შინაარსზე გადასვლა

ასკლეპი (მთვარის კრატერი)

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
მთვარის კრატერი
ასკლეპი
ლათ. Asclepi
მონაცემები
ზვინულის სიმაღლე 1.03 კმ (2015)[1]
დიამეტრი 40.56 კმ[2]
მოცულობა 1233.91 კმ³ (2015)[1]
უდიდესი სიღრმე 2.20 კმ (2015)[1]
ტიპი დარტყმითი კრატერი
სახელწოდება
ეპონიმი ჯუზეპე ასკლეპი
დამტკიცებულია IAU (1935)
მდებარეობა
55.19° ს. გ. 25.52° ა. გ. / 55.19° ს. გ. 25.52° ა. გ. / -55.19; 25.52
ციური სხეული მთვარე
ასკლეპი (მთვარის კრატერი) — მთვარე
ასკლეპი (მთვარის კრატერი)
ასკლეპი ვიკისაწყობში

კრატერი ასკლეპი (ლათ. Asclepi) — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა იტალიელი ასტრონომის, ჯუზეპე ასკლეპის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).[2] კრატერის ფორმირება პრე-ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.[1]

კრატერს სახელი „ასკლეპი“ ეწოდა მისი ეპონიმის ჯუზეპე ასკლეპის (იტალ. Giuseppe Maria Asclepi; იხილეთ აგრეთვე ასკლეპიადე, ასკლეპიადე სამოსელი, ასკლეპიოსი) მიხედვით. ინგლისურად კრატერის სახელწოდება (ინგლ. Asclepi)[2] შეესატყვისება ეპონიმს, ისევე როგორც რუსულიც (რუს. Асклепий)[3]. ქართულადაც ეპონიმის შესატყვისი უნდა იყოს კრატერის სახელწოდება.

კრატერის უახლოესი მეზობლებია ბეკონის კრატერი ჩრდილო-დასავლეთით; იდელერის კრატერი ჩრდილო-ჩრდილო-დასავლეთით; პიტისკუსის კრატერი ჩრდილო-აღმოსავლეთით; ჰომელის კრატერი აღმოსავლეთით; ნეარქუსის კრატერი სამხრეთ-აღმოსავლეთით; მუტის კრატერი სამხრეთ-აღმოსავლეთით; და ტანერუსის კრატერი სამხრეთ-დასავლეთით.[4] კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია 55°11′S 25°31′E / 55.19° ს. გ. 25.52° ა. გ. / -55.19; 25.52, დიამეტრი — 40.56 კმ,[2] სიღრმე — 2.20 კმ.[1]

კრატერის კიდე ძლიერ დაზიანებულია მისი არსებობის განმავლობაში მომხდარი დარტყმების შედეგად და პრაქტიკულად გასწორებულია მიმდებარე რელიეფთან; თავად კრატერი უბრალოდ ჩაღრმავებად იქცა. კიდე მიმდებარე რელიეფიდან 1030 მეტრით მაღლა ადის.[1] კრატერის აუზის ფსკერი შედარებით ბრტყელია, შესამჩნევი სტრუქტურების გარეშე. თანამგზავრული კრატერი ჰომელ K კრატერის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილს ესაზღვრება. კრატერის მოცულობა 1233.91 კმ³-ია.[1]

სატელიტური კრატერები

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
ასკლეპი კოორდინატები დიამეტრი, კმ
A 53°06′S 23°01′E / 53.1° ს. გ. 23.01° ა. გ. / -53.1; 23.01 (Асклепий A) 13.4
B 54°14′S 23°50′E / 54.24° ს. გ. 23.83° ა. გ. / -54.24; 23.83 (Асклепий B) 17.3
C 53°35′S 23°33′E / 53.58° ს. გ. 23.55° ა. გ. / -53.58; 23.55 (Асклепий C) 9.6
D 53°40′S 24°05′E / 53.66° ს. გ. 24.09° ა. გ. / -53.66; 24.09 (Асклепий D) 17.9
E 52°16′S 24°09′E / 52.26° ს. გ. 24.15° ა. გ. / -52.26; 24.15 (Асклепий E) 6.4
G 53°30′S 24°48′E / 53.5° ს. გ. 24.8° ა. გ. / -53.5; 24.8 (Асклепий G) 4.9
H 52°48′S 25°12′E / 52.8° ს. გ. 25.2° ა. გ. / -52.8; 25.2 (Асклепий H) 18.2

რესურსები ინტერნეტში

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
  • Andersson, L. E.; Whitaker, E. A. (1982) NASA Catalogue of Lunar Nomenclature. NASA RP-1097. 
  • Blue, Jennifer. (July 25, 2007) Gazetteer of Planetary Nomenclature. USGS. ციტირების თარიღი: 2007-08-05
  • Bussey, B.; Spudis, P. (2004) The Clementine Atlas of the Moon. New York: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-81528-4. 
  • Cocks, Elijah E.; Cocks, Josiah C. (1995) Who's Who on the Moon: A Biographical Dictionary of Lunar Nomenclature. Tudor Publishers. ISBN 978-0-936389-27-1. 
  • McDowell, Jonathan. (July 15, 2007) Lunar Nomenclature. Jonathan's Space Report. ციტირების თარიღი: 2007-10-24
  • Menzel, D. H.; Minnaert, M.; Levin, B.; Dollfus, A.; Bell, B. (1971). „Report on Lunar Nomenclature by the Working Group of Commission 17 of the IAU“. Space Science Reviews. 12 (2): 136–186. Bibcode:1971SSRv...12..136M. doi:10.1007/BF00171763. S2CID 122125855.
  • Moore, Patrick (2001). On the Moon. Sterling Publishing Co.. ISBN 978-0-304-35469-6. 
  • Price, Fred W. (1988). The Moon Observer's Handbook. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-33500-3. 
  • Rükl, Antonín (1990). Atlas of the Moon. Kalmbach Books. ISBN 978-0-913135-17-4. 
  • Webb, Rev. T. W. (1962). Celestial Objects for Common Telescopes, 6th revised, Dover. ISBN 978-0-486-20917-3. 
  • Whitaker, Ewen A. (1999). Mapping and Naming the Moon. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-62248-6. 
  • Wlasuk, Peter T. (2000). Observing the Moon. Springer. ISBN 978-1-85233-193-1. 
  1. 1 2 3 4 5 6 7 Lunar Impact Crater Database (2015) Losiak et al., LPI Lunar Exploration Intern Program (2009). Revised by T. Öhman, LPI (2011) and (2015).
  2. 1 2 3 4 საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირი — Asclepi
  3. С. Г. Пугачева, Ж. Ф. Родионова, В. В. Шевченко, Т. П. Скобелева, К. И. Дехтярева, А. П. Попов. НОМЕНКЛАТУРНЫЙ РЯД НАЗВАНИЙ ЛУННОГО РЕЛЬЕФА. selena.sai.msu.ru. ციტირების თარიღი: 2019-09-22
  4. Кратер Асклепий на карте LAC-127.. ციტირების თარიღი: 2020-07-05