უმრავლესობა ფინურენოვანი ფინელია.

ვარკაუსის მოსახლეობა 1980–2015
წელი მოსახლეობა
1980
  
26 554
1985
  
26 714
1990
  
26 428
1995
  
25 930
2000
  
24 890
2005
  
23 946
2010
  
22 777
2015
  
21 731
წყარო: Tilastokeskus[2]

განათლება[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ვარკაუსში განლაგებულია სავონიის გამოყენებითი უნივერსიტეტის ერთ-ერთი კამპუსი. ვარკაუსის კამპუსი სტუდენტებს სთავაზობს ბაკალავრის და მაგისტრის ხარისხებს, ბიზნესის მართვაში, მექანიკურ ინჟინერიაში და ჯანდაცვაში, ფინურ და ინგლისურ ენებზე.[4]

დაძმობილებული ქალაქები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ვარკაუსის დაძმობილებული ქალაქები:[5]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. Kaupungin Hallinto, Varkauden Kaupunti, http://www.varkaus.fi/tietoa_varkaudesta/hallinto_ja_talous/hallinto/. წაკითხვის თარიღი: 2017-04-29
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 Ennakkoväkiluku muuttujina Alue, Sukupuoli ja Kuukausi, Tilastokeskus, http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/005_vamuu_tau_101.px/table/tableViewLayout1/?rxid=37948153-a710-4c5b-b5f9-6ec746a05cdd. წაკითხვის თარიღი: 2017-04-29
  3. History of Varkaus, Visit Varkaus, http://www.visitvarkaus.fi/en/tervetuloa/historiaa/. წაკითხვის თარიღი: 2017-04-29
  4. Degree Programmes, Savonia University of Applied Sciences, http://portal.savonia.fi/amk/en/applying/bachelors-degree-programmes. წაკითხვის თარიღი: 2017-04-29
  5. Ystävyyskaupungit, Twin Cities of Varkaus. Varkauden Kaupunki. წაკითხვის თარიღი: 2017-04-29.