გარდაბნის არხი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
ნავიგაციაზე გადასვლა ძიებაზე გადასვლა

გარდაბნის არხი, მარინეს არხი (რუს. Мариинский канал) — ერთ-ერთი დიდი და სრულყოფილი სარწყავი სისტემა ქვემო ქართლში, გარდაბნის მუნიციპალიტეტში.

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რუსეთის იმპერატრიცა მარია

ქართული საისტორიო წყაროებით არხი VI საუკუნეში აუგიათ მეფე ვახტანგ VI-ის განკარგულებით. შემდეგ მოშლილა და 1864-1867 წლებში ხელახლა გაუყვანიათ. მარინეს არხის სახელი მიიღო, კავკასიაში მართლმადიდებელი ქრისტიანობის აღდგენის საზოგადოების დამფუძნებელი წევრის რუსეთის იმპერატრიცა მარიას საპატივცემულოდ. საზოგადოებას იმ ადგილებში საკუთარი თავის სარჩენად გადაცემული ჰქონდათ მიწის სავარგულები დასამუშავებლად. არხი სათავეს იღებდა რუსთავის ციხიდან და ჩაედინებოდა ჯანდარის ტბაში. საირიგაციო სისტემის დაპროექტება დაევალათ ბელგიელ და ინგლისელ ინჟინრებს ბელის და გაბს, რომლებიც სპეციალურად იყვნენ მოწვეულები კავკასიაში ფოთი-ტფილისი-ბაქოს რკინიგზის ასაშენებლად.

XX საუკუნეში რამდენჯერმეა ძირეულად რეკონსტრუირებული. არხი იწყება ქალაქ რუსთავის ხიდთან, მდინარე მტკვრის მარცხენა ნაპირზე, მიემართება სამხრეთ-აღმოსავლეთით და ჯანდარის ტბას უერთდება. სიგრძე 16,9 კმ. გამტარიანობა 16 მ³/წმ. მაგისტრალური არხიდან ყოველი კილომეტრის შემდეგ გაყვანილია 16 განმანაწილებელი არხი (საერთო სიგრძე 112 კმ). გარდაბნის არხი რწყავს 11,3 ათ. ჰა მიწას.

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • ჯავრიშვილი კ., ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997. — გვ. 556.
  • Энциклопедия Брокгауза и Ефрона

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]