ერნსტ თეოდორ ჰოფმანი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
Disambig-dark.svg სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ ჰოფმანი.
ერნსტ თეოდორ ჰოფმანი
E. T. A. Hoffmann, autorretrato.jpg
დაბ. თარიღი 24 იანვარი 1776(1776-01-24)[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [9] [10] [11] [12] [13] [14] [15] [16]
დაბ. ადგილი კენიგსბერგი[17] [3] [4] [5]
გარდ. თარიღი 25 ივნისი 1822(1822-06-25)[1] [2] [4] [5] [6] [7] (46 წლის)
გარდ. ადგილი ბერლინი[17]
დასაფლავებულია ბერლინი
ფსევდონიმი E. T. A. Hoffmann
საქმიანობა კომპოზიტორი, მოსამართლე, კარიკატურისტი, მხატვარი, საბავშვო მწერალი, მწერალი[1] , დირიჟორი, სცენარისტი, სამეცნიერო ფანტასტი მწერალი, რომანისტი, მუსიკალური კრიტიკოსი, მხატველი და დღიურის ავტორი
ენა გერმანული ენა[2]
ეროვნება გერმანელები
მოქალაქეობა Flag of Prussia (1892-1918).svg პრუსიის სამეფო
ალმა-მატერი კენიგსბერგის უნივერსიტეტი
ჟანრი ოპერა და მოთხრობა
Magnum opus უნდინა, ეშმაკის ელიქსირები, მაკნატუნა და თაგვების მეფე, მადმუაზელ დე სკუდერი, ქვიშის კაცი, ოქროს ქოთანი და რწყილთა მბრძანებელი
ხელმოწერა Hoffmann Signature.gif

ერნსტ თეოდორ ამადეუს ჰოფმანი (გერმ. Ernst Theodor Amadeus Hoffmann; დ. 24 იანვარი, 1776, კენიგსბერგი — გ. 25 ივნისი, 1822, ბერლინი) — გერმანელი მწერალი და კომპოზიტორი.

სწავლობდა კენიგსბერგის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, ბავშვობიდან მეცადინეობდა მუსიკასა და მხატვრობაში. თხზავდა მუსიკალურ ნაწარმოებებს, იყო დირიჟორი, რეჟისორი, თეატრის დეკორატორი. 1814 წლიდან ცხოვრობდა ბერლინში. ამ პერიოდში უკვე ცნობილი მუსიკის კრიტიკოსი, კომპოზიტორი და პირველი გერმანული რომანტიკული ოპერის „უნდინეს“ (1813) ავტორი იყო. ჰპფმანის პირველი ლიტერატურული ნაწარმოები მუსიკასთანაა დაკავშირებული. მისი მოთხრობები „კავალერი გლუკი“ (1809), იოჰან კრაისლერის, „კაპელმაისტერის მუსიკალური ვნებანი“ (1810), „დონ-ჟუანი“ (1813) გაერთიანდა კრებულებში „კალოს სულისკვეთების ფანტაზიები“ (ტ. 1-4, 1814-1815), რომელთა თემა იყო ხელოვნების ბედი და ადგილი თანამედროვე საზოგადოებაში.

ჰოფი იმთავიტვე წარმოდგა გერმანული რომანტიკული სკოლის მნიშვნელოვან მწერლად. შემდგომ მოთხრობაში „ოქროს ქოთანი“ (1814) და რომანში „ეშმაკის ელექსირი“ (1816) წამყვანი თემა იყო ნათელი და ბნელი ძალების შეჯახება, სამყარო აისახა რეალურ და ფანტასტიურ პლანში. სატირული ინტონაციები გამოჩნდა მოთხრობებში „თეატრის ერთი დირექტორის საოცარი ტანჯვა“, „ცინობერად წოდებული პატარა ცახესი“ (ორივე 1819), „ღამის მოთხრობები“ (ტ. 1-2, 1817), კრებულში „სერაპიონის ძმები“ (ტ. 1-4, 1819-1821), „უკანასკნელი მოთხრობები“ (1825). ტრაგედიისა და კომედიის, სატირიზმისა და ლირიზმის, გროტესკისა და ხუმრობის ელემენტები შესანიშნავადაა შერწყმული დაუმთავრებელ რომანში „კატა მურის ცხოვრებისეული შეხედულებები“ (1820-1822). რომანში „რწყილთა მბრძანებელი“ (1820) ჰოფმანი თავს დაესხა პრუსიის პოლიციურ რეჟიმს, რისთვისაც იგი სასამართლოს წინაშე წარდგა და სიცოცხლის ბოლომდე პოლიტიკურად არასანდო პიროვნებად იყო მიჩნეული. მისი სატირა მიმართული იყო საერთოდ გერმანული აბსოლუტიზმის წინააღმდეგ, გამოდმებით ებრძოდა ფილისტერებს, პედანტებს, ბურჟუაზიულ უტილიტარიზმს, მაგრამ მისი ბრძოლა ჩაკეტილი იყო მისივე ფანტასტიკის, ზღაპრულ რომანტიკულ სამყაროში, თუმცა ამავ დროს არც საკმაოდ ფხიზელი რეალისტური ხედვა აკლდა.

ჰოფმანი ავტორია ორი ოპერისა „ავრორა“ (1812), „უნდინე“, სიმფონიებისა და კამერული ნაწარმოებებისა. მისი ნაწარმოებების „ოსტატი მარტინი და მისი შეგირდები“, „ცინობერად წოდებული პატარა ცახესის“, „პრინცი ქალი ბრამბილას“ სიუჟეტებზე შეიქმნა ოპერები. ჰოფმანის პოეტური სახეები გამოიკვეთა რ. შუმანის („კრაისლერიანა“), რ. ვაგნერის („მფრინავი ჰოლანდიელი“), პ. ჩაიკოვსკის („მაკნატუნა“), ა. შ. ადანის („ჟიზელი“), ლ. დელიბის („კოპელია“) და სხვა. ჰოფმანის შემოქმედებამ დიდი გავლენა მოახდინა კ. მ. ვებერზე, რ. შუმანზე, რ. ვაგნერზე და სხვა. ჰოფმანი გახდა ჟ. ოფენბახის („ჰოფმანის ზღაპრები“) და გ. ლაჩეტის („ჰოფმანი“) ოპერების გმირი.

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. 1.0 1.1 1.2 გერმანიის ეროვნული ბიბლიოთეკა, ბერლინის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა, ბავარიის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა და სხვ. Record #118552465 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016.
  2. 2.0 2.1 2.2 BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  3. 3.0 3.1 J. G. R. Hoffmann, Ernst Theodor Wilhelm // 1911 Encyclopædia Britannica — 11 — New York City: 1911. — Vol. 13.
  4. 4.0 4.1 4.2 Ѳ. Н. М. Гоффманъ // Энциклопедический лексиконСанкт-Петербург: 1838. — Т. 15. — С. 51–53.
  5. 5.0 5.1 5.2 Muncker F. Hoffmann, Ernst (Dichter) // Allgemeine Deutsche BiographieL: 1880. — ტ. 12. — S. 575–583.
  6. 6.0 6.1 Ernst Theodor Wilhelm Hoffmann
  7. 7.0 7.1 Ernst Theodor Amedeus Hoffmann — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  8. SNAC — 2010.
  9. 9.0 9.1 ბროდვეის ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა — 2000.
  10. Find a Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  11. IMSLP — 2006.
  12. Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  13. Babelio
  14. NooSFere
  15. filmportal.de — 2005.
  16. BD Gest'
  17. 17.0 17.1 Гофман Эрнст Теодор Амадей // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1972. — Т. 7 : Гоголь — Дебит. — С. 189–190.