ბარტომ II

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
ბარტომ II
State Museum of History of Georgia (Tbilisi Archaeological Museum) 2.jpg
ლანგარზე ამოკვეთილი ბერძნული წარწერა გვაუწყებს, რომ ეს ლანგარი მეფე ფლავიოს დადესს უჩუქებია ბერსუმა პიტიახშისთვის. არმაზისხევი, სამარხი № 3.
მცხეთის იბერიის მეფე
მმართ. წლები: 7696 წლებს შორის[1]
5872[2]
5572[3][4]
4487[5]
წინამორბედი: ადერკი
მემკვიდრე: კაოს
შვილები: კაოსი
დინასტია: არშაკუნიანები
მამა: ადერკი

ბრატმან[6], ბარტამ[7][8], ბარტომ II[9][10] — მცხეთის იბერიის პირველი მეფე ორმეფობის პერიოდში, მის ძმასთან, არმაზის იბერიის მეფე ქართამთან ერთად. პავლე ინგოროყვას „ძველი ქართული მატიანე "მოქცევაჲ ქართლისაჲ" და ანტიკური ხანის იბერიის მეფეთა სიის“[11] მიხედვით: ბარაცმან (ბარცომ, ბერცუმ) თანა-მეფეა (არმაზელი პიტიახში) მცხეთის იბერიის მეფე ქართამ I-ის, 7696 წლებს შორის.

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

იგი ხანგრძლივი დროის მანძილზე გაძევებული იყო სამშობლოდან დაახლ. ძვ. წ. 60 წლისთვის, როდესაც გარდაიცვალა არტაგ II, იგი იბერიის ტახტისთვის ბრძოლაში ჩაება, თუმცა მხოლოდ ნახევარი სამეფოს დაუფლება შესძლო. იბერია ორად გაიყო. მისი მეფობის დროს — პონტოს მეფის ფარნაკე II-ის ჯარები მესხეთში შემოიჭრნენ და გაძარცვეს ქ. ლევკოთეა.

მეფობის წლები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

თეიმურაზ ბატონიშვილი
ვიკიციტატა
„ქართამ პირველი შემდგომად ერთისა წლისა გარდაიცვალა და იქმნა ადგილსა მისსა ძეჲ მისი ფარსმან პირველი თანა-ზიარ მეფობისა ბარტომ მეორისა. ამათ აქვნდათ ბრძოლანი სხვასა და სხვასა ჟამსა მავალნი, ვითარცა მოიხსენების ზემორე წიგნსა ამას შინა მოთხრობასა შინა ამათისა მეფობისასა და იყვნეს ესენი ურთიერთისა მიმართ ფრიადისა სიყვარულითა და ძლიერნი ძალითა, ამატსა მეფობასა შინა ყოვლითურთ განდიდებულ და განძიერებულიყო ივერია. და გარდაიცვალა ბარტომ მეორეცა ოცდა მერვესა შინა წელსა მეფობისა მისისასა და იქმნა მის წილ მეფედ ძე მისი კაოს პირველი თანა-ზიარ მეფისა ფარსმანისა. ხოლო მიტრიდატ ივერი იყო ძმაჲ ამა ფარსმან პირველისა, რომელიცა ჰფლობდა შეწევნითა რომაელთათა და ძმისა თჳსისა ფარსმანისათა დიდსა სომხითსა. შემდგომად კაოს პირველისა გამეფებისა კვალად იმეფა ფარსმანმან და კაოსმან ერთად ათხუთმეტი წელი; ხოლო ფარსმანმან იმეფა წელნი 43.“
ვახუშტი ბატონიშვილი
ვიკიციტატა
„მეფე ბარტომ II და ქართამ (55-72 წ.). ...შემდგომად მოკვდნენ დასაბამითგან 4021, ქართულსა 356, ქრისტეს შემდეგ 72.“
წინამორბედი:
ადერკი
ქართლის მეფე
5872 [12]
შემდეგი:
კაოს
წინამორბედი:
ადერკი
საქართველოს მეფე
5572 [13][14]
შემდეგი:
კაოს
წინამორბედი:
ადერკი I
ივერიის მეფე
4487 [15]
შემდეგი:
კაოს I
წინამორბედი:
მირდატ I
იბერიის მეფე
7696 წლებს შორის [16]
შემდეგი:
კაოს (= კაოს პუბლიკი აგრიპა)

გენეალოგია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
აზო
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
მამა
Prince crown.svg
მცხეთის
მამასახლისის
სამარას ძმა
 
დედა
Achaemenid Falcon.svg
დარიოს III-ის
ქალიშვილი
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ეგრისის
ერისთავი
ქუჯი
 
უმცროსი
და
დეიდა
 
დედაHeraldic Royal Crown (Common).svg
ფარნავაზ I
 
უფროსი
და
 
სარმატიის
მთავარი
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
წულიბარდაველის
ქალი
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
საურმაგ I
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
არტაშეს IHeraldic Royal Crown (Common).svg
მირიან I
 
 
 
ასული
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
არშაკ I
 
ასულიHeraldic Royal Crown (Common).svg
ფარნაჯომი
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
არტაგ I
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ბარტომ I
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ქართამი
 
ასული
 
 
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
მირიან II
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ბარტომიHeraldic Royal Crown (Common).svg
არშაკ II
 
 
 
 
 
ავგაროზ
მეფის

ასული
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ადერკი
Heraldic Royal Crown (Common).svg
არშაკ III
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ქართამ I
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ბარტომ II
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
მითრიდატე
ივერი
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ფარსმან I
Heraldic Royal Crown (Common).svg
კაოსი
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
რადამისტიHeraldic Royal Crown (Common).svg
აზორკ
Heraldic Royal Crown (Common).svg
არმაზელ
 
 
 
 
სპარსეთის
მეფე
ფიროზი
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ამაზასპ I
Heraldic Royal Crown (Common).svg
დეროკი
სომხეთის
მეფე
არტავაზდი
 
 
 
 
 
 
 
 
ასული
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
მითრიდატე I
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ფარსმან II
 
ასული
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ღადამი
 
 
 
 
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ადამ I
 
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ფარსმან III
 
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ამაზასპ II
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
მირიანი
27-ე მეფე
 
ნანა
დედოფალი
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
სალომე
 
რევი
 
 
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ბაქარი
28-ე მეფე
 
ასული
 
ფეროზი
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ასული
 
ბაკური
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
თრდატი
31-ე მეფე
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
მირდატი
29-ე მეფე
 
 
 
 
ძე
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ფარსმანი
 
ბაკური
 
ასული
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ვარაზ-ბაქარი
30-ე მეფე
 
 
 
 
ასული
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
თრდატი
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
მირდატი
33-ე მეფე
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ფარსმანი
32-ე მეფე
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
არჩილი
34-ე მეფე
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
მირდატ
35-ე მეფე
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ვახტანგი
36-ე მეფე

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. პავლე ინგოროყვა „ძველი ქართული მატიანე "მოქცევაჲ ქართლისაჲ" და ანტიკური ხანის იბერიის მეფეთა სია“
  2. „ქართლის ცხოვრება“ სიმონ ყაუხჩიშვილის რედაქციით (ტომი I, 1955.)
  3. ვახუშტის ბატონიშვილი „საქართველოს ისტორია“
  4. საქართველოს ძველი ისტორია
  5. თეიმურაზ ბატონიშვილი „ისტორია დაწყებითგან ივერიისა, ესე იგი გიორგიისა, რომელ არს სრულიად საქართველოჲსა“
  6. მოქცევაჲ ქართლისაჲ (შატბერდის კრებულის 1979 წლის გამოცემიდან)
  7. ლეონტი მროველი „ცხოვრება ქართველთა მეფეთა“
  8. „ქართლის ცხოვრება“ სიმონ ყაუხჩიშვილის რედაქციით (ტომი I, 1955.)
  9. ვახუშტის ბატონიშვილი „საქართველოს ისტორია“
  10. საქართველოს ძველი ისტორია
  11. პავლე ინგოროყვა „ძველი ქართული მატიანე "მოქცევაჲ ქართლისაჲ" და ანტიკური ხანის იბერიის მეფეთა სია“
  12. „ქართლის ცხოვრება“ სიმონ ყაუხჩიშვილის რედაქციით (ტომი I, 1955.)
  13. ვახუშტის ბატონიშვილი „საქართველოს ისტორია“
  14. საქართველოს ძველი ისტორია
  15. თეიმურაზ ბატონიშვილი „ისტორია დაწყებითგან ივერიისა, ესე იგი გიორგიისა, რომელ არს სრულიად საქართველოჲსა“
  16. პავლე ინგოროყვა „ძველი ქართული მატიანე "მოქცევაჲ ქართლისაჲ" და ანტიკური ხანის იბერიის მეფეთა სია“