გებჰარდ ლებერეხტ ფონ ბლუხერი
| გებჰარდ ფონ ბლუხერი | |
|---|---|
|
| |
| დაბადების თარიღი | 16 დეკემბერი, 1742 |
| დაბადების ადგილი | როსტოკი, გერმანია |
| გარდაცვალების თარიღი | 12 სექტემბერი, 1819 (76 წლის) |
| გარდაცვალების ადგილი | კრიბლოვიცი, პრუსია (დღევანდელი პოლონეთი) |
| ჯარის სახეობა | Prussian Army |
| წოდება | გენერალ-ფელდმარშალი |
| ბრძოლები/ომები | შვიდწლიანი ომი, ნაპოლეონის ომები, Pomeranian War, Battle of Kirrweiler, იენა-აუერშტედტის ბრძოლა, Battle of Lübeck, ლიუცენის ბრძოლა, Battle of Bautzen, Battle of Haynau, Battle of Katzbach, Battle of Wartenburg, ლაიფციგის ბრძოლა, ბრიენის ბრძოლა, Battle of La Rothière, ექვსი დღის კამპანია, Battle of Laon, Battle of Paris, ლინის ბრძოლა, ვატერლოოს ბრძოლა და Prussian invasion of Holland |
| ჯილდოები | რკინის ჯვრის დიდი ჯვრის ვარსკვლავი, Pour le Mérite |
გებჰარდ ლებერეხტ ფონ ბლუხერი (გერმ. Gebhard Leberecht von Blücher; დ. 16 დეკემბერი, 1742 — გ. 12 სექტემბერი, 1819), ვალშტატის თავადი (Fürst von Wahlstatt) - პრუსიელი გენერალ-ფელდმარშალი. მან სახელი გაითქვა ნაპოლეონის წინააღმდეგ წარმოებულ ბრძოლებში, განსაკუთრებით 1813 წლის ლაიფციგისა და 1815 წლის ვატერლოოს ბრძოლებში. აგრესიული ტაქტიკის გამო ჯარისკაცებმა მას „მარშალი წინ“ (Marschall Vorwärts) შეარქვეს.
ბიოგრაფია
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ბლუხერი დაიბადა როსტოკში, გადამდგარი არმიის კაპიტნის ოჯახში. მისი სამხედრო კარიერა 1758 წელს, 16 წლის ასაკში, შვედეთის არმიაში ჰუსარად მსახურით დაიწყო. შვიდწლიანი ომის დროს, 1760 წელს, იგი პრუსიელებმა ტყვედ ჩაიგდეს, რის შემდეგაც იგი პრუსიის არმიას შეუერთდა.
1773 წელს, დაუმორჩილებლობის გამო, მეფე ფრიდრიხ დიდმა იგი სამსახურიდან დაითხოვა. ბლუხერი 15 წლის განმავლობაში ფერმერობას ეწეოდა, სანამ 1786 წელს, ფრიდრიხის გარდაცვალების შემდეგ, სამხედრო სამსახურში არ აღადგინეს.
ნაპოლეონის ომები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]1806 წელს ბლუხერი მონაწილეობდა იენა-აუერშტედტის კამპანიაში, სადაც პრუსიის დამარცხების შემდეგ ტყვედ ჩავარდა, თუმცა მალევე გაცვალეს ფრანგ მარშალ კლოდ ვიქტორზე.
1813 წელს, პრუსიის მიერ ომის განახლების შემდეგ, 71 წლის ბლუხერი აქტიურ სამსახურს დაუბრუნდა. მან გაიმარჯვა კაცბახის ბრძოლაში და უხელმძღვანელა სილეზიის არმიას ლაიფციგის „ხალხთა ბრძოლაში“, სადაც ნაპოლეონი სასტიკად დამარცხდა. ამ დამსახურებისთვის მას ფელდმარშლის წოდება და ვალშტატის თავადის ტიტული მიენიჭა.
ვატერლოოს კამპანია და „ასეული დღეები“
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]1815 წელს, ნაპოლეონის ელბიდან დაბრუნების შემდეგ, ბლუხერმა ჩაიბარა ქვემო რეინის არმია. ლინის ბრძოლაში პრუსიელები დამარცხდნენ, თავად ბლუხერი კი დაჭრილი ცხენის ქვეშ მოჰყვა და სიკვდილს სასწაულებრივად გადაურჩა.
მიუხედავად ტრავმებისა, მან მოახერხა ძალების მობილიზება და დათქმულ დროს შეუერთდა ველინგტონს ვატერლოოს ბრძოლის ველზე (18 ივნისი). პრუსიული არმიის გამოჩენამ ბრძოლის კრიტიკულ მომენტში გადამწყვეტი როლი ითამაშა ნაპოლეონის საბოლოო განადგურებაში.
პიროვნება და შეფასება
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ნაპოლეონი ბლუხერს ახასიათებდა, როგორც უშიშარ, ჯიუტ და დაუღალავ ჯარისკაცს, რომელსაც შეეძლო მძიმე მარცხის შემდეგაც კი მყისიერად წამომდგარიყო ფეხზე და კვლავ შეეტია. ბლუხერმა დაამკვიდრა „ომის პრუსიული გზა“, რომელიც აქცენტს აკეთებდა ძალების სწრაფ კონცენტრაციასა და გადამწყვეტ დარტყმაზე.
იგი იყო ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი ჯილდოს მქონე სამხედრო გერმანიის ისტორიაში. პაულ ფონ ჰინდენბურგთან ერთად, იგი არის ერთადერთი პირი, რომელიც დაჯილდოვდა „რკინის ჯვრის დიდი ჯვრის ვარსკვლავით“.
გარდაცვალება
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ბლუხერი გარდაიცვალა 1819 წლის 12 სექტემბერს, 76 წლის ასაკში, თავის მამულში, კრიბლოვიცში. მეორე მსოფლიო ომის დროს, 1945 წელს, საბჭოთა ჯარისკაცებმა მისი მავზოლეუმი შეურაცხყვეს, რის შემდეგაც მისი ნეშტი პოლონელმა მღვდელმა სოსნიცის ეკლესიის კატაკომბებში გადაასვენა.
ლიტერატურა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- Henderson, Ernest F. Blücher and the Uprising of Prussia Against Napoleon, 1806–1815. Putnam, 1911.
- Leggiere, Michael V. Blücher: Scourge of Napoleon. University of Oklahoma Press, 2014.