გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 761

გაეროს (გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია) რეზოლუცია 761
თარიღი	29 ივნისი, 1992
კოდი	S/RES/761 ([{{{დოკუმენტი}}} დოკუმენტი])
თემა	სიტუაცია ბოსნია და ჰერცეგოვინაში (UNPROFOR-ის გაძლიერება)
შედეგი	მიღებულია ერთხმად
უშიშროების საბჭოს შემადგენლობა
მუდმივი წევრები	აშშ  გაერთიანებული სამეფო რუსეთის ფედერაცია  საფრანგეთი  ჩინეთი
არამუდმივი წევრები	ავსტრია  ბელგია  კაბო-ვერდე  ეკვადორი  უნგრეთი  ინდოეთი  იაპონია  მაროკო  ვენესუელა  ზიმბაბვე

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 761 მიიღეს 1992 წლის 29 ივნისს. საბჭომ მიღო გადაწყვეტილება, დაუყოვნებლივ გაეზარდა გაეროს დამცავი ძალების (UNPROFOR) რაოდენობა სარაევოში, რათა უზრუნველეყოთ ჰუმანიტარული დახმარების უსაფრთხო მიწოდება.

ისტორიული კონტექსტი

1992 წლის ივნისის ბოლოსთვის სარაევოს ალყა კრიტიკულ ფაზაში შევიდა. ქალაქი სრულ იზოლაციაში იმყოფებოდა, რამაც გამოიწვია საკვების, მედიკამენტებისა და პირველადი მოთხოვნილების საგნების კატასტროფული დეფიციტი. საერთაშორისო თანამეგობრობამ გააცნობიერა, რომ მხოლოდ მოწოდებები ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ არ მუშაობდა და საჭირო გახდა გაეროს სამხედრო კონტინგენტის გაძლიერება, რომლებსაც ექნებოდათ მანდატი, დაეცვათ ჰუმანიტარული ტვირთები და უზრუნველეყოთ აეროპორტის უსაფრთხოება.

რეზოლუციის ძირითადი დებულებები

რეზოლუციამ დაადგინა რამდენიმე კრიტიკული პუნქტი:

• სამხედრო გაძლიერება: გენერალურ მდივანს მიეცა უფლება, დამატებითი ქვედანაყოფები გადაესროლა სარაევოში აეროპორტის უსაფრთხოების გარანტირებისთვის.
• უსაფრთხოების გარანტიები: საბჭომ მოუწოდა ყველა მხარეს, პატივი ეცათ გაეროს პერსონალის ნეიტრალიტეტისთვის და არ გაეხსნათ ცეცხლი ჰუმანიტარული რეისებისთვის.
• საჰაერო ხიდის შექმნა: ამ დოკუმენტმა საფუძველი ჩაუყარა ერთ-ერთ ყველაზე ხანგრძლივ ჰუმანიტარულ საჰაერო ხიდს ისტორიაში, რომლის მეშვეობითაც ათასობით ტონა პროდუქტი მიეწოდა ალყაში მოქცეულ ქალაქს.

კენჭისყრა და გავლენა

რეზოლუცია მიიღეს ერთხმად. ამან აჩვენა, რომ მსოფლიო სახელმწიფოები მზად იყვნენ უფრო რადიკალური ნაბიჯების გადასადგმელად ბოსნიაში მშვიდობის დასამყარებლად. სწორედ ამ რეზოლუციის შემდეგ დაიწყო სარაევოს აეროპორტმა ფუნქციონირება, როგორც მთავარმა არტერიამ ქალაქის გადასარჩენად. ოპერაცია მაინც დიდ რისკთან იყო დაკავშირებული, რადგან გაეროს მშვიდობისმყოფელები ხშირად ხდებოდნენ პროვოკაციების მსხვერპლნი, თუმცა მათმა ჩართულობამ გადამწყვეტი როლი ითამაშა მშვიდობიანი მოსახლეობის გადარჩენაში.

ლიტერატურა

• Burg, Steven L. (1999). The War in Bosnia-Herzegovina (en). M.E. Sharpe. 
• Scharf, Michael P. (1996). The Law of International Sanctions (en). Case Western Reserve University, გვ. 124. 

რესურსები ინტერნეტში

• რეზოლუციის სრული ტექსტი