არმაღანი (არდეშენის რაიონი)
| სოფელი | |
|---|---|
|
არმაღანი | |
| ქვეყანა |
 თურქეთი |
| პროვინცია | რიზეს პროვინცია |
| რაიონი | არდეშენის რაიონი |
| კოორდინატები | 41°10′05″ ჩ. გ. 41°02′36″ ა. გ. / 41.16806° ჩ. გ. 41.04333° ა. გ. |
| ადრეული სახელები | დაბალი სოფელი |
| მოსახლეობა |
381 (2007)[1] , 395 (2008)[1] , 350 (2009)[1] , 372 (2010)[1] , 353 (2011)[1] , 393 (2012)[1] , 504 (2013)[1] , 604 (2014)[1] , 558 (2015)[1] , 541 (2016)[1] , 534 (2017)[1] , 771 (2018)[1] , 565 (2019)[1] , 536 (2020)[1] , 487 (2021)[1] , 500 (2022)[1] , 497 (2023)[1] , 478 (2024)[1] |
| სასაათო სარტყელი | UTC+3[2] და თურქეთის დრო[3] |
| საფოსტო ინდექსი | 53400 |
  | |
არმაღანი (თურქ. Armağan) — სოფელი არდეშენის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 55 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ არდეშენიდან 8 კილომეტრში.[4] 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 536 ადამიანი ცხოვრობს.[5]
ისტორია
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]არმაღანის სოფლის ძველი სახელი ლაზურად არის სალინჭური. სალინჭური (სალინჭური) ასევე ცნობილია როგორც სალინჭოი, სალინჭე, სალონჭოი და სალონჭე.[6] თურქულში ეს ტოპონიმი გვხვდება როგორც სალინქოი. კერძოდ, 1876 წლის ტრაპიზონის პროვინციის წელიწდეულში და 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში იგი დაწერილია როგორც სალინქოი (صالنكوی).[7]
სალინჭური ან სალინქოის რეგიონი ლაზეთში, ანტიკურ პერიოდში კოლხეთის სამეფოს საზღვრებში შედიოდა. ოსმალებმა, ტრაპიზონის იმპერიის განადგურების შემდეგ 1461 წელს, 1547 წელს სრულად დაიპყრეს ეს რეგიონი.[8] 1876 წლის ტრაპიზონის პროვინციის წელიწდეულის მიხედვით, ეს დასახლება ეკუთვნოდა ტრაპიზონის პროვინციის ლაზისტანის სანჯაყის ათინას ოლქს. მოსახლეობა შედგებოდა 46 ოჯახში მცხოვრები 160 ადამიანისგან. შესაძლებელია, რომ ეს რიცხვი მხოლოდ მამაკაცების რაოდენობას შეიცავდა. სოფელში დასაბეგრი საქონლის რაოდენობად დაფიქსირებულია 118 ცხვარი, 134 თხა, 150 ძროხა და 11 ხარი.[9]
სალინჭური ან სალინქოი პირველი მსოფლიო ომის დროს რუსების ხელში აღმოჩნდა. რუსული მმართველობის დროს, 1917 წელს ლაზეთის რეგიონში მოგზაურობისას, ქართველმა ენათმეცნიერმა იოსებ ყიფშიძემ სოფლის სახელი ქართული ანბანით ჩაწერა როგორც სალინქოჲ (სალინქოჲ), ხოლო რუსული ანბანით როგორც სალინკეი (Салинкеи). ამ პერიოდში სოფელში 80 ოჯახში 440 ადამიანი ცხოვრობდა. ნიკოლოზ მარი კი 1910 წლის კვლევითი მოგზაურობისას აღნიშნავდა, რომ ათინას ოლქში 69 სოფელი იყო და ამ სოფლებიდან 64-ში ლაზურად საუბრობდნენ, ხოლო სულეთის სოფელი მან დაასახელა ლაზურენოვან დასახლებებს შორის. მიუხედავად ამისა, როგორც ყიფშიძემ, ისე მარმა აღნიშნეს, რომ სოფლის მოსახლეობა მხოლოდ ლაზებისგან არ შედგებოდა. მარის ინფორმაციით, იმ დროს სოფელში დაახლოებით 20 ჰემშინური ოჯახი ცხოვრობდა.[10]
სალინჭური ან სალინქოი, 1928 წლის ოსმალური სოფლების სიის მიხედვით, ეკუთვნოდა რიზეს პროვინციის ათინას ოლქის არდეშენის მხარეს.[11] 1935 წლის საყოველთაო აღწერის მიხედვით, იგი იგივე ადმინისტრაციულ მდგომარეობას ინარჩუნებდა არტვინისა და რიზეს პროვინციების გაერთიანებით შექმნილ ჩორუჰის პროვინციაში და მისი მოსახლეობა 540 ადამიანისგან შედგებოდა.[12] ვინაიდან სალინჭური ან სალინქი არ იყო თურქული სახელი, სოფლის სახელი 1959 წელს 7267 ნომრიანი კანონით შეიცვალა არმაღანად.[13] 1965 წლის საყოველთაო აღწერის მიხედვით, არამაღანის სოფლის მოსახლეობა შედგებოდა 893 ადამიანისგან, რომელთაგან 310 განათლებული იყო.[14]
სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ↑ 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 1.12 1.13 1.14 1.15 1.16 1.17 Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi, Address Based Population Registration System — TÜİK.
- ↑ https://web.archive.org/web/20240224154238/https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2016/09/20160908-2.pdf
- ↑ https://support.microsoft.com/tr-tr/topic/t%C3%BCrkiye-de-dst-uygulamas%C4%B1-sona-ermi%C5%9Ftir-56f14484-a323-543c-5e36-f701723f5b22
- ↑ Armağan Köyü (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 Mart 2015. ციტირების თარიღი: 4 Haziran 2014.
- ↑ Rize Ardeşen Armağan Köy Nüfusu (თურქული). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 Ağustos 2019. ციტირების თარიღი: 5 Şubat 2020.
- ↑ İrfan Aleksiva - İsmail Bucaklişi, Svacoxo - Laz Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2009, s. 141, ISBN 978-605-89094-0-3
- ↑ Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 372, ISBN 9789157871117.
- ↑ ,,კოლხური (მეგრულ-ლაზური) ენა", (Hazırlayanlar) Rusudan Amirecibi-Mullen (editör), Nana Danelia, İnga Gundua, Tiflis, 2006, s. 22. ISBN 99940-61-43-7
- ↑ Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 373, ISBN 9789157871117.
- ↑ İoseb Kipşidze, "Çaneti'de Yolculuk" (ჭანეთში მოგზაურება), მოამბე / Bulletin, I. Cilt, Tiflis 1937, s. 157, 168.. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 26 Mayıs 2024.
- ↑ შეცდომა ციტირებაში არასწორი ტეგი
<ref>; სქოლიოსათვისweb.archive.orgარ არის მითითებული ტექსტი; $2 - ↑ 1935 Genel Nüfus Sayımı, İstanbul, 1937, s. 319.
- ↑ Köylerimiz, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, Ankara, 1968, s. 747.. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 23 Şubat 2020.
- ↑ 1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 524.