არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
Disambig-dark.svg სიტყვას „არსენალი“ აქვს სხვა მნიშვნელობებიც, იხილეთ არსენალი (მრავალმნიშვნელოვანი).
არსენალი
Arsenal FC.png
სრული სახელი Arsenal Football Club
მეტსახელი მეთოფეები
დაარსდა 1886
სტადიონი ემირეიტსი
ლონდონი, ინგლისი
(ტევადობა: 60 355 მაყურებელი)
პრეზიდენტი ინგლისის დროშა პიტერ ჰილ-ვუდი
მწვრთნელი საფრანგეთის დროშა არსენ ვენგერი
კაპიტანი გერმანიის დროშა პერ მერტეზაკერი
ლიგა პრემიერლიგა
2016-17 მე-5 ადგილი
საიტი ოფიციალური
ძირითადი ფორმა
რეზერვის ფორმა
მესამე ფორმა

„არსენალი“ (ინგლ. Arsenal Football Club) — ინგლისური პროფესიონალური საფეხბურთო კლუბი. დაარსდა 1886 წელს ჩრდილოეთ ლონდონში. კლუბს თავისი ხანგრძლივი ისტორიის მანძილზე 13-ჯერ აქვს მოგებული ინგლისის ჩემპიონატი (დღევანდელი პრემიერლიგა), 13-ჯერ ინგლისის ასოციაციის თასი (რეკორდი), 2-ჯერ ინგლისის ლიგის თასი, 15-ჯერ ინგლისის სუპერთასი, ერთხელ საქალაქთაშორისო ბაზრობათა თასი და ერთხელ უეფა-ს თასების მფლობელთა თასი.

„არსენალი“ 1886 წელს დაარსდა და ყველაზე სამხრეთული კლუბი იყო, რომელიც საფეხბურთო ლიგას შეუერთდა. პირველი მნიშვნელოვანი წარმატებები მეთოფეებმა 1930-იან წლებში მოიპოვეს. მათ ამ პერიოდში 5-ჯერ მოიგეს ინგლისის ჩემპიონატი და 2-ჯერ ასოციაციის თასი. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ „არსენალი“ გახდა მეორე ინგლისური კლუბი, რომელმაც შეასრულა დუბლი და ერთ სეზონში მოიგო ინგლისის ჩემპიონატი და ასოციაციის თასი (1970–71). კლუბისთვის განსაკუთრებით წარმატებული 1998–2006 წლები გამოდგა. 2004 წელს „არსენალი“ გახდა პირველი და ამ დროისთვის ერთადერთი კლუბი პრემიერლიგის ისტორიაში (1993 წლიდან), რომელმაც წაუგებლად მოიგო ინგლისის ჩემპიონატი. 2006 წელს, „არსენალი“ გახდა პირველი ლონდონური კლუბი, რომელმაც უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის ფინალს მიაღწია.

კლუბის ტრადიციული ფერებია წითელი და თეთრი. თავდაპირველად გუნდი ლონდონის გარეუბან ვულვიჩში დაფუძნდა, 1913 წელს კი იგი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ლონდონში გადავიდა. ამ დროიდან კლუბი „ჰაიბერის“ სტადიონზე თამაშობდა, რომელიც 38,419 მაყურებელს იტევდა. 2006 წელს გაიხსნა ახალი არენა — ემირეიტსი, რომელიც 60,355 გულშემატკივარს იტევს. არსენალმა თავისი ისტორიის განმავლობაში მოგებული 13-ვე ინგლისის ჩემპიონის ტიტული, სტადიონ „ჰაიბერიზე“ ასპარეზობისას მოიგო.

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ადრეული წლები (1886-1910)[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

1886 წლის 1 დეკემბერს, სამხრეთ-აღმოსავლეთ ლონდონის უბან ვულვიჩში, სამხედრო აღჭურვილობის დამამზადებელი ქარხნის მუშებმა ჩამოაყალიბეს საფეხბურთო გუნდი სახელწოდებით „Dial Square“. პირველი კაპიტანი შოტლანდიელი დეივიდ დანსკინი იყო. ერთი თვის შემდეგ გუნდს სახელი შეეცვალა და „Royal Arsenal“ ეწოდა, ამავე სახელწოდების მქონე კომპლექსის საპატივსაცემოდ[1][2]. გუნდის პირველი სტადიონი ფლამსთიდ-ქომანი (Plumstead Common) იყო[2], თუმცა ძირითადად სამხრეთ-აღმოსავლეთ ლონდონში თამაშობდნენ, უბან ფლამსთიდის მეორე მხარეს, სტადიონ მანორ-გრაუნდზე. „Royal Arsenal“-მა პირველი ტიტულები 1890 და 1891 წლებში მოიგო და ეს ორი ერთადერთი შემთხვევები იყო, როცა გუნდმა ტიტული მოიგო ქალაქის სამხრეთ-აღმოსავლეთში ყოფნისას[3][4]. 1891 წელს, „Royal Arsenal“ პირველი ლონდონური გუნდი გახდა, რომელიც პროფესიონალური იყო[5].

გუნდმა კიდევ ერთხელ შეიცვალა სახელი, როდესაც 1893 წელს შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებად ჩამოყალიბდა. მათ დაარეგისტრირეს ახალი სახელი, „Woolwich Arsenal“ და იმავე წლის ბოლოს შეუერთდნენ ინგლისის ფეხბურთის ლიგას[6][7]. „Woolwich Arsenal“-მა მეორე დივიზიონში დაიყო და 1904 წელს პირველ დივიზიონში მოიპოვა ადგილი. სტადიონზე დასწრებადობის დაბალმა მაჩვენებალმა, მუშების მძიმე ფინანსურმა მდგომარეობამ და ქალაქში ახალი კლუბების გაჩენამ გუნდი გაკოტრებამდე მიიყვანა 1910 წელს[8][9]. გუნდის საქმეებში ჩაერთვნენ ბიზნესმენი ჰენრი ჯორჯ ნორისი და უილიამ ჰოლი და მისი სხვაგან გადატანა მოისურვეს[10][11].

1913 წელს, მეორე დივიზიონში დაქვეითების შემდეგ, „Woolwich Arsenal“ გადავიდა ახალ არსენალის სტადიონზე, ჩრდილოეთ ლონდონის უბან ჰაიბერიში. ამის შემდეგ გუნდმა მესამედ შეიცვალა სახელი, ის შემოკლდა და გახდა „The Arsenal“[12][13]. 1919 წელს ინგლისის ფეხბურთის ლიგამ კენჭისყრით გადაწყვიტა არსენალის პირველ დივიზიონში აღზევება დაქვეითებული „ტოტენჰემ ჰოტსპურის ნაცვლად. გავრცელდა ხმები, რომ კლუბის წარმომადგენლებმა ეს ლიგის წევრების მოსყიდვით შეძლეს[14]. იმავე წლის ბოლოდან, ოფიციალურ დოკუმენტებში გუნდის დასახელებიდან ქრება არტიკლი „The“ და იწოდება სახელით „Arsenal“, რითაც ცნობილია დღესდღეობით[15].

მფლობელები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

საფეხბურთო კლუბი არსენალი ეკუთვნის კომპანია "არსენალ ჰოლდინგს", რომელთაც ფლობენ:

  • 25 % — ალიშერ უსმანოვი (Red & White Holdings)
  • 20,5 % — სტენ კრონკი (ინგ. Stan Kroenke)
  • 16,1 % — დენი ფიზმენი (ინგ. Danny Fiszman)
  • 15,9 % — ლედი ნინა ბრეისუელ-სმიტი (ინგ. Nina Bracewell-Smith)
  • 4,4 % — რიჩარდ კარი (ინგ. Danny Fiszman)
  • 0,8 % — პიტერ ჰილ-ვუდი (ინგ. Peter Hill-Wood)
  • 0,08 % — ლორდ ჰერის პეკხემსკი (ინგ. Lord Harris of Peckham)
  • 0,07 % — კენ ფრეირი (ინგ. Ken Friar)
  • 0,06 % — სერ ჩიფს კესვიკი (ინგ. Sir Chips Keswick)
  • 17,09 % — სხვა

მიმდინარე შემადგენლობა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ნომერი პოზიცია მოთამაშე
2 საფრანგეთის დროშა მცველი მატიე დებიუში
3 ინგლისის დროშა მცველი კირან გიბსი
4 გერმანიის დროშა მცველი პერ მერტეზაკერი (კაპიტანი)
6 საფრანგეთის დროშა მცველი ლორან კოსელნი
7 ჩილეს დროშა თავდამსხმელი ალექსის სანჩესი
8 უელსის დროშა ნახევარმცველი აარონ რემსი
9 ესპანეთის დროშა თავდამსხმელი ლუკას პერესი
11 გერმანიის დროშა ნახევარმცველი მესუთ ოზილი
12 საფრანგეთის დროშა თავდამსხმელი ოლივიე ჟირუ
13 კოლუმბიის დროშა მეკარე დავიდ ოსპინა
14 ინგლისის დროშა თავდამსხმელი თეო უოლკოტი
15 ინგლისის დროშა თავდამსხმელი ალექს ოქსლეიდ-ჩემბერლინი
16 ინგლისის დროშა მცველი რობ ჰოლდინგი
ნომერი პოზიცია მოთამაშე
17 ნიგერიის დროშა თავდამსხმელი ალექს ივობი
18 ესპანეთის დროშა მცველი ნაჩო მონრეალი
19 ესპანეთის დროშა ნახევარმცველი სანტი კასორლა
20 გერმანიის დროშა მცველი შკოდრან მუსტაფი
22 საფრანგეთის დროშა თავდამსხმელი იაია სანოგო
23 ინგლისის დროშა თავდამსხმელი დენი უელბეკი
24 ესპანეთის დროშა მცველი ექტორ ბელერინი
25 ინგლისის დროშა მცველი კარლ ჯენკინსონი
26 არგენტინის დროშა მეკარე ემილიანო მარტინესი
29 შვეიცარიის დროშა ნახევარმცველი გრანიტ ჯაკა
31 საფრანგეთის დროშა ნახევარმცველი ჟეფ რენ-ადელაიდი
33 ჩეხეთის დროშა მეკარე პეტრ ჩეხი
34 საფრანგეთის დროშა ნახევარმცველი ფრანსის კოკლენი
35 ეგვიპტის დროშა ნახევარმცველი მოჰამედ ელნენი

ტიტულები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ინგლისი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • ინგლისის პრემიერლიგა
    • გამარჯვებული (13): 1930–31, 1932–33, 1933–34, 1934–35, 1937–38, 1947–48, 1952–53, 1970–71, 1988–89, 1990–91, 1997–98, 2001–02, 2003–04
    • ვიცე-ჩემპიონი (9): 1925–26, 1931–32, 1972–73, 1998–99, 1999–2000, 2000–01, 2002–03, 2004–05, 2015–16
    • ბრინჯაო (9): 1936–37, 1951–52, 1958–59, 1980–81, 1996–97, 2007–08, 2009–10, 2011–12, 2014–15
  • ინგლისის ასოციაციის თასი
    • გამარჯვებული (13): 1929–30, 1935–36, 1949–50, 1970–71, 1978–79, 1992–93, 1997–98, 2001–02, 2002–03, 2004–05, 2013–14, 2014–15, 2016–17
    • ფინალისტი (7): 1926–27, 1931–32, 1951–52, 1971–72, 1977–78, 1979–80, 2000–01
  • ინგლისის ლიგის თასი
    • გამარჯვებული (2): 1986–87, 1992–93
    • ფინალისტი (4): 1967–68, 1968–69, 1987–88, 2006–07
  • ინგლისის სუპერთასი
    • გამარჯვებული (15): 1930, 1931, 1933, 1934, 1938, 1948, 1953, 1991, 1998, 1999, 2002, 2004, 2014, 2015, 2017
    • ფინალისტი (7): 1935, 1936, 1979, 1989, 1993, 2003, 2005

საერთაშორისო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. Masters, Roy (1995) The Royal Arsenal, Woolwich, Britain in Old Photographs. Strood: Sutton Publishing, გვ. 91. ISBN 0-7509-0894-7. 
  2. 2.0 2.1 Kelly, Andy; Andrews, Mark. How Arsenal’s Name Changed – Royal Arsenal (13 იანვარი, 2014). დაარქივებულია ორიგინალიდან - 1 მაისი, 2015.
  3. Kelly, Andy. 122 years ago today – Arsenal’s first Silverware « The History of Arsenal (1 მარტი, 2012). დაარქივებულია ორიგინალიდან - 29 მარტი, 2016.
  4. Kelly, Andy. 121 Years ago today – Royal Arsenal’s last trophy « The History of Arsenal (7 მარტი, 2012). დაარქივებულია ორიგინალიდან - 5 ივნისი, 2016.
  5. Kelly, Andy. (9 მაისი, 2017) Royal Arsenal FC Turn Professional – The Truth.
  6. Kelly, Andy; Andrews, Mark. How Arsenal’s Name Changed – Woolwich Arsenal (20 იანვარი, 2014). დაარქივებულია ორიგინალიდან - 5 თებერვალი, 2016.
  7. Attwood, Kelly და Andrews 2012, გვ. 5–21. Woolwich Arsenal FC: 1893–1915 The club that changed football
  8. Davis, Sally. Woolwich Arsenal 1910 – the arrival of Hall and Norris (დეკემბერი 2007). დაარქივებულია ორიგინალიდან - 10 აპრილი, 2016.
  9. Attwood, Kelly და Andrews 2012, გვ. 112-149. Woolwich Arsenal FC: 1893–1915 The club that changed football
  10. Kelly, Andy. (12 აპრილი, 2017) Did Henry Norris Really Buy Arsenal?.
  11. Attwood, Kelly და Andrews 2012, გვ. 22–42. Woolwich Arsenal FC: 1893–1915 The club that changed football
  12. Kelly, Andy; Andrews, Mark. How Arsenal’s Name Changed – The Arsenal (26 იანვარი, 2014). დაარქივებულია ორიგინალიდან - 13 თებერვალი, 2014.
  13. Attwood, Kelly და Andrews 2012, გვ. 43–64. Woolwich Arsenal FC: 1893–1915 The club that changed football
  14. Soar & Tyler (2005). The Official Illustrated History of Arsenal, გვ. 40. 
  15. Kelly, Andy; Andrews, Mark. How Arsenal’s Name Changed – Arsenal (30 იანვარი, 2014). დაარქივებულია ორიგინალიდან - 6 აგვისტო, 2015.