არატე (მთვარის კრატერი)
| მთვარის კრატერი | |
|---|---|
| არატე | |
| ლათ. Aratus | |
|
| |
| მონაცემები | |
| ზვინულის სიმაღლე | 0.38 კმ (2015)[1] |
| დიამეტრი | 10.23 კმ[2] |
| მოცულობა | 42.82 კმ³ (2015)[1] |
| უდიდესი სიღრმე | 1.68 კმ (2015)[1] |
| ტიპი | დარტყმითი კრატერი |
| სახელწოდება | |
| ეპონიმი | არატე |
| დამტკიცებულია | IAU (1935) |
| მდებარეობა | |
| 23.58° ჩ. გ. 4.51° ა. გ. / 23.58° ჩ. გ. 4.51° ა. გ. | |
| ციური სხეული | მთვარე |
| არატე | |
კრატერი არატე (ლათ. Aratus) — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ძველი ბერძენი ასტრონომის, არატეს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).[2]
სახელწოდება
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]კრატერის სახელწოდება „არატე“ მომდინარეობს, მისი ეპონიმის — არატე სოლელის[3] (ძვ. ბერძნ. Ἄρᾱτος ὁ Σολεύς) მიხედვით. 2009 წლის მთვარის ზედაპირის სახელწოდების რუსული ნომენკლატურული რიგის მიხედვით მისი და ეპონიმის სახელია (რუს. Арат),[4] ინგლისურადაც იგივეა კრატერისა და ეპონიმის სახელწოდება (ინგლ. Aratus).
კრატერის აღწერა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]კრატერის ჩრდილოეთით დაახლოებით 1900 მეტრის სიმაღლის უსახელო მწვერვალია. კრატერის უახლოესი მეზობელი სამხრეთ-დასავლეთით მდებარე კონონის კრატერია.[5] კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია 23°35′N 4°31′E / 23.58° ჩ. გ. 4.51° ა. გ., დიამეტრი — 10.23 კმ,[2] სიღრმე — 1.68 კმ.[1]
კრატერს აქვს წრიული თასის ფორმის ფორმა პატარა ბრტყელი ფსკერით და მაღალი ალბედოთი, რაც მას მთვარის ხილულ მხარეს ერთ-ერთ ყველაზე კაშკაშა ობიექტად აქცევს. რგოლი მიმდებარე რელიეფიდან 0.38 კმ მეტრით მაღლა ადის,[1] ხოლო კრატერის მოცულობა 42.82 კმ³-ია.[1] მორფოლოგიური მახასიათებლების საფუძველზე, კრატერი კლასიფიცირდება, როგორც ბიოტის კრატერი (სახელი ეწოდა ბიოტის კრატერის მიხედვით, რომელიც ამ ტიპის ტიპიური მაგალითია).
სატელიტური კრატერები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]| არატე | კოორდინატები | დიამეტრი, კმ |
|---|---|---|
| B | 24°11′N 5°26′E / 24.18° ჩ. გ. 5.43° ა. გ. | 6.7 |
| C | 24°05′N 9°28′E / 24.08° ჩ. გ. 9.46° ა. გ. | 3.6 |
| CA | 24°34′N 11°11′E / 24.56° ჩ. გ. 11.18° ა. გ. | 2.1 |
| D | 24°22′N 8°37′E / 24.37° ჩ. გ. 8.61° ა. გ. | 4.0 |
იხილეთ აგრეთვე
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]რესურსები ინტერნეტში
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- Andersson, L. E.; Whitaker, E. A. (1982) NASA Catalogue of Lunar Nomenclature. NASA RP-1097.
- Blue, Jennifer. (July 25, 2007) Gazetteer of Planetary Nomenclature. USGS. ციტირების თარიღი: 2007-08-05
- Bussey, B.; Spudis, P. (2004) The Clementine Atlas of the Moon. New York: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-81528-4.
- Cocks, Elijah E.; Cocks, Josiah C. (1995) Who's Who on the Moon: A Biographical Dictionary of Lunar Nomenclature. Tudor Publishers. ISBN 978-0-936389-27-1.
- McDowell, Jonathan. (July 15, 2007) Lunar Nomenclature. Jonathan's Space Report. ციტირების თარიღი: 2007-10-24
- Menzel, D. H.; Minnaert, M.; Levin, B.; Dollfus, A.; Bell, B. (1971). „Report on Lunar Nomenclature by the Working Group of Commission 17 of the IAU“. Space Science Reviews. 12 (2): 136–186. Bibcode:1971SSRv...12..136M. doi:10.1007/BF00171763. S2CID 122125855.
- Moore, Patrick (2001). On the Moon. Sterling Publishing Co.. ISBN 978-0-304-35469-6.
- Price, Fred W. (1988). The Moon Observer's Handbook. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-33500-3.
- Rükl, Antonín (1990). Atlas of the Moon. Kalmbach Books. ISBN 978-0-913135-17-4.
- Webb, Rev. T. W. (1962). Celestial Objects for Common Telescopes, 6th revised, Dover. ISBN 978-0-486-20917-3.
- Whitaker, Ewen A. (1999). Mapping and Naming the Moon. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-62248-6.
- Wlasuk, Peter T. (2000). Observing the Moon. Springer. ISBN 978-1-85233-193-1.
სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 Lunar Impact Crater Database (2015) Losiak et al., LPI Lunar Exploration Intern Program (2009). Revised by T. Öhman, LPI (2011) and (2015).
- ↑ 2.0 2.1 2.2 საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირი — Aratus
- ↑ გიგინეიშვილი კ., „ბერძნული და რომაული საკუთარი სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი“, თბილისი, 1985. — გვ. 33.
- ↑ С. Г. Пугачева, Ж. Ф. Родионова, В. В. Шевченко, Т. П. Скобелева, К. И. Дехтярева, А. П. Попов. НОМЕНКЛАТУРНЫЙ РЯД НАЗВАНИЙ ЛУННОГО РЕЛЬЕФА. selena.sai.msu.ru. ციტირების თარიღი: 2019-09-22
- ↑ Кратер Арат на карте LAC-41.. ციტირების თარიღი: 2020-06-23
