არტემიევი (მთვარის კრატერი)
| მთვარის კრატერი | |
|---|---|
| არტემიევი | |
| ლათ. Artemʹev | |
 | |
| მონაცემები | |
| ზვინულის სიმაღლე | 1.26 კმ (2015)[1] |
| დიამეტრი | 66.39 კმ[2] |
| მოცულობა | 3851.54 კმ³ (2015)[1] |
| უდიდესი სიღრმე | 2.74 კმ (2015)[1] |
| ტიპი | დარტყმითი კრატერი |
| სახელწოდება | |
| ეპონიმი | ვლადიმირ არტემიევი |
| დამტკიცებულია | IAU (1970) |
| მდებარეობა | |
| 10.40° ჩ. გ. 145.22° დ. გ. / 10.40° ჩ. გ. 145.22° დ. გ. | |
| ციური სხეული | მთვარე |
  | |
არტემიევი  ვიკისაწყობში | |
კრატერი არტემიევი (ლათ. Artemʹev) — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა საბჭოთა საავიაციო-სარაკეტო სისტემების კონსტრუქტორის, ვლადიმირ არტემიევის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს).[2] კრატერის ფორმირება ადრეიმბრიული ეპოქით ივარაუდება.[1]
კრატერის აღწერა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]კრატერის უახლოესი მეზობლებია სამხრეთ-დასავლეთით ცანდერის კრატერი, სამხრეთ-სამხრეთ-დასავლეთით კიბალჩიჩის კრატერი, სამხრეთ-სამხრეთ-აღმოსავლეთით ჩოსერის კრატერი, ჩრდილო-აღმოსავლეთით კეკულეს კრატერი და ჩრდილოეთით ჰარვის კრატერი. კრატერი ნაწილობრივ ფარავს სამხრეთ-აღმოსავლეთით მიმდებარე, მსგავსი ზომის თანამგზავრულ კრატერს, არტემიევ G-ს.[3] კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია 10°24′N 145°13′W / 10.40° ჩ. გ. 145.22° დ. გ., დიამეტრი — 66.39 კმ,[2] სიღრმე — 2.74 კმ.[1]
კრატერს თითქმის იდეალური წრიული ფორმა აქვს, მაგრამ მნიშვნელოვნად დაზიანდა შემდგომი დარტყმების შედეგად. რგოლის სიმაღლე მიმდებარე რელიეფზე 1260 მ-ია,[1] ხოლო კრატერის მოცულობა 3851.54 კმ³.[1] კრატერის აუზის ფსკერი შედარებით ბრტყელია, რამდენიმე პატარა კრატერით არის აღნიშნული. კრატერის სამხრეთი ნაწილი დაფარულია ქანებით, რომლებიც ჩამოინგრა შიდა ფერდობიდან.
კრატერი მდებარეობს ამაღლებულ ადგილას, რომელიც წარმოქმნილია შეჯახების შედეგად გამოტყორცნილი ქანების მიერ, რამაც წარმოქმნა გიგანტური ჰერცშპრუნგის კრატერი, რომლის ცენტრიც სამხრეთ-აღმოსავლეთით 600 კმ-ში მდებარეობს.
სატელიტური კრატერები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება] | ||
|---|---|---|
| არტემიევი | კოორდინატები | დიამეტრი, კმ |
| G | 10°01′N 143°41′W / 10.01° ჩ. გ. 143.69° დ. გ. | 61 |
| L | 7°58′N 144°12′W / 7.96° ჩ. გ. 144.20° დ. გ. | 28 |
იხილეთ აგრეთვე
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]რესურსები ინტერნეტში
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- Andersson, L. E.; Whitaker, E. A. (1982) NASA Catalogue of Lunar Nomenclature. NASA RP-1097.
- Blue, Jennifer. (July 25, 2007) Gazetteer of Planetary Nomenclature. USGS. ციტირების თარიღი: 2007-08-05
- Bussey, B.; Spudis, P. (2004) The Clementine Atlas of the Moon. New York: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-81528-4.
- Cocks, Elijah E.; Cocks, Josiah C. (1995) Who's Who on the Moon: A Biographical Dictionary of Lunar Nomenclature. Tudor Publishers. ISBN 978-0-936389-27-1.
- McDowell, Jonathan. (July 15, 2007) Lunar Nomenclature. Jonathan's Space Report. ციტირების თარიღი: 2007-10-24
- Menzel, D. H.; Minnaert, M.; Levin, B.; Dollfus, A.; Bell, B. (1971). „Report on Lunar Nomenclature by the Working Group of Commission 17 of the IAU“. Space Science Reviews. 12 (2): 136–186. Bibcode:1971SSRv...12..136M. doi:10.1007/BF00171763. S2CID 122125855.
- Moore, Patrick (2001). On the Moon. Sterling Publishing Co.. ISBN 978-0-304-35469-6.
- Price, Fred W. (1988). The Moon Observer's Handbook. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-33500-3.
- Rükl, Antonín (1990). Atlas of the Moon. Kalmbach Books. ISBN 978-0-913135-17-4.
- Webb, Rev. T. W. (1962). Celestial Objects for Common Telescopes, 6th revised, Dover. ISBN 978-0-486-20917-3.
- Whitaker, Ewen A. (1999). Mapping and Naming the Moon. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-62248-6.
- Wlasuk, Peter T. (2000). Observing the Moon. Springer. ISBN 978-1-85233-193-1.
სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 Lunar Impact Crater Database (2015) Losiak et al., LPI Lunar Exploration Intern Program (2009). Revised by T. Öhman, LPI (2011) and (2015).
- ↑ 2.0 2.1 2.2 საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირი — Artemʹev
- ↑ Кратер Артемьев на карте LAC70. ციტირების თარიღი: 2020-07-05
