ეზეკიელ ურტადო
| ეზეკიელ ურტადო | |
|---|---|
 | |
| დაბადების თარიღი | 14 დეკემბერი, 1825 |
| დაბადების ადგილი | სილვია (კაუკა) |
| გარდაცვალების თარიღი | 24 სექტემბერი, 1890 (64 წლის) |
| გარდაცვალების ადგილი | Popayán |
| მოქალაქეობა |
 კოლომბია |
| განათლება | Universidad del Cauca |
_7.29.32_p.m.png){kind=small} | |
ეზეკიელ ურტადო — პოლიტიკოსი, სამხედრო გენერალი და სახელმწიფო მოღვაწე, რომელიც კოლომბიის მე-17 პრეზიდენტი გახდა.
ბიოგრაფია
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]იგი დაიბადა სილვიაში, კაუკის დეპარტამენტში, 1825 წლის 14 დეკემბერს და გარდაიცვალა პოპაიანში, 1890 წლის 4 სექტემბერს. მისი მშობლები იყვნენ ნიკოლას ჰურტადო და მარია ტრინიდად ჰურტადო. იგი სწავლობდა სან-ხოსეს კოლეჯში, შემდეგ კი სამართალი შეისწავლა კაუკას უნივერსიტეტში, რომელიც 1852 წლის 27 იანვარს დაამთავრა. შემდგომში იგი ამავე უნივერსიტეტის სამართლის ლექტორი გახდა.
მისი პირველი სამხედრო ჩართულობა 1851 წელს მოხდა სამართლებრივი ინსტიტუტების დასაცავად. ორი წლის შემდეგ, მისი სამხედრო და პოლიტიკური კარიერა სერიოზულად დაიწყო კოლომბიის ლიბერალურ პარტიაში დიქტატორ ხოსე მარია მელოს წინააღმდეგ ბრძოლაში.[1]
1860 წლიდან ურტადო მონაწილეობდა რევოლუციურ მოძრაობებში მარიანო ოსპინა როდრიგესის კონსერვატიული მთავრობის წინააღმდეგ. იგი შეუერთდა გენერალ ტომას სიპრიანო დე მოსკერას არმიას, რომელმაც 1861 წელს წარმატებას მიაღწია, და მას გენერლის წოდება მიენიჭა.
მოგვიანებით იგი იყო კაუკას შტატის ასამბლეის წევრი და არაერთხელ მსახურობდა მთავრობის მინისტრად. მან ასევე მონაწილეობა მიიღო რიონეგროს კონვენციაში, რომელმაც 1863 წლის კონსტიტუცია შეიმუშავა.[1]
1868 წელს იგი აირჩიეს საპარლამენტო წარმომადგენლად, შემდეგ კი სენატორად. 1878 წელს პრეზიდენტმა ხულიან ტრუხილიო ლარგაჩამ იგი ომისა და საზღვაო ფლოტის მინისტრად დანიშნა, ხოლო ერთი წლის შემდეგ ის კაუკას სუვერენული შტატის გუბერნატორად აირჩიეს (1879–1883).
ჰურტადოს დაწინაურება განაპირობა „აპრილის რევოლუციამ“ (1879), რომელსაც ხელმძღვანელობდნენ გენერლები ელისეო პაიანი და ხუან დე დიოს ულოა; ისინი წარმოადგენდნენ დამოუკიდებელთა და „მოსკერისტების“ კოალიციას, რომელიც რადიკალების მიერ ჩადენილ ბოროტმოქმედებებს უპირისპირდებოდა.[2]
1883 წელს თანამდებობის დატოვების შემდეგ, კონგრესმა ეზეკიელ ურტადო რესპუბლიკის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებლად აირჩია, ხოლო იუსტიციის უმაღლესმა სასამართლომ — თავმჯდომარე მოსამართლედ. მან საპრეზიდენტო ძალაუფლება 1884 წლის აპრილიდან აგვისტომდე განახორციელა, რადგან რაფაელ ნუნიესის მიერ ძალაუფლების ჩაბარება დაგვიანდა. თავისი მოვალეობის ფარგლებში მან საბინაო, ფინანსთა, საზოგადოებრივი სამუშაოების, საგარეო ურთიერთობების, საჯარო განათლებისა და ომის მინისტრებად შემდეგი პირები დანიშნა: მანუელ მ. კასტრო, ფელიპე ანგულო, მარიანო ტანკო ი ხოსე მარია კარო, ხოსე ხ. ვარგასი, ეუსტორგიო სალგარი, ნაპოლეონ ბორერო და ხოსე მარია კამპო სერანო.[1]
როდესაც მან პრეზიდენტის თანამდებობა დატოვა, კამპანია წამოიწყო ნუნიესის „რეგენერაციის“ პროექტის წინააღმდეგ, რის გამოც მომდევნო 1885 წლის სამოქალაქო ომში ტყვედ ჩავარდა და სასტიკი მოპყრობა განიცადა. შემდგომში იგი კოსტა-რიკაში (ცენტრალური ამერიკა) გადაასახლეს, თუმცა 1889 წელს, სიკვდილამდე ცოტა ხნით ადრე, კოლობიაში დაბრუნების უფლება მისცეს.[3]
მისი ნეშტი ამჟამად პოპაიანის (კაუკა) „Panteon de los Proceres“-ის სასაფლაოზეა. ეს პანთეონი 1940 წელს გილერმო ლეონ ვალენსიამ გახსნა.
იხილეთ აგრეთვე
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- 1 2 3 ::Presidencia de la República de Colombia::. ციტირების თარიღი: 2021-05-12
- ↑ Hurtado, Ezequiel. Alocución del presidente del estado s. del Cauca. ციტირების თარიღი: 2024-07-19
- ↑ Biografía de Ezequiel Hurtado (Su vida, historia, bio resumida). ციტირების თარიღი: 2021-05-12