ბებია-ბაბუების დღე
| ბებია-ბაბუების დღე | |
| სხვაგვარად | ბაბუებისა და ბებიების ეროვნული დღე |
|---|---|
| დაწესდა | ბაბუებსა და ბებიებს შორის კავშირის გამოსახატავად |
| აღნიშნავენ | სხვადასხვა ქვეყნები |
| თარიღი | განსხვავებული |
ბაბუებისა და ბებიების დღე ან ბაბუებისა და ბებიების ეროვნული დღე — სეკულარული დღესასწაული, რომელიც აღინიშნება სხვადასხვა ქვეყანაში; ის აღინიშნება ბაბუებსა და ბებიებს შორის კავშირის გამოსახატავად. ეს ხდება წლის სხვადასხვა დღეს, ან ერთ დღესასწაულად ან ზოგჯერ ცალკე ბებიების დღე და ბაბუების დღე. ის პირველად აღინიშნა პოლონეთში 1965 წელს.[1]
აღნიშვნები მთელ მსოფლიოში
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ავსტრალია
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ავსტრალიის სულ მცირე ზოგიერთ შტატში, ბაბუებისა და ბებიების დღე ყოველწლიურად აღინიშნება ოქტომბრის ბოლო კვირას.[2]
ბანგლადეში
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ბანგლადეშში, ბაბუებისა და ბებიების ეროვნული დღე აღინიშნება 9 სექტემბერს, მათი მუდმივი სიყვარულის, ზრუნვისა და მხარდაჭერისადმი პატივისცემისა და მადლიერების გამოსახატავად.
ბრაზილია
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ბრაზილიაში, ბაბუებისა და ბებიების დღე (პორტ. Dia dos avós) აღინიშნება 26 ივლისს.
კანადა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ბაბუებისა და ბებიების ეროვნული დღე (ფრანგ. Journée Nationale des Grands-parents) კანადაში დაიწყო 1995 წელს.ნომერი 273, მოძრაობა, რომელიც საკანონმდებლო პალატაში შეიტანა სარკის ასადურიანმა 1995 წელს, იკითხებოდა:
 |
„რომ, ამ პალატის აზრით, მთავრობამ უნდა განიხილოს ყოველი წლის სექტემბრის მეორე კვირის დღის დაწესება, როგორც ბაბუებისა და ბებიების დღისა, მათი მნიშვნელობის აღიარების მიზნით ოჯახის სტრუქტურაში ბავშვების აღზრდაში, გაზრდასა და განათლებაში.[3]“ |
ესტონეთი
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ესტონეთში, ბაბუებისა და ბებიების დღე (Vanavanemate päev) აღინიშნება სექტემბრის მეორე კვირას.[4]
საფრანგეთი
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]საფრანგეთში, ბებიების დღე (ფრანგ. La fête des grands-mères) დაარსდა 1987 წელს ყავის ბრენდის (Café Grand'Mère) მიერ, რომელიც Kraft Jacobs Suchard ჯგუფის ნაწილია. ეს თარიღი ახლა ფრანგულ კალენდრებშია შეტანილი და აღინიშნება მარტის პირველ კვირას.[5]
გერმანია
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]გერმანიაში, ბებიების დღე დაარსდა 2010 წელს და აღინიშნება ოქტომბრის მეორე კვირას.
წმინდა საყდარი
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]2021 წელს, პაპმა ფრანცისკემ გამოაცხადა ბაბუებისა და ბებიების და ხანდაზმულების მსოფლიო დღე, რომელიც ყოველწლიურად უნდა ტარდებოდეს ივლისის მეოთხე კვირას, წმინდანთა იოაკიმისა და ანასის, იესოს ბაბუისა და ბებიის ხსენების დღესთან ახლოს.[6]
ღვთისმსახურთა, ოჯახისა და ცხოვრების დიკასტერია ორ გზას უწყობს ხელს კათოლიკეებისთვის აღსანიშნავად. პირველი არის ბაბუებისა და ბებიების და ხანდაზმულებისთვის ღვთისმსახურების აღზევება. მეორე არის მარტოხელების მონახულება. სრული გულისხმისყოფა ენიჭება მათ, ვინც ამ რომელიმე საქმიანობაში მონაწილეობს.[7]
ჰონგ კონგი
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]Junior Chamber International Victoria-მ[8] პირველი ბაბუებისა და ბებიების დღე ჰონგ-კონგში შემოიღო 1990 წელს. ის აღინიშნება ოქტომბრის მეორე კვირას.
იტალია
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]იტალიაში, ბაბუებისა და ბებიების დღე (იტალ. Festa Nazionale dei Nonni, "ეროვნული ბაბუებისა და ბებიების ზეიმი") დაარსდა 2005 წელს და აღინიშნება 2 ოქტომბერს,[9] მფარველი ანგელოზების დღეს რომაულ კათოლიკურ ეკლესიაში.
იაპონია
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]მთავარი სტატია: ხანდაზმულებისადმი პატივისცემის დღე იაპონიაში, ხანდაზმულებისადმი პატივისცემის დღე (იაპონ. Keiro-no-hi) ეროვნულ დღესასწაულად დაარსდა 1966 წელს,[10] არის იაპონიის ერთ-ერთი ეროვნული დღესასწაული და აღინიშნება სექტემბრის მესამე ორშაბათს.
მალტა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]მალტის რესპუბლიკა ყოველწლიურად აღნიშნავს 'ბაბუებისა და ბებიების დღეს' ოქტომბრის მეორე კვირას 2013 წლიდან. ის შექმნა ფილიპ მაიკლ ჩირკოპმა, მალტის ბაბუებისა და ბებიების ფონდის (VO/0869) დამფუძნებელმა, და ოფიციალური გახადა მალტის პარლამენტის დეკრეტით 2014 წელს. ჩირკოპი იყო ბაბუებისა და ბებიების მონახულების უფლებების დამცველი და 2021 წელს მიიღო მედალი რესპუბლიკისადმი სამსახურისთვის თავისი ძალისხმევისთვის.[11] მალტა ასევე მონაწილეობს ბაბუებისა და ბებიების და ხანდაზმულების მსოფლიო დღეში, რომელიც 2021 წელს გამოაცხადა ვატიკანმა.
მექსიკა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]მექსიკაში, ბაბუებისა და ბებიების დღე (ესპ. Día de los Abuelos) აღინიშნება 28 აგვისტოს.
ნიდერლანდები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ნიდერლანდებში, Opa en Oma Dag შეიქმნა 2004 წელს და მოდის 4 ივნისს. ის ფართოდ არ აღინიშნება და ნიდერლანდების ბევრი ადამიანისთვის სრულიად უცნობია. ეს დღე განისახა, როგორც დღე, როდესაც ბაბუები და ბებიები და ძალიან ბაბუები და ბებიები დროს გაატარებდნენ სასიამოვნო საქმიანობებში თავიანთ (დიდ-)შვილიშვილებთან, თაობებს შორის კავშირის გაძლიერების და ზოგადად ხანდაზმული მოქალაქეებისადმი პატივისცემისა და დაფასების გაზრდის მიზნით. ერთ-ერთი იდეა, რომელიც იყო წახალისებული, არის ბებიის ან ბაბუის "შვილად აყვანა" - ერთი დღით ან მთელი ცხოვრების განმავლობაში.
ფილიპინები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ფილიპინებში, ბაბუებისა და ბებიების დღე აღინიშნება სექტემბრის მეორე კვირას. ქვეყანამ ამ ღონისძიების აღნიშვნა 1987 წელს დაიწყო.
ბაბუებისა და ბებიების დღე ფილიპინებში ასევე ოჯახური დღეა. ბევრი კომერციული დაწესებულება აწყობს სპეციალურ ღონისძიებებს და განსაკუთრებულ პრივილეგიებს ანიჭებს ხანდაზმულ ადამიანებს: უფასო კონცერტები, კვების ფასდაკლებები, უფასო სამედიცინო შემოწმებები, ყვავილები და ა.შ.
პოლონეთი
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]პოლონეთში, "ბებიის დღე" (პოლ. Dzień Babci) შეიქმნა 1964 წელს Kobieta i Życie ჟურნალის მიერ და პოპულარული გახდა 1965 წლიდან. ის აღინიშნება 21 იანვარს. "ბაბუის დღე" (პოლ. Dzień Dziadka) აღინიშნება ერთი დღით გვიან, 22 იანვარს.[1][12]
პორტუგალია
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]პორტუგალიაში, ბაბუებისა და ბებიების დღე (პორტ. : Dia dos avós) აღინიშნება 26 ივლისს.
რუსეთი
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]რუსეთი ბაბუებისა და ბებიების დღეს აღნიშნავს 28 ოქტომბერს. ბაბუებისა და ბებიების დღე პირველად აღინიშნა ძველმა სლავებმა. ეს დღე იყო განკუთვნილი ადამიანების კავშირის განმტკიცებისთვის მათ წინაპრებთან და ყველა თაობის ერთად შეკრებისთვის.
სინგაპური
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]სინგაპურმა ბაბუებისა და ბებიების დღის აღნიშვნა 1979 წელს დაიწყო, ერთი წლით ა.შ.შ.-ის შემდეგ. ის აღინიშნება ნოემბრის მეოთხე კვირას.
სამხრეთ სუდანი
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]სამხრეთ სუდანმა ბაბუებისა და ბებიების დღის აღნიშვნა 2013 წელს დაიწყო, თარიღი დაწესდა ნოემბრის მეორე კვირას.
ესპანეთი
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ესპანეთში, ბაბუებისა და ბებიების დღე (ესპ. Día de los abuelos y las abuelas) აღინიშნება 26 ივლისს, წმინდა იოაკიმისა და წმინდა ანასის, მარიამის, იესოს დედის მშობლების ზეიმის დღეს.
ტაივანი
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ტაივანის განათლების სამინისტრომ ბაბუებისა და ბებიების დღე ტაივანში ინიცირება 2010 წლის 29 აგვისტოს, ყოველწლიურად აგვისტოს მეოთხე კვირას, მცირე ხნით ადრე, ვიდრე სკოლის მოსწავლეები ახალ სასწავლო წელს დაიწყებდნენ.[13]
გაერთიანებული სამეფო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ეს დღე გაერთიანებულ სამეფოში შემოღებული იქნა 1990 წელს Age Concern საქველმოქმედო ორგანიზაციის მიერ, მაგრამ ის ფართოდ არ იქნა მიღებული ბრიტანული საზოგადოების მიერ. ის აღინიშნება ოქტომბრის პირველ კვირას 2008 წლიდან.[14]
ამერიკის შეერთებული შტატები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ამერიკის შეერთებულ შტატებში, ბაბუებისა და ბებიების დღე მოდის შრომის დღის (რომელიც აღინიშნება სექტემბრის პირველ ორშაბათს) შემდეგ სექტემბრის პირველ (ან მეორე) კვირას. ამდენად, თარიღი იცვლება სექტემბრის დასაწყისიდან შუა რიცხვებამდე.
ამერიკის შეერთებულ შტატებში, რასელ კეპერმა (9 წლის ასაკის 1969 წელს) წერილი გაუგზავნა პრეზიდენტ ნიქსონს, სადაც ვარაუდობდა, რომ განსაკუთრებული დღე დაეთმოს ბაბუებისა და ბებიების დღისთვის. 1969 წლის 12 ივნისს, მან პასუხი მიიღო როუზ მერი ვუდსისგან (პრეზიდენტის პირადი მდივანი):
|
„ძვირფასო რასელ, გმადლობთ პრეზიდენტ ნიქსონისადმი გაგზავნილი წერილისთვის. თქვენი წინადადება ბაბუებისა და ბებიების დღეთან დაკავშირებით დაფასებულია, მაგრამ პრეზიდენტი ჩვეულებრივ ასცემს განცხადებებს განსაკუთრებული აღნიშვნის პერიოდებისთვის მხოლოდ მაშინ, როდესაც კონგრესის რეზოლუციით ეს უფლება აქვს. საუკეთესო სურვილებით, პატივისცემით, როუზ მერი ვუდსი, პრეზიდენტის პირადი მდივანი.“ |
ზემოხსენებული წერილის შემდეგ, მარიან მაკუეიდი, დასავლეთ ვირჯინიის ოჯახის ქალბატონი, ეროვნულად იქნა აღიარებული ამერიკის შეერთებული შტატების სენატის მიერ - კერძოდ, სენატორებ ჯენინგს რენდოლფისა[15] და რობერტ ბირდის მიერ - და პრეზიდენტ ჯიმი კარტერის მიერ, როგორც ეროვნული ბაბუებისა და ბებიების დღის დამფუძნებელი. მაკუეიდმა თავის მიზნად დაისახა თემის ახალგაზრდობის განათლება იმ მნიშვნელოვან წვლილზე, რომელიც ხანდაზმულებმა შეიტანეს ისტორიის განმავლობაში. ის ასევე ურჩევდა ახალგაზრდებს "შვილად ეყვანათ" ბაბუ ან ბებია, არა მხოლოდ წელიწადში ერთი დღით, არამედ მთელი ცხოვრების განმავლობაში. თანადამფუძნებელმა სინთია ბენეტმა, რომელიც მარიანის ქმარზე მუშაობდა, წვლილი შეიტანა დამადასტურებელი წერილების დაწერით.
1973 წელს, იმდროინდელმა სენატორმა ჯენინგს რენდოლფმა, დემოკრატი-დასავლეთ ვირჯინია, სენატში შეიტანა რეზოლუცია ბაბუებისა და ბებიების დღის ეროვნულ დღესასწაულად გადაქცევისთვის. დასავლეთ ვირჯინიის გუბერნატორმა არჩ მურმა გამოაცხადა ყოველწლიური ბაბუებისა და ბებიების დღე შტატისთვის, მარიან მაკუეიდის მოწოდებით. როდესაც სენატორ რენდოლფის რეზოლუცია ა.შ.შ.-ის სენატში კომიტეტში მოკვდა, მარიან მაკუეიდმა მხარდამჭერები გააერთიანა და დაიწყო კონტაქტი ყველა ორმოცდაათი შტატის გუბერნატორებთან, სენატორებთან და კონგრესმენებთან. ის მათ მოუწოდებდა გამოეცხადებინათ საკუთარი ბაბუებისა და ბებიების დღე. სამი წლის განმავლობაში, მან მიიღო ბაბუებისა და ბებიების დღის განცხადებები ორმოცდასამი შტატიდან. მან ამ განცხადებების ასლები გაუგზავნა სენატორ რენდოლფს.
1977 წლის თებერვალში, სენატორმა რენდოლფმა, სხვა მრავალი სენატორის თანხმობით, შეიტანა ერთობლივი რეზოლუცია სენატში, რომელიც ითხოვდა, რომ პრეზიდენტმა "ყოველწლიურად გამოეცხადებინა განცხადება, რომელიც შრომის დღის შემდეგ ყოველი წლის სექტემბრის პირველ კვირას ჩაშლიდა 'ეროვნული ბაბუებისა და ბებიების დღედ'". კონგრესმა მიიღო კანონმდებლობა, რომელიც შრომის დღის შემდეგ პირველ კვირას აცხადებდა ეროვნული ბაბუებისა და ბებიების დღედ და, 1978 წლის 3 აგვისტოს, იმდროინდელმა პრეზიდენტმა ჯიმი კარტერმა ხელი მოაწერა განცხადებას.[16][17] კანონი ასახელებს ამ დღის მიზანს:
|
„...ბაბუებისა და ბებიების პატივისცემისთვის, ბაბუებისა და ბებიებისთვის საშუალების მისაცემად გამოიჩინონ სიყვარული თავიანთი შვილების შვილებისადმი და ბავშვებისთვის დასახმარებლად გააცნობიერონ ძალა, ინფორმაცია და მითითებები, რომლებსაც ხანდაზმული ადამიანები შეუძლიათ შესთავაზონ“ |
აშშ-ის ბაბუებისა და ბებიების ეროვნული დღის ყვავილი არის კესანე, რომელიც გაზაფხულზე ყვავის. შედეგად, სეზონური ყვავილები ეძღვნება ბაბუებსა და ბებიებს ამ დღეს მადლიერების ნიშნად.[18]
სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- 1 2 Dzień Babci wymyślono w Poznaniu. wp.pl. ციტირების თარიღი: 2014-01-21
- ↑ About en. ციტირების თარიღი: 2019-10-27
- ↑ Debates (No. 247). Debates of the House of Commons: 35th Parliament, 1st Session. House of Commons of Canada (October 25, 1995). ციტირების თარიღი: May 11, 2008
- ↑ Riigikogu passed Act providing Grandparents' Day (January 21, 2010). დაარქივებულია ორიგინალიდან — აგვისტო 9, 2020. ციტირების თარიღი: ივლისი 24, 2025.
- ↑ KJS lance la 13e Fête des grand'mères », Stratégies, 17 février 1999
- ↑ Mares, Courtney. Pope Francis proclaims World Day for Grandparents and the Elderly en. ციტირების თარიღი: 2021-01-31
- ↑ Giribaldi, Edoardo. (20 July 2023) Elderly people symbolize the transmission of faith from age to age. ციტირების თარიღი: 20 July 2023
- ↑ JCI Victoria.
- ↑ "Istituzione della Festa nazionale dei nonni", Legge 31 luglio 2005, n. 159 it.
- ↑ 秋篠宮ご夫妻、多可町に「敬老の日制定50周年記念式典」ご出席 (in Japanese) - Prince Akishino and his wife attend the "50th Anniversary Ceremony of Respect for the Aged Day" in Taka-Town. 産経新聞, September 16, 2016. დაარქივებულია ორიგინალიდან — სექტემბერი 17, 2016. ციტირების თარიღი: September 14, 2024
- ↑ Republic Day honours | Malta's great decorated by President.
- ↑ Dzień Dziadka. ციტირების თარიღი: 2014-01-21
- ↑ (in Chinese) 緣起與理念 დაარქივებული 2019-06-09 საიტზე Wayback Machine. 教育部樂齡學習網
- ↑ Grandparents Day has moved to Sunday October 5, 2008 დაარქივებული June 2, 2009[Date mismatch], საიტზე Wayback Machine.Category:Webarchive-ის თარგის შეტყობინებები - Age Concern 2008-02-26
- ↑ Congressional Record, February 21, 1977, Joint Resolution S.J. Res. 24, 95th Congress, 1st Session
- ↑ Proclamation 4580—National Grandparents Day, 1978 | The American Presidency Project.
- ↑ Jones, Meghan. (2017-08-28) This Is Why Grandparents Day Was Never Meant to Be a Commercial Holiday en-US. ციტირების თარიღი: 2019-10-27
- ↑ Spotlight, Maureen Wendt Senior. (7 September 2019) SENIOR SPOTLIGHT: National Grandparents Day en. ციტირების თარიღი: 2019-10-27