ბახვი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
თემი
ბახვი
ქართ. ბახვი
D. Shevardnadze. Bakhvi, Guria, the 30-ies, 8,5 x 17.jpg
ბახვი, მე-20 საუკუნის 30-იანი წლები
ქვეყანა საქართველოს დროშა საქართველო
მხარე გურიის მხარე
მუნიციპალიტეტი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი
კოორდინატები 41°56′43″ ჩ. გ. 42°06′37″ ა. გ. / 41.945516500° ჩ. გ. 42.110394111° ა. გ. / 41.945516500; 42.110394111
ფართობი 25 კმ²
მოსახლეობა 1907 კაცი (2014)
სიმჭიდროვე 76 კაცი/კმ²
ბახვი — საქართველო
ბახვი
ბახვი — გურიის მხარე
ბახვი

ბახვითემი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში, მოიცავს სოფლებს: ზედა ბახვი (თემის ცენტრი), ქვედა ბახვი, მშვიდობაური, ოქროსქედი.

სახელწოდება[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ტოპონიმ ბახვის წარმოშობის შესახებ სხვადასხვა მოსაზრება არსებობს. ზოგიერთი მას უკავშირებს ხალხურ ლეგენდას ბახმაროს შესახებ. არსებობს მოსაზრება, რომ „ბახვის“ წარმოშობა უკავშირდება ბერძნულ ღვთაება ბახუსს. ბახვი მეღვინეობით განთქმული იყო, აქ მოდიოდა ვაზის ადგილობრივი, ენდემური ჯიშები ჩხავერი, მტევანდიდი, ჯანი.

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ბახვის სასოფლო საზოგადოება მოიცავდა სოფლებს ზედა ბახვი (იგივე შუა ბახვი), ქვედა ბახვი, ვაკე-ჯვარი, უჩხუბი და ბაღდადი. საზოგადოება მდებარეობდა მდინარე სუფსის შუა წელში, მის მარცხნივ, აჭარა-გურიის მთების კალთების ბოლოებზე, მდინარეებს ნატანებსა და ბახვისწყალს შორის. საზოგადოების მეტი ნაწილი წარმოადგენდა ვაკეს, რომელიც დახრილი იყო ჩრდილო-დასავლეთით. დაფარული იყო გაუვალი მაღალი გვიმრით, ეკლით და თხმელის ხეებით, სადაც ხოხბები ბინადრობდნენ. გავრცელებული იყო მეაბრეშუმეობა, მეფუტკრეობა, მეღვინეობა.

1867 წელს ეპისკოპოსმა გაბრიელ ქიქოძემ ააშენა ღვთისმშობლის სახელობის დიდი გუმბათოვანი ეკლესია. 1874 წელს ეკლსიის გალავანში გაიხსნა სკოლა. სკოლის მასწავლებლად მოიწვიეს გიგო შარაშიძე, რომელმაც მანამდე ძიმითის საზოგადოების სოფელ მამათის სკოლაში გამოიჩინა თავი. გაბრიელ ქიქოძისვე ინიციატივით 1875 წელს დაარსდა საკრედიტო ამხანაგობა, რომელმაც 30 წელი იარსება. მას ასევე გიგო შარაშიძე ხელმძღვანელობდა. ამხანაგობის შემწეობით 1886-88 წლებში მდინარე ნატანებიდან სოფელში შეყვანილ იქნა არხი. სკოლასთან 1890-იან წლებში გაიხსნა მეტეოროლოგიური სადგური, 1895 წელს კი - ბიბლიოთეკა. ბიბლიოთეკა 1905 წლის რევოლუციის დროს დახურეს, მაგრამ შემდეგ კვლავ აღდგა. გიგო შარაშიძემ 1880-90-იან წლებში სოფელში შეიტანა სხვადასხვა სასოფლო-სამეურნეო კულტურები და ხელი შეუწყო გლეხებს მეურნეობების თანამედროვედ გამართვაში. 1892 წელს ბახვში სამი კერძო, მოსამზადებელი სკოლა მოქმედებდა.[1] ბახვი აღწერილი აქვს თედო სახოკიას, რომელიც 1897 წელს მოგზაურობდა გურიაში. 1902 წელს ბახვის სასოფლო საზოგადოებაში რვა სოფელი შედიოდა, ხოლო მოსახლეობის რაოდენობა იყო 4659. 1900-იან წლებში ბახვი გურიაში რევოლუციური მოძრაობის ერთ–ერთი ცენტრი იყო. აქ გადასცეს გლეხებმა 1905 წლის 23 თებერვალს მთავრობის წარმომადგენელ სულთან კრიმ გირეის მოთხოვნები, რომლებიც ბახვის მანიფესტი სახელითაა ცნობილი.

1920-იან წლებში დაანგრიეს სოფლის ეკლესია, მის ადგილას კი მოეწყო საფეხბურთო მოედანი. 1929-30 წლებში შეიქმნა ბახვის სასოფლო საბჭო, რომელიც მოიცავდა ზედა ბახვის, ქვედა ბახვისა და მშვიდობაურის ტერიტორიებს. მოჰყავდათ ჩაი, მოქმედებდა ჩაის ორი ფაბრიკა, ჩხავერის მეურნეობა, 25 საწოლიანი საავადმყოფო.

მოსახლეობა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

აღწერის წელი მოსახლეობა კაცი ქალი ზედა ბახვი ქვედა ბახვი ოქროსქედი მშვიდობაური
1893[2] 1516
1902[3] Increase2.svg 4659 2472 2187
2002 Decrease2.svg 2840 1197 980 286 377
2014 Decrease2.svg 1907 937 970 839 681 136 251

ცნობილი ადამიანები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სოფელში დაიბადნენ:

შარაშიძეები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ბახვში ცნობილი იყო შარაშიძის გვარი, როგორც განათლებითა და ცოდნით გამორჩეული. გიგო შარაშიძე იყო პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე, რომელიც 1874 წელს დასახლდა ბახვში. მისი შვილები ქრისტინე შარაშიძე და დავით შარაშიძე იყვნენ იყო პოლიტიკოსები, საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრებიი 1919-21 წწ. შალვა შარაშიძე იყო ჟურნალისტი და იუმორისტი, „ეშმაკის მათრახის“ რედაქტორი. ტიციან შარაშიძე წლების განმავლობაში მოსკოვის დიდი თეატრის ცნობილი რეჟისორი იყო.

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, გვ. 253, თბ., 1977 წელი.
  • თედო სახოკია, „მოგზაურობანი: გურია აჭარა სამურზაყანო აფხაზეთი“ — ბათუმი, „საბჭოთა აჭარა“, 1985.
  • ნ. ჩხაიძე, „ზოგიერთი რამ სოფელ ბახვის წარსულიდან“, გაზეთი „ლენინის დროშა“ N 76 გვ. 3 — 1958.
  • „გურიის წარსულიდან: გიგო შარაშიძე“ — თბილისი, 2006 ISBN 99940-62-66-2

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მოძიებულია „https://ka.wikipedia.org/w/index.php?title=ბახვი&oldid=3491455“-დან