შინაარსზე გადასვლა

ანტიატლასი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
ანტიატლასი
კოორდინატები: 30°00′ ჩ. გ. 8°30′ დ. გ. / 30.000° ჩ. გ. 8.500° დ. გ. / 30.000; -8.500
ქვეყანა მაროკოს დროშა მაროკო
უმაღლესი წერტილი ჯებელ-სირვა
სიმაღლე 3304 
სიგრძე 670 კმ
სიგანე 180 კმ
ანტიატლასი — აფრიკა
ანტიატლასი
სურათები ვიკისაწყობში

ანტიატლასი (არაბ. الأطلس الصغير) — ქედი მაროკოში. ატლასის მთების სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილი. აღმოსავლეთ-ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან დასავლეთ-სამხრეთ-დასავლეთისაკენ გადაჭიმულია 670 კმ-ზე, ხოლო ჩრდილო-ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ 180 კმ-ზე. სამხრეთით საზღვარი გადის საჰარასთან. მაქსიმალური სიმაღლე 3304 მ (მთა ჯებელ-სირვა).[1]

გაბატონებული სიმაღლეები 2500–2700 მ. ჩრდილოეთით გაწოლილია პლატო (1700–1800 მ), ხოლო სამხრეთით საჰარის მთიანეთი (700 მ). ძლიერაა დანაპრალიანებული, განსაკუთრებით სამხრული მიმართულებით. ანტიატლასის აღმოსავლეთი გაგრძელებაა ჯებელ-საგროს ქედი, ხოლო ჩრდილოეთი ჯებელ-სირვა, რომელიც უერთდება მაღალი ატლასის გარკვეულ ნაწილს. ანტიატლასის სამხრეთი ნაწილის გასწვრივ გადაჭიმულია შედარებით დაბალი ქედი ჯებელ-ბანი.[2]

ანტიატლასის ფუნდამენტი კრისტალური, მეტამორფული და დანალექი ქანების რთულ ერთობლიობას წარმოადგენს. აგებულია კამბრიუმამდელი გრანიტებითა და ქვიშაქვებით და ქმნის აფრიკის ფილის ნაწილს. პალეოზოური და მეზოზოური დანალექი ქანები გავრცელებულია ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. დასავლეთ სექტორშია ბელტური და მოწმე მთები, ასიმეტრიული სერები, აღმოსავლეთით ჭარბობს მაგიდა პლატოები.[3]

ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში იცის მშრალი ხმელთაშუაზღვიური კლიმატი. ატმოსფერული ნალექების წლიური რაოდენობა 100–300 მმ. სამხრეთ და აღმოსავლეთ ნაწილშია არიდული ან საჰარული ხმელთაშუაზღვიური კლიმატი. ნალექების რაოდენობა 150 მმ-ზე ნაკლებია.[4]

გვხვდება ქვამუხის, არგანიას და ღვიის იშვიათი კორომები; სამხრეთი კალთები გაცილებით მშრალია და დაფარულია ღორღის ნაყარით. უადებშია სარწყავი მიწათმოქმედება.[5]

ანტიატლასი ბერბერებითაა დასახლებული, კერძოდ, შილჰას ხალხით. მთავარი ქალაქია თაფრაუთი, რომელიც აღწერილია როგორც „მაროკოს ბერბერების ცენტრი“.[6]

გარკვეულ კონტექსტში, ანტიატლასი, პრეფიქსის „ანტი“ (ე.ი. საპირისპირო) გარემოებებიდან გამომდინარე განირჩევა როგორც ატლასის მთათა სისტემის დამოუკიდებელი ნაწილი.[7]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. Anti-Atlas mountains, North Africa | Encyclopedia Britannica
  2. Searight, Susan. Maverick Guide to Morocco. Pelican Publishing Company, 1999
  3. Mineral Resources Development Survey of Anti Atlas, Kingdom of Morocco. 1974
  4. Jesús Charco. El bosque mediterráneo en el norte de África. 1999
  5. Антиатлас | Большая российская энциклопедия
  6. Tafraoute: Morocco's Berber heartland | The Guardian
  7. Anti-Atlas (or Jebel Saghru), The Encyclopædia Britannica, 1910.