აფრიკული ფრანკი
დასავლეთაფრიკული ფრანკი (XOF)
ცენტრალურაფრიკული ფრანკი (XAF)
აფრიკული ფრანკი — ორი ვალუტის სახელწოდება, რომელსაც იყენებს 210 მილიონი ადამიანი (2023 წლის მონაცემებით) თოთხმეტ აფრიკულ ქვეყანაში: დასავლეთი აფრიკის ფრანკი, რომელიც გამოიყენება რვა დასავლეთ აფრიკულ ქვეყანაში, და ცენტრალური აფრიკის ფრანკი, რომელიც გამოიყენება ექვს ცენტრალურ აფრიკულ ქვეყანაში.[1] ISO ვალუტური კოდებია XOF დასავლეთ აფრიკული ფრანკისთვის და XAF ცენტრალურ აფრიკული ფრანკისთვის. მიუხედავად იმისა, რომ ორივე ვალუტას ჩვეულებრივ აფრიკულ ფრანკს უწოდებენ და (ამჟამად) აქვთ ერთნაირი ღირებულება, ისინი ურთიერთშეცვლადი არ არის. ამიტომ ეს არ არის საერთო მონეტარული ზონა, არამედ არის ორი დაკავშირებული ზონა.
ორივე ფრანკს აქვს ფიქსირებული გაცვლითი კურსი ევროსთან, რაც გარანტირებულია საფრანგეთის მიერ: €1 = 655.957 ფრანკს. ამ კონვერტაციის გარანტიის უზრუნველსაყოფად, წევრი ქვეყნები ვალდებული იყვნენ თავიანთი სავალუტო რეზერვების ნახევარი ჩაეტანათ საფრანგეთის ხაზინაში, მაგრამ ეს მოთხოვნა გაუქმდა 2019 წელს (ძალაში შევიდა 2021 წელს) დასავლეთ აფრიკული ფრანკისთვის.[2] ეს მოთხოვნა უცვლელი რჩება ცენტრალურ აფრიკული ფრანკისთვის, რომელიც არ განახლდა 2019 წელს (რეფორმა შეეხებოდა მხოლოდ დასავლეთ აფრიკულ ფრანკს). ამ ვალუტებს აკრიტიკებენ აფრიკელი წევრი სახელმწიფოების სუვერენიტეტის შეზღუდვისთვის, რაც ფაქტობრივად მათ მონეტარულ პოლიტიკას ევროპის ცენტრალური ბანკის ხელში აქცევს. სხვები კი ამტკიცებენ, რომ აფრიკული ფრანკის მომხმარებელი ქვეყნები ყველა თანასწორია და რომ ფრანკი „ხელს უწყობს ფრანკის ზონის წევრი ქვეყნების ეროვნული ვალუტების სტაბილიზაციას და მნიშვნელოვნად აადვილებს ექსპორტისა და იმპორტის ნაკადებს საფრანგეთსა და წევრ ქვეყნებს შორის“.[3][4][5][6]
2019 წლის 22 დეკემბერს გამოცხადდა, რომ დასავლეთ აფრიკული ვალუტა განახლდებოდა და შეიცვლებოდა დამოუკიდებელი ვალუტით, რომელსაც ეკო დაერქმეოდა.[7] 2020 წლის მაისში საფრანგეთის ეროვნული ასამბლეა დათანხმდა დასავლეთ აფრიკული ფრანკში საფრანგეთის ჩართულობის დასრულებას, მათ შორის სავალუტო რეზერვების ჩატანების მოთხოვნების გაუქმებას, რაც ხელს შეუწყობდა ეკოზე გადასვლას.[8] მიუხედავად 2020 წლის ბოლოს მონეტარული კავშირის შექმნის პირველადი გეგმებისა, შეფერხებებმა, მათ შორის COVID-19-ის პანდემიამ, გლობალურმა გეოპოლიტიკურმა განუსაზღვრელობამ და კრიტერიუმების დაუკმაყოფილებლობამ გამოიწვია არაერთხელ გადადება,[9][10][11][12] მეხუთე გაშვების სამიზნე თარიღი კი 2027 წლის ივლისშია დანიშნული.[13]
იხილეთ აგრეთვე
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]რესურსები ინტერნეტში
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
- History of the CFA franc
- Franc zone information at Banque de France დაარქივებული 2 December 2016 საიტზე Wayback Machine. (in English)
- Decision of the Council of Europe on 23 November 1998 regarding the CFA and Comorian francs
- "For better or worse: the euro and the CFA franc", Africa Recovery, Department of Public Information, United Nations (April 1999)
სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ↑ Nzaou-Kongo, Aubin (2020). „International Law and Monetary Sovereignty. The Current Problems of the International Mastery of the CFA Franc and the Crisis of Sovereign Equality“. African Review of Law and Critical Thinking. 1 (1): 25–61. doi:10.6084/m9.figshare.12808835.v3. ციტირების თარიღი: 5 December 2020.
- ↑ [http://afkinsider.com/41946/forex-africa-african-euro/#sthash.bAiuUVxB.dpuf", FOREX Africa: The CFA Franc aka The African Euro, By Jeffrey Cavanaugh AFKI Original Published: 12 February 2014, 02:11pm, http://afkinsider.com/41946/forex-africa-african-euro/#sthash.bAiuUVxB.dpuf
- ↑ https://www.lemonde.fr/les-decodeurs/article/2017/02/22/confusions-autour-d-un-impot-colonial-et-du-franc-cfa_5083833_4355770.html
- ↑ https://www.lemonde.fr/en/les-decodeurs/article/2022/11/26/giorgia-meloni-s-exaggerations-about-france-s-colonial-currency_6005693_8.html
- ↑ https://www.bbc.com/news/63708313.amp
- ↑ Economic Integration and Development in Africa, Henry Kyambalesa, Mathurin C. Houngnikpo, p. 88
- ↑ West Africa renames CFA franc but keeps it pegged to euro. Reuters. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 ნოემბერი 2020. ციტირების თარიღი: 22 December 2019
- ↑ „L’Afrique en quête de souveraineté : La fin du franc CFA et les défis de la monnaie Ecom“ (ფრანგული). 2025-02-10.
- ↑ West Africa's Eco currency remains an illusion. dw.com (2 September 2021). ციტირების თარიღი: 6 May 2024
- ↑ From CFA to ECO: Opportunities and Challenges of Economic and Monetary Cooperation in West Africa. policycenter.ma (1 September 2021). ციტირების თარიღი: 6 May 2024
- ↑ Challenges to Single Currency Surmountable—Finance Minister Tells West African Leaders. mofep.gov.gh (18 September 2023). ციტირების თარიღი: 6 May 2024
- ↑ Is West Africa ready for a single currency?. Brookings (30 July 2021). ციტირების თარიღი: 6 May 2024
- ↑ French grip muddles Ecowas single currency bid. What’s next?. The East African (12 March 2025). ციტირების თარიღი: 22 March 2025