დენიელ კიზი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
დენიელ კიზი
დაბ. თარიღი 9 აგვისტო 1927(1927-08-09)[1] [2] [3] [4] [5] [6] [6]
დაბ. ადგილი ბრუკლინი, ნიუ-იორკი
გარდ. თარიღი 15 ივნისი 2014(2014-06-15)[1] [3] [4] [5] [6] [6] (86 წლის)
გარდ. ადგილი ბოკა-რატონი, ფლორიდა
საქმიანობა რომანისტი, სამეცნიერო ფანტასტი მწერალი, სცენარისტი, უნივერსიტეტის პროფესორი, არამხატვრული მწერალი, მწერალი და ჟურნალისტი
ენა ინგლისური ენა[1]
მოქალაქეობა Flag of the United States.svg აშშ
ალმა-მატერი ბრუკლინის კოლეჯი
ჟანრი სამეცნიერო ფანტასტიკა
Magnum opus ელჯერნონის ყვავილები
ჯილდოები ნებულას პრემია საუკეთესო რომანისთვის და ჰიუგოს პრემია საუკეთესო მოთხორბისათვის[7]
საიტი danielkeyesauthor.com

დენიელ კიზი (ინგლ. Daniel Keyes; დ. 9 აგვისტო, 1927 — გ. 15 ივნისი, 2014) — ამერიკელი მწერალი. მან დაიმსახურა ჰიუგოსა და ნებულას პრემიები ნაწარმოებისთვის „ყვავილები ელჯერნონისთვის.“[8]

ბიოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ადრეული ცხოვრება და კარიერა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

კიზი დაიბადა ქალაქ ნიუ-იორკში. ის ცოტა ხნით სწავლობდა ნიუ-იორკის უნივერსიტეტში სანამ მუშაობას დაიწყებდა ამერიკის შეერთებული შტატების საზღვაო სერვისში, 17 წლის ასაკში ის იყო გემის ხაზინდარი ნავთობის ტანკერებზე. შემდეგ ის დაბრუნდა ნიუ-იორკში და 1950 წელს მიიღო ბრუკლინის კოლეჯის ბაკალავრის ხარისხი ფსიქოლოგიაში.[9]

ბაკალავრის ხარისხის მიღებიდან ერთი თვის შემდეგ, კიზმა მუშაობა დაიწყო მწერალ მარტინ გუდმანის კომპანიაში "Magazine Management". ბოლოს დაბოლოს ის გახდა რედაქტორი ჟურნალ Marvel Science Stories და კომპანიისთვის დაიწყო კომიქსების წერა, გამომცემლობა ატლას კომიქსების სახელით იყო ცნობილი, რომელიც შემდეგ მარველად გარდაიქმნა. მას შემდეგ რაც გუდმანმა შეწყვიტა pulp magazine ბეჭდვა რბილყდიანი წიგნებისა და მამაკაცის სათავგადასავლო ჟურნალების სასარგებლოდ, კიზი გახდა ატლას კომიქსების მთავარი რედაქტორი, ხოლო სამხატვრი გაფორმების განყოფილების რედაქტორი იყო სტენ ლი. 1952 წლისთვის კიზის მიაკუთვნებდნენ სერიოზულ მწერალთა რიგებს, სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრში. კიზმა დაწერა ორი მოთხრობა მხატვარ ბესილ უოლვერტონთან ერთად კომიქსისთვის მოგზაურობა უცნობ სამყაროებში.

მას შემდეგ რაც გუდმანმა მარველის სამეცინიერო მოთხორბების გამოშვება შეწყვიტა კიზი ლის დაქვემდებარებაში გადავიდა.

კიზს დაებადა საინტერესო იდეა რომელსაც ლიმ მხარი არ დაუჭირა და უწოდა უცაბედად მოსული აზრი, თავდაპირველად მისი სახელი იყო გრძელი ჩანაწერები, რომელიც შემდგომ გარდაიქმნა ყვავილები ელჯერნონისთვის. ეს არის ამბავი ერთ ბიჭზე რომელმაც თავისი I.Q გაზარდა დაბალი მაჩვენებლიდან უმაღლესამდე. ავტორი მაშინვე მიხვდა რომ ეს არ იყო უბრალოდ კომიქსის ხელნაწერი.

1955 წლიდან 1956 წლამდე კიზი წერდა EC კომიქსებისთვის.

ყვავილები ელჯერნონისთვის[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ყვავილები ელჯერნონისათვის, ეს არის წიგნი ერთ მენტალურად არამდგრად ადამიანზე, ჩარლიზე, რომელსაც გააჩნია IQ დაბალი დონე და სწორედ მისმა გონებაჩამორჩენილობამ ითამაშა უდიდესი როლი მის ცხოვრებაში. ის იტარებს ოპერაციას, რომლის შემდეგაც ხდება გენიოსი და იწყებს წარსულის კვლევას და ბევრ საინტერესო რამესაც აღმოაჩენს მასში, მეტად ემოციური ნაწარმოები, რომელიც გულგრილს არავის დატოვებს დაიბეჭდა 1959 წელს პატარა მოთხრობის სახით, ხოლო ნოველის სახით წიგნი 1966 წელს გამოვიდა. წიგნმა პოპულარობა მოიპოვა და არ დააყოვნა მისმა ეკრანიზაციამაც, მთავარ როლში კლიფ რობერტსონი იყო (რომელმაც ოსკარი მიიღო საუკეთესო მსახიობობისთვის). ასევე კიზმა მოიგო ჰიუგოსა და ნებულას ჯილდოები.

გვიანი კარიერა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

კიზი ასწავლიდა კრიატიულ წერას უეინის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, 1966 წელს გახდა ინგლისურისა და კრიატიული წერის პროფესორი ოჰაიოს უნივერსიტეტში, სადაც ის 2000 წელს გამოცხადა ღირსეულ გადამდგარ პროფესორად.

გარდაცვალება[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

კიზი გარდაიცვალა საკუთარ სახლში ბოკა-რატონში 2014 წლის 15 ივნისს, გართულებული ფილტვების ანთებით. მას დარჩა ორი ქალიშვილი: ლესლი და ჰილარი, ხოლო მისი ცოლი ორეა ჯორჯინია ვასკესი გარდაიცვალა 2013 წელს.

ნამუშევრები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • ყვავილები ელჯერნონისთვის (მოკლე მოთხრობა) (1959)
  • ყვავილები ელჯერნონისთვის (ნოველა) (გავრცობილი კინოფილმ ჩარლისთვის , 1968)
  • შეხება (1968)
  • The Fifth Sally (1980)[10]
  • ბილი მილიგანის მრავალი გონება (1981 ) 
  • Unveiling Claudia (1986)
  • დენიელ კიზის შეგროვებილი მოთხრობები (Japan, 1993)
  • მილიგანის ომი :ნამდვილი მოთხრობის გაგრძელება (იაპონია 1994)
  • სილვდილამდე (1998)
  • ელჯერნონი, ჩარლი და მე : მწერალი მოგზაურობის (2000) 
  • წინასწარმეტყველება თავშესაფარზე (2009)

ჯილდოები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მოგებული[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • 1960: ჰიუგოს პრემია მოთხრობისთვის"ყვავილები ელჯერნონისთვის"
  • 1966: Nebula Award ნოველისთვის  "ყვავილები ელჯერნონისთვის"
  • 1986: Kurd Lasswitz Award  "ბილი მილიგანის მრავალი გონებისთვის"
  • 1993: Seiun Award (Non-Fiction of the Year) ბილი მილიგანის მრავალი გონებისთვის 
  • 2000: Author Emeritus Award from Science Fiction and Fantasy Writers of America

ნომინირებული[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • 1967: ჰიუგოს პრემია ნოველისთვის "ყვავილები ელჯერნონისთვის"
  • 1982: Edgar Award for Best Fact Crime for  "ბილი მილიგანის მრავალი გონებისთვის"
  • 1987: Edgar Award for the American Association of Mystery Writers for Unveiling Claudia[11]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. 1.0 1.1 1.2 BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  2. SNAC — 2010.
  3. 3.0 3.1 ბროდვეის ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა — 2000.
  4. 4.0 4.1 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  5. 5.0 5.1 Find a Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  6. 6.0 6.1 6.2 6.3 NooSFere — 1999.
  7. http://www.thehugoawards.org/hugo-history/1960-hugo-awards/
  8. "In Memoriam – Daniel Keyes 1927–2014
  9. Chambers, Robert, ed. (1993).
  10. "Daniel Keyes: 40 Years of Algernon (excerpt)".
  11. "Edgar Award Winners and Nominees Database".