დემოკრატიული სოციალიზმი

დემოკრატიული სოციალიზმი — მემარცხენე პოლიტიკური და ეკონომიკური იდეოლოგია, რომელიც მხარს უჭერს დემოკრატიულ პრინციპებსა და სოციალისტურ მიზნებს. დემოკრატიული სოციალიზმი ემყარება იდეას, რომ ეკონომიკური რესურსები და წარმოების საშუალებები უნდა იმართებოდეს საზოგადოებრივი ინტერესების შესაბამისად, დემოკრატიული კონტროლისა და მოქალაქეთა მონაწილეობის გზით, ხოლო პოლიტიკური სისტემა უნდა დარჩეს მრავალპარტიული და დემოკრატიული. იდეოლოგია განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებს ეკონომიკურ დემოკრატიაზე, მუშათა თვითმმართველობაზე და სამუშაო ადგილების დემოკრატიულ ორგანიზებაზე, განსაკუთრებით კი დეცენტრალიზებულ, ბაზარზე ორიენტირებულ ან დემოკრატიულად დაგეგმილ სოციალისტურ ეკონომიკაში.

დემოკრატიული სოციალისტების მიხედვით, კაპიტალიზმი ბუნებით შეუთავსებელია თავისუფლების, თანასწორობისა და სოლიდარობის ღირებულებებთან, ხოლო ეს იდეალები მხოლოდ სოციალისტური საზოგადოების შექმნით შეიძლება განხორციელდეს. მათი უმეტესობა კაპიტალიზმიდან სოციალიზმზე თანდათანობით გადასვლას უჭერს მხარს, თუმცა დემოკრატიული სოციალიზმი შეიძლება მხარს უჭერდეს როგორც რევოლუციურ, ისე რეფორმისტულ პოლიტიკას სოციალიზმის დასამყარებლად.

დემოკრატიული სოციალიზმი პოპულარული გახდა XX საუკუნეში სოციალისტებს შორის, რომლებიც ეწინააღმდეგებოდნენ ავტორიტარიზმსა და ერთპარტიულ პოლიტიკურ სისტემას.

ისტორიულად, დემოკრატიული სოციალიზმი დაკავშირებულია XIX საუკუნის სოციალისტი მოაზროვნეების იდეებთან ევროპაში და ბრიტანეთის ჩარტისტულ მოძრაობასთან. XIX საუკუნის ბოლოსა და XX საუკუნის დასაწყისში დემოკრატიულმა სოციალიზმმა მნიშვნელოვანი გავლენა იქონია ბრიტანულ „ფაბიანელთა საზოგადოებასა“ და ედუარდ ბერნშტეინის ევოლუციურ სოციალიზმზე გერმანიაში.

ლიტერატურა

• Barrow, Logie; Bullock, Ian (1996) Democratic Ideas and the British Labour Movement, 1880–1914. Cambridge University Press. ISBN 9780521560429. 
• Benn, Tony (1980). Arguments for Socialism. Penguin Books. ISBN 9780140054897. 
• Dorrien, Gary (2019). Social Democracy in the Making: The Political and Religious Roots of European Socialism. Yale University Press. ISBN 9780300236026. 
• Harrington, Michael (1989). Socialism: Past and Future. Arcade Publishing. ISBN 9781559700009. 
• Hatterlsey, Roy (1987). Choose Freedom: The Future of Democratic Socialism. Penguin Books. ISBN 0140104941. 
• Doherty, James C.; Lamb, Peter (2006) Historical Dictionary of Socialism, 2nd, The Scarecrow Press. ISBN 9780810855601. 
• Miliband, Ralph (1994). Socialism for a Sceptical Age. London, United Kingdom: Polity Press. ISBN 9780745614274. 
• (1996) Democratic Socialism in Britain: Classic Texts in Economic and Political Thought, 1825–1952. Chatto and Pickering. ISBN 9781851962853.