შინაარსზე გადასვლა

ბაიი (მთვარის კრატერი)

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
მთვარის კრატერი
ბაიი
ლათ. Bailly

ზონდ Clementine-ს ფოტო
მონაცემები
ზვინულის სიმაღლე 2.30 კმ (2015)[1]
დიამეტრი 300.56 კმ[2]
მოცულობა უცნობია
უდიდესი სიღრმე 3.19 კმ (2015)[1]
ტიპი დარტყმითი კრატერი
სახელწოდება
ეპონიმი ჟან სილვენ ბაიი
დამტკიცებულია IAU (1935)
მდებარეობა
66.82° ს. გ. 68.90° დ. გ. / 66.82° ს. გ. 68.90° დ. გ. / -66.82; -68.90
ციური სხეული მთვარე
ბაიი (მთვარის კრატერი) — მთვარე
ბაიი (მთვარის კრატერი)
ბაიი ვიკისაწყობში

კრატერი ბაიი (ლათ. Bailly) — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა ფრანგი ასტრონომისა და საფრანგეთის დიდი რევოლუციის მოღვაწის, ჟან სილვენ ბაიის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).[2] კრატერის ფორმიერებანექტარული პერიოდით ივარაუდება.[1]

კრატერის უახლოესი მეზობლებია დასავლეთით ჰაუზენის კრატერი, სამხრეთით ლეგენტილის კრატერი და აღმოსავლეთით კირხერის კრატერი.[3] კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია 66°49′S 68°54′W / 66.82° ს. გ. 68.9° დ. გ. / -66.82; -68.9, დიამეტრი — 300.56 კმ,[2] სიღრმე — 4.13 კმ.[1]

კრატერის ზვინული ძლიერ დაზიანდა შემდგომი შეჯახებების შედეგად მისი არსებობის განმავლობაში; ზოგიერთ ადგილას ზვინულის გარეთა ფერდობი მიმდებარე რელიეფის ტოლია. შიდა ფერდობის დასავლეთ ნაწილში შემორჩენილია ტერასის მსგავსი ნაგებობის ნაშთები. ზვინულის სიმაღლე მიმდებარე ტერიტორიის ზემოთ 2260 მ-ია. კრატერის თასის ფსკერი ლავით არ არის სავსე, არათანაბარია და ბევრი პატარა ქედი და კრატერი აქვს. ცენტრალური მწვერვალი აკლია. კრატერის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს თვალსაჩინო თანამგზავრული კრატერი ბაიი B და ნაწილობრივ გადაფარებული კრატერი ბაიი A.

მთვარის სამხრეთ-დასავლეთ კიდურზე მდებარეობის გამო, დაკვირვებების დროს კრატერს დამახინჯებული ფორმა აქვს; დაკვირვებები ლიბრაციაზეა დამოკიდებული. დაკვირვებისთვის საუკეთესო დრო სავსე მთვარეა, როდესაც ტერმინატორი კრატერის ზვინულს კვეთს.

სატელიტური კრატერები

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
ბაიი კოორდინატები დიამეტრი, კმ
A 69°17′S 59°34′W / 69.28° ს. გ. 59.57° დ. გ. / -69.28; -59.57 (Байи A) 42.7
B 68°44′S 63°15′W / 68.74° ს. გ. 63.25° დ. გ. / -68.74; -63.25 (Байи B) 62.2
C 65°47′S 70°20′W / 65.79° ს. გ. 70.34° დ. გ. / -65.79; -70.34 (Байи C) 19.3
D 65°15′S 72°23′W / 65.25° ს. გ. 72.38° დ. გ. / -65.25; -72.38 (Байи D) 26.6
E 62°27′S 65°45′W / 62.45° ს. გ. 65.75° დ. გ. / -62.45; -65.75 (Байи E) 16.4
F 67°28′S 69°35′W / 67.46° ს. გ. 69.59° დ. გ. / -67.46; -69.59 (Байи F) 16.8
G 65°38′S 59°28′W / 65.63° ს. გ. 59.47° დ. გ. / -65.63; -59.47 (Байи G) 18.7
H 63°34′S 62°35′W / 63.57° ს. გ. 62.59° დ. გ. / -63.57; -62.59 (Байи H) 12.9
K 62°44′S 76°43′W / 62.73° ს. გ. 76.71° დ. გ. / -62.73; -76.71 (Байи K) 18.6
L 60°43′S 71°08′W / 60.71° ს. გ. 71.13° დ. გ. / -60.71; -71.13 (Байи L) 21.3
M 61°10′S 67°31′W / 61.16° ს. გ. 67.51° დ. გ. / -61.16; -67.51 (Байи M) 20.2
N 60°32′S 63°41′W / 60.53° ს. გ. 63.68° დ. გ. / -60.53; -63.68 (Байи N) 11.0
O 69°35′S 56°55′W / 69.59° ს. გ. 56.92° დ. გ. / -69.59; -56.92 (Байи O) 18.7
P 59°34′S 60°40′W / 59.57° ს. გ. 60.67° დ. გ. / -59.57; -60.67 (Байи P) 14.4
R 64°40′S 79°11′W / 64.66° ს. გ. 79.18° დ. გ. / -64.66; -79.18 (Байи R) 17.1
T 66°29′S 73°50′W / 66.49° ს. გ. 73.83° დ. გ. / -66.49; -73.83 (Байи T) 19.4
U 71°14′S 76°02′W / 71.24° ს. გ. 76.03° დ. გ. / -71.24; -76.03 (Байи U) 24.0
V 71°55′S 81°27′W / 71.91° ს. გ. 81.45° დ. გ. / -71.91; -81.45 (Байи V) 32.1
Y 61°02′S 65°36′W / 61.04° ს. გ. 65.60° დ. გ. / -61.04; -65.60 (Байи Y) 14.3
Z 60°13′S 65°52′W / 60.22° ს. გ. 65.86° დ. გ. / -60.22; -65.86 (Байи Z) 13.5

რესურსები ინტერნეტში

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
  • Andersson, L. E.; Whitaker, E. A. (1982) NASA Catalogue of Lunar Nomenclature. NASA RP-1097. 
  • Bussey, B.; Spudis, P. (2004) The Clementine Atlas of the Moon. New York: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-81528-4. 
  • Cocks, Elijah E.; Cocks, Josiah C. (1995) Who's Who on the Moon: A Biographical Dictionary of Lunar Nomenclature. Tudor Publishers. ISBN 978-0-936389-27-1. 
  • McDowell, Jonathan. (July 15, 2007) Lunar Nomenclature. Jonathan's Space Report. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-02-08. ციტირების თარიღი: 2007-10-24
  • Menzel, D. H.; Minnaert, M.; Levin, B.; Dollfus, A.; Bell, B. (1971). „Report on Lunar Nomenclature by the Working Group of Commission 17 of the IAU“. Space Science Reviews. 12 (2): 136–186. Bibcode:1971SSRv...12..136M. doi:10.1007/BF00171763. S2CID 122125855.
  • Moore, Patrick (2001). On the Moon. Sterling Publishing Co.. ISBN 978-0-304-35469-6. 
  • Price, Fred W. (1988). The Moon Observer's Handbook. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-33500-3. 
  • Rükl, Antonín (1990). Atlas of the Moon. Kalmbach Books. ISBN 978-0-913135-17-4. 
  • Webb, Rev. T. W. (1962). Celestial Objects for Common Telescopes, 6th revised, Dover. ISBN 978-0-486-20917-3. 
  • Whitaker, Ewen A. (1999). Mapping and Naming the Moon. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-62248-6. 
  • Wlasuk, Peter T. (2000). Observing the Moon. Springer. ISBN 978-1-85233-193-1.