შინაარსზე გადასვლა

არატე (მთვარის კრატერი)

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
მთვარის კრატერი
არატე
ლათ. Aratus
მონაცემები
ზვინულის სიმაღლე 0.38 კმ (2015)[1]
დიამეტრი 10.23 კმ[2]
მოცულობა 42.82 კმ³ (2015)[1]
უდიდესი სიღრმე 1.68 კმ (2015)[1]
ტიპი დარტყმითი კრატერი
სახელწოდება
ეპონიმი არატე
დამტკიცებულია IAU (1935)
მდებარეობა
23.58° ჩ. გ. 4.51° ა. გ. / 23.58° ჩ. გ. 4.51° ა. გ. / 23.58; 4.51
ციური სხეული მთვარე
არატე (მთვარის კრატერი) — მთვარე
არატე (მთვარის კრატერი)
არატე ვიკისაწყობში

კრატერი არატე (ლათ. Aratus) — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ძველი ბერძენი ასტრონომის, არატეს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).[2]

კრატერის სახელწოდება „არატე“ მომდინარეობს, მისი ეპონიმის — არატე სოლელის[3] (ძვ. ბერძნ. Ἄρᾱτος ὁ Σολεύς) მიხედვით. 2009 წლის მთვარის ზედაპირის სახელწოდების რუსული ნომენკლატურული რიგის მიხედვით მისი და ეპონიმის სახელია (რუს. Арат),[4] ინგლისურადაც იგივეა კრატერისა და ეპონიმის სახელწოდება (ინგლ. Aratus).

კრატერის ჩრდილოეთით დაახლოებით 1900 მეტრის სიმაღლის უსახელო მწვერვალია. კრატერის უახლოესი მეზობელი სამხრეთ-დასავლეთით მდებარე კონონის კრატერია.[5] კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია 23°35′N 4°31′E / 23.58° ჩ. გ. 4.51° ა. გ. / 23.58; 4.51, დიამეტრი — 10.23 კმ,[2] სიღრმე — 1.68 კმ.[1]

კრატერს აქვს წრიული თასის ფორმის ფორმა პატარა ბრტყელი ფსკერით და მაღალი ალბედოთი, რაც მას მთვარის ხილულ მხარეს ერთ-ერთ ყველაზე კაშკაშა ობიექტად აქცევს. რგოლი მიმდებარე რელიეფიდან 0.38 კმ მეტრით მაღლა ადის,[1] ხოლო კრატერის მოცულობა 42.82 კმ³-ია.[1] მორფოლოგიური მახასიათებლების საფუძველზე, კრატერი კლასიფიცირდება, როგორც ბიოტის კრატერი (სახელი ეწოდა ბიოტის კრატერის მიხედვით, რომელიც ამ ტიპის ტიპიური მაგალითია).

სატელიტური კრატერები

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
არატე კოორდინატები დიამეტრი, კმ
B 24°11′N 5°26′E / 24.18° ჩ. გ. 5.43° ა. გ. / 24.18; 5.43 (Арат B) 6.7
C 24°05′N 9°28′E / 24.08° ჩ. გ. 9.46° ა. გ. / 24.08; 9.46 (Арат C) 3.6
CA 24°34′N 11°11′E / 24.56° ჩ. გ. 11.18° ა. გ. / 24.56; 11.18 (Арат CA) 2.1
D 24°22′N 8°37′E / 24.37° ჩ. გ. 8.61° ა. გ. / 24.37; 8.61 (Арат D) 4.0

რესურსები ინტერნეტში

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
  • Andersson, L. E.; Whitaker, E. A. (1982) NASA Catalogue of Lunar Nomenclature. NASA RP-1097. 
  • Blue, Jennifer. (July 25, 2007) Gazetteer of Planetary Nomenclature. USGS. ციტირების თარიღი: 2007-08-05
  • Bussey, B.; Spudis, P. (2004) The Clementine Atlas of the Moon. New York: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-81528-4. 
  • Cocks, Elijah E.; Cocks, Josiah C. (1995) Who's Who on the Moon: A Biographical Dictionary of Lunar Nomenclature. Tudor Publishers. ISBN 978-0-936389-27-1. 
  • McDowell, Jonathan. (July 15, 2007) Lunar Nomenclature. Jonathan's Space Report. ციტირების თარიღი: 2007-10-24
  • Menzel, D. H.; Minnaert, M.; Levin, B.; Dollfus, A.; Bell, B. (1971). „Report on Lunar Nomenclature by the Working Group of Commission 17 of the IAU“. Space Science Reviews. 12 (2): 136–186. Bibcode:1971SSRv...12..136M. doi:10.1007/BF00171763. S2CID 122125855.
  • Moore, Patrick (2001). On the Moon. Sterling Publishing Co.. ISBN 978-0-304-35469-6. 
  • Price, Fred W. (1988). The Moon Observer's Handbook. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-33500-3. 
  • Rükl, Antonín (1990). Atlas of the Moon. Kalmbach Books. ISBN 978-0-913135-17-4. 
  • Webb, Rev. T. W. (1962). Celestial Objects for Common Telescopes, 6th revised, Dover. ISBN 978-0-486-20917-3. 
  • Whitaker, Ewen A. (1999). Mapping and Naming the Moon. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-62248-6. 
  • Wlasuk, Peter T. (2000). Observing the Moon. Springer. ISBN 978-1-85233-193-1. 
  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 Lunar Impact Crater Database (2015) Losiak et al., LPI Lunar Exploration Intern Program (2009). Revised by T. Öhman, LPI (2011) and (2015).
  2. 2.0 2.1 2.2 საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირი — Aratus
  3. გიგინეიშვილი კ., „ბერძნული და რომაული საკუთარი სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი“, თბილისი, 1985. — გვ. 33.
  4. С. Г. Пугачева, Ж. Ф. Родионова, В. В. Шевченко, Т. П. Скобелева, К. И. Дехтярева, А. П. Попов. НОМЕНКЛАТУРНЫЙ РЯД НАЗВАНИЙ ЛУННОГО РЕЛЬЕФА. selena.sai.msu.ru. ციტირების თარიღი: 2019-09-22
  5. Кратер Арат на карте LAC-41.. ციტირების თარიღი: 2020-06-23