ბუდაპეშტის მეტროპოლიტენი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
ბუდაპეშტის მეტრო
BKV metro.svg
Osen2012 204.jpg
Metro 4, M4, Line 4 (Budapest Metro), Kálvin tér.jpg
მიმოხილვა
მშობლიური სახელი Budapesti metró
მფლობელი ქალაქი ბუდაპეშტი
მდებარეობა ბუდაპეშტი, უნგრეთი
ტრანსპორტის ტიპი მეტროპოლიტენი
ხაზების რაოდენობა 4
სადგურების რაოდენობა 52
დღიური მგზავრთბრუნვა 1.27 მილიონი (2009)[1]
წლიური მგზავრთბრუნვა 463.6 მილიონი (2011)[2]
საიტი bkk.hu
ფუნქციონირება
ფუნქციონირების დაწყება 1896; 120 წლის წინ (1896)
ოპერატორ(ებ)ი ბუდაპეშტის სატრანსპორტო
ცენტრი (BKV)
ტექნიკური მახასიათებლები
სისტემის სიგრძე 38.6 კმ [3][4]
ლიანდის ზომა 1435 მმ (სტანდარტული)
მაქსიმალური სიჩქარე 80 კმ/სთ

ბუდაპეშტის მეტროპოლიტენი (უნგრ. budapesti metró) — უნგრეთის დედაქალაქ ბუდაპეშტის მეტროპოლიტენის სისტემა. ის მსოფლიოში ერთ-ერთი უძველესი მეტროა და პირველი კონტინენტურ ევროპაში. შედგება ოთხი ხაზისგან — აქედან ერთი ძველი და სამი ახალია, სამი მათგანი ერთ გადასაჯდომ სადგურ „დეაკ-ფერენც-ტერიზე“ („ფერენც დეაკის მოედანი“) იკვეთებიან. ხაზების საერთო სიგრძეა 38,6 კმ-ია და მასზე 52 სადგურია განლაგებული. სამუშაო დღეებში მეტროს დაახლოებით 1 200 000 ადამიანი გადაჰყავს.

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ბუდაპეშტს, როგორც უნგრეთისა და ტრნსილვანიის დედაქალაქს, მნიშვნელოვანი სამრეწველო და კულტურული როლი ენიჭებოდა ავსტრო-უნგრეთის იმპერიაში. ქალაქის მზარდ მოსახლეობას ხარისხიანი ტრანსპორტი ესაჭიროებოდა და ჯერ კიდევ 1870 წელს უნგრეთის ეროვნულმა ასამბლეამ მეტროპოლიტენის აშენების გადაწყვეტილება მიიღო.

სადგურების უმეტესობა დუნაის დაბალ ნაპირზე — პეშტშია განთავსებული. მეტროს ძველი ხაზი (უნგრ. Földalatti (ფიოლდალატი — მიწისქვეშა) კონტინენტურ ევროპაში პირველი სრულფასოვანი მეტროპოლიტენია. მეტროს მშენებლობა 1894 წელს დაიწყო გერმანული კომპანიის Siemens & Halske-ის მიერ ქალაქის პეშტის ნაწილში, დიული ანდრაშის გამზირის გასწვრივ. ხაზი 1896 წელს სამშობლოს მოპოვების (უნგრელების დუნაიზე მოსვლა) 1000 წლის იუბილეზე გაიხსნა.

2013 წლისთვის მეოთხე ხაზის აღჭურვა იგეგმება (12 სადგური, მათ შორის, ორი ახალი გადასაჯდომით), შემდგომ კი მეხუთის.

ხაზები და განვითარება[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

Architizer A+Award 2014-ის გამარჯვებული სენტ-გელერტ-ტერის სადგური მწვანე მე-4 ხაზზე
ხაზი ფერი მარშრუტი სიგრძე სადგური გაიხსნა
BKV metro.svgBKV m 1 jms.svg ყვითელი ვერეშმარტი-ტერიმექსიკოი-უტი 4,4 კმ[1][5] 11 1896
BKV metro.svgBKV m 2 jms.svg წითელი დელი-პაიაუდვარიერშ-ვეზერ-ტერე 10,3 კმ[1][6][7] 11 1970
BKV metro.svgBKV m 3 jms.svg ლურჯი უიპეშტ-კეზპონტიკებანია-კიშპეშტი 16,5 კმ[8] 20 1976
BKV metro.svgBKV m 4 jms.svg მწვანე კელენფელდ-ვაშუტალომაშიკელეტი-პაიაუდვარი 7,4 კმ[4] 10 2014
სულ 38,6 კმ[შენიშვნა 1] 52


იხილეთ აგრეთვე[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

შენიშვნები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. The total length listed here does not match the total given in the Infobox due to difference in how the line lengths are calculated, and the references used. In general, it is assumed that the figure given in the Infobox is the more accurate figure for the system's total route length.

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. 1.0 1.1 1.2 Mátyás Jangel. (September 2010) Közszolgáltatási szerződés, utasjogok, a szolgáltatástervezés és ellenőrzés folyamata a kötöttpályás helyi- és elővárosi közforgalmú közlekedésben Hungarian (pdf) pp. 10 (and 3). BKV Zrt. Közlekedési Igazgatóság [Directorate of Public Office. Transport]. წაკითხვის თარიღი: 2015-04-19. Metro usage per day – Line 1: 120,000; Line 2: 405,000; Line 3: 630,000. (Line 4 began operations in 2014, with a 110,000 ridership estimated by Centre for Budapest Transport (BKK) based on the latest year.)
  2. Annual Report 2011 (pdf). BKV Zrt. (2011). წაკითხვის თარიღი: 2013-10-06.
  3. Annual Report 2011 (pdf). BKV Zrt. (2011). წაკითხვის თარიღი: 2013-10-06.
  4. 4.0 4.1 New Surface Transport Network Following Start of Metro Line 4 on 29 March 2014. bkk.hu (28 March 2014). წაკითხვის თარიღი: 2014-03-30.
  5. Az M1 Millenniumi Földalatti... Hungarian (pdf). Budapesti Közlekedési Központ (2012). წაკითხვის თარიღი: 2014-04-02.
  6. 2-es metróvonal jellemzői Hungarian. წაკითხვის თარიღი: 2014-04-02.
  7. Árpád Bodnár: A budapesti metró két évtizede ("Two decades of the Budapest Metro"), Városi Közlekedés, Year XXXI, Vol. 3, pp. 119-121, Budapest, 1991
  8. András Koós - Tamás Szirmay - Jenő Tiborcz: A budapesti 3-as metróvonal új szakasza ("The new section of Budapest Metro Line 3"), Városi Közlekedés, Year XXXI, Vol. 1, pp. 126-127, Budapest, 1991.