ბირმინგემი (მთვარის კრატერი)

მთვარის კრატერი
	ბირმინგემი
	ლათ. Birmingham
მონაცემები
ზვინულის სიმაღლე	1.42 კმ (2015)
დიამეტრი	89.92 კმ
მოცულობა	7762.2 კმ³ (2015)
უდიდესი სიღრმე	2.83 კმ (2015)
ტიპი	დარტყმითი კრატერი
სახელწოდება
ეპონიმი	ჯონ ბირმინგემი
დამტკიცებულია	IAU (1935)
მდებარეობა
	65.12° ჩ. გ. 10.7° დ. გ. / 65.12° ჩ. გ. 10.7° დ. გ.
ციური სხეული	მთვარე
	ბირმინგემი ვიკისაწყობში

კრატერი ბირმინგემი (ლათ. Birmingham) — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილოეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა ირლანდიელი ასტრონომის, ჯონ ბირმინგემის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).^[2] კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.^[1]

სახელწოდება

კრატერს სახელი ეწოდა მისი ეპონიმის ჯონ ბირმინგემის მიხედვით. ინგლისურად კრატერის სახელწოდება (ინგლ. Birmingham)^[2] შეესატყვისება ეპონიმს, ისევე როგორც რუსულიც (რუს. Бирмингем)^[3]. ქართულადაც ეპონიმის შესატყვისი უნდა იყოს კრატერის სახელწოდება.

კრატერის აღწერა

ბირმინგემის კრატერი მდებარეობს მთვარის ჩრდილოეთ კიდურთან ახლოს და ამიტომ დედამიწიდან დაბალი კუთხით ჩანს. თავდაპირველი წარმონაქმნიდან მხოლოდ დაბალი, ჩაღრმავებული ქედების არარეგულარული პერიმეტრია შემორჩენილი, რომელიც ლავით აღდგენილ ინტერიერს აკრავს გარს. შიდა ფსკერი რამდენიმე პაწაწინა კრატერით არის მონიშნული და ზედაპირი უჩვეულოდ უხეშია კედლებიანი ვაკესთვის. განათების დაბალი კუთხე საშუალებას იძლევა, უფრო ნათლად დავინახოთ ამ ლოდებით მოფენილი ველის წვრილი დეტალები. ბირმინგემის წარმონაქმნი მდებარეობს მარე ფრიგორისის ჩრდილოეთით და დასავლეთ ბონდის კედლებიანი ვაკეს აღმოსავლეთით.

კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია 65°07′N 10°42′W / 65.12° ჩ. გ. 10.7° დ. გ. / 65.12; -10.7, დიამეტრი — 89.92 კმ,^[2] სიღრმე — 2.83 კმ.^[1]

სატელიტური კრატერები


ბირმინგემი	კოორდინატები	დიამეტრი, კმ
B	63°31′N 11°14′W / 63.52° ჩ. გ. 11.24° დ. გ. / 63.52; -11.24 (Бирмингем B)	7.3
G	64°35′N 10°14′W / 64.58° ჩ. გ. 10.23° დ. გ. / 64.58; -10.23 (Бирмингем G)	5.2
H	64°28′N 10°38′W / 64.46° ჩ. გ. 10.64° დ. გ. / 64.46; -10.64 (Бирмингем H)	6.5
K	65°03′N 13°10′W / 65.05° ჩ. გ. 13.17° დ. გ. / 65.05; -13.17 (Бирмингем K)	5.8

იხილეთ აგრეთვე

მთვარის კრატერების სია

რესურსები ინტერნეტში

Andersson, L. E.; Whitaker, E. A. (1982) NASA Catalogue of Lunar Nomenclature. NASA RP-1097.
Blue, Jennifer. (July 25, 2007) Gazetteer of Planetary Nomenclature. USGS. ციტირების თარიღი: 2007-08-05
Bussey, B.; Spudis, P. (2004) The Clementine Atlas of the Moon. New York: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-81528-4.
Cocks, Elijah E.; Cocks, Josiah C. (1995) Who's Who on the Moon: A Biographical Dictionary of Lunar Nomenclature. Tudor Publishers. ISBN 978-0-936389-27-1.
McDowell, Jonathan. (July 15, 2007) Lunar Nomenclature. Jonathan's Space Report. ციტირების თარიღი: 2007-10-24
Menzel, D. H.; Minnaert, M.; Levin, B.; Dollfus, A.; Bell, B. (1971). „Report on Lunar Nomenclature by the Working Group of Commission 17 of the IAU“. Space Science Reviews. 12 (2): 136–186. Bibcode:1971SSRv...12..136M. doi:10.1007/BF00171763. S2CID 122125855.
Moore, Patrick (2001). On the Moon. Sterling Publishing Co.. ISBN 978-0-304-35469-6.
Price, Fred W. (1988). The Moon Observer's Handbook. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-33500-3.
Rükl, Antonín (1990). Atlas of the Moon. Kalmbach Books. ISBN 978-0-913135-17-4.
Webb, Rev. T. W. (1962). Celestial Objects for Common Telescopes, 6th revised, Dover. ISBN 978-0-486-20917-3.
Whitaker, Ewen A. (1999). Mapping and Naming the Moon. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-62248-6.
Wlasuk, Peter T. (2000). Observing the Moon. Springer. ISBN 978-1-85233-193-1.

სქოლიო

↑ ^1.0 ^1.1 ^1.2 ^1.3 ^1.4 Lunar Impact Crater Database (2015) Losiak et al., LPI Lunar Exploration Intern Program (2009). Revised by T. Öhman, LPI (2011) and (2015).
↑ ^2.0 ^2.1 ^2.2 ^2.3 საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირი — Birmingham
↑ С. Г. Пугачева, Ж. Ф. Родионова, В. В. Шевченко, Т. П. Скобелева, К. И. Дехтярева, А. П. Попов. НОМЕНКЛАТУРНЫЙ РЯД НАЗВАНИЙ ЛУННОГО РЕЛЬЕФА. selena.sai.msu.ru. ციტირების თარიღი: 2019-09-22

[CraterDatabase(2015)-1] 1.0 ^1.1 ^1.2 ^1.3 ^1.4 Lunar Impact Crater Database (2015) Losiak et al., LPI Lunar Exploration Intern Program (2009). Revised by T. Öhman, LPI (2011) and (2015).

[planetarynames-2] 2.0 ^2.1 ^2.2 ^2.3 საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირი — Birmingham

[НОМЕНКЛАТУРНЫЙРЯД-3] С. Г. Пугачева, Ж. Ф. Родионова, В. В. Шевченко, Т. П. Скобелева, К. И. Дехтярева, А. П. Попов. НОМЕНКЛАТУРНЫЙ РЯД НАЗВАНИЙ ЛУННОГО РЕЛЬЕФА. selena.sai.msu.ru. ციტირების თარიღი: 2019-09-22

[1]

[2]

[3]