ანსელმ კიფერი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search

ანსელ კიფერი (დაიბადა 1945 წლის 8 მარტს ) — გერმანელი მხატვარი და მოქანდაკე. ის სწავლობდა ჯოზეფ ბოის და პიტერ დრეერთან ერთად მისი ნამუშევრები აერთიანებს მასალებს : ჩალა, ნაცარი, თიხა, ტყვია, და შელაქი. მიუხედავად ეროვნებისა, კიფერი არასოდეს იზიარებდა ნაცისტურ გერმანულ შეხედულებებს. იგი საშინლად განიცდიდა ებრაელებისადმი განხორციელებულ სულისშემძვრელ სისასტიკეს და მომხრე იყო ყველა ეროვნების ადამიანის თანასწორუფლებიანობისა. იგი თვლიდა ,რომ არც ერთი ეროვნების ადამიანს არ ჰქონდა უფლება ,რომ აღმატებულად მიეჩნია თავი. მასზე დიდი გავლენა იქონია ებრაელი პოეტის პოლ კელანის შემოქმედებამ, რაც აშკარად იგრძნობა მის ნამუშევრებშიც. მაგალითად მისი ნამუშევარი მარგარეტი (ზეთი და ჩალა ტილოზე) შეიქმნა პოლ კელანის კარგად ცნობილი პოემის ფუმის სიკვდილის საფუძველზე. მისი ნამუშევრები ხასიათდება ბურუსიანი, ოდნავ ნაღვლიანი, გამანადგურებელი სტილით .ისინი უმეტესად შესრულებულია დიდ ფორმატზე. კიფერის ნამუშევრების კიდევ ერთი დამახასიათებელი ის არის, რომ ნახატზე შეიძლება წააწყდეთ ისტორიული ადგილების დასახელებას, აგრეთვე ისტორიული პიროვნებების ხელმოწერებსა და სახელებს. ეს ყველაფერი მიჩნეულია კიფერის მცდელობად შეიმეცნოს წარსული. ამ ყველაფერმა გამოიწვია მისი ნამუშევრების ნეოსიმბოლიზმთან დაკავშირება. ანსელმ კიფერის ნამუშევრები წარმოდგენილია პარიზში ივონ კიფერის გალერეაში.

ცხოვრება და შემოქმედება[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

1966 წლამდე კიფერი სამართალმცოდნეობით იყო დაინტერესებული ,განათლებაც ამავე სფეროში მიიღო,მაგრამ მოულოდნელად მიატოვა არჩეული პროფესია და სამხატვრო აკადემიაში გააგრძელა სწავლა. კარლსრუეში ის სწავლობდა პიტერ დრეერთან ერთად. კიფერმა თავისი კარიერა დაიწყო ,როგორც ფოტოგრაფმა. 1969 წელს კარლსრუეში ერთ-ერთ გალერეაში მან საზოგადოებას წარუდგინა პირველი ფოტოგამოფენა სახელად ოკუპაცია;

1970-იან წლებში დიუსელდორფის სამხატვრო აკადემიაში ჯოზეფ ბოისთან სწავლის პერიოდში, მისი სტილისტური მიდრეკილებები ჯორჯ ბაზელითცისას მიუახლოვდა. ის მუშაობდა მინით, ჩალით, ხით და მცენარის ნაწილებით. საკუთარი შეხედულებების გამოსახატავად ამ მასალების გამოყენება ჯოზეფ ბოის გავლენა იყო, ბოი ასევე იყენებდა სქელ ნაბადს,რაც დამახასიათებელია ნეო-ექსპრესიონიზმისთვის. 1970-იან წლებში მის ნამუშევრებში განსაკუთრებით აქტიური თემა იყო გერმანული მითოლოგია, შემდეგ დეკადასი ის დაინტერესდა კაბალას მსოფმხედველობით. მან იმოგზაურა ევროპის, ამარიკის და შუა აზიის ქვეყნებში, რამაც ასევე დიდი გავლენა იქონია მის ნამუშევრებზე. ნახატების პარალელურად ის მუშაობდა ქანდაკებაზე, ხის ჭრაზე,ფოტოგრაფიაში და წიგნებზე.

1980-იანი წლებისთვის კიფერის შემოქმედება გასცდა გერმანიის თემასცივილიზაციასთან მიმართებაში.მისი ნამუშევრები გახდა უფრო სკულპტურული და მასშტაბური.იგი მოიცავდა არა მხოლოდ ეროვნულ მახასიათებლებს, არამედ სიმბოლიზმს, თეოლოგიას და მისტიციზმს. მისი ნამუშევრების თემა არის ტკივილი ,რომელიც განიცადა მთელმა საზოგადოებამ და ქვეყნების მარადიული სიცოცხლე რომელიც მიუხედავად უდიდესი ტკივილისა მაინც გრძელდება და ბადებს ახალ სიცოცხლეს ახალი შემართებებით.

1990 წელს ის დაჯილდოვდა ვოლფის პრიზით ,რომელიც გადაეცემა ადამიანებს რომელთა ინტერესს წარმოადგენს ქვეყანაზე მშვიდობისა და ადამიანებს შორის საერათაშორისო მეგობრობის დამყარება, განურჩევლად ეროვნებისა, რასისა ,ფერისა რელიგიისა სქესისა თუ პოლიტიკური შეხედულებებისა.

1999 წელს იაპონიის საზოგადოებამ კიფერი დააჯილდოვა საიმპერიო პრემიით მისი თვალსაჩინო მოღვაწეობისათვის. მოხსენებით განცხადებაში ვკითხულობთ:რთული კრიტიკული ჭიდილი ისტორიასთან მუდამ თან სდევს კიფერის ნამუშევრებს.მისმა ნამუშევრებმა,ისევე როგორც ჯორჯ ბაზელითცის ქანდაკებებმა დიდი აურზაური გამოიწვია 1980 წელს ვენეციის ბიენალეზე. მნახველებს გაუჭირდათ იმის გაგება, აშკარა ნაცისტური მოტივები ირონიულ ქვეტექსტს ატარებდა ,თუ ის გულისხმობდა ნამდვილ ფაშისტური იდეების გამოხატვას. კიფერი მუშაობდა იმ ღრმა რწმენით,რომ ხელოვნებას შეეძლო ტრავმატიზებული ერის და გაყოფილი მსოფლიოს განკურნება.მან შექმნა ეპიკური ნამუშევრები უზარმაზარ ტილოებზე,რომლებიც წამოჭრის გერმანული კულტურის ისტორიის თემას ისეთი ადამიანების ნახატებზე გამოსახვით, როგორიცაა გოეთე ან რიჩარდ ვაგნერი. ერთ-ერთი კრიტიკოსი წერს:მხოლოდ რამდენიმე თანამედროვე მხატვარს აქვს ასეთი აშკარა გრძნობა ხელოვნების მოვალეობებისა რომ შეაჭიდოს წარსულისა და დღევანდელობების ეთიკური საკითხები. მათ უკავიათ კაცობრიობისადმი აშკარა დანაშაულის გამოხატვის პოზიცია.

1992 წლიდან ის დაფუძნდა ბარჟაკში, საფრანგეთში,სადაც კიფერმა თავისი 35 ჰექტარი უნაყოფო მიწა აქცია ხელოვნების იდეალურ ნამუშევრად. მისი სტუდია არის უზარმაზარი, მან იქ შექმნა ვრცელი მინის შენობების სისტემა, არქივი, ინსტალაციები, საკუჭნაოები მასალებისა და ნამუშევრებისთვის, საიდუმლო მიწისქვეშა ოთახები და დერეფნები. 1995-2001 წლამდე კიფერი მუშაობდა კოსმოსის თემაზე შექმნილ უზარმაზარ სერიულ ნამუშევრებზე. ამავე პერიოდში ის კვლავ მიუბრუნდა ქანდაკებას.

2006 წელს კიფერის გამოფენა ველიმირ ჩლებნიკოვი პირველად ბარჟაკთან ახლოს მდებარე პატარა სახელოსნოში გამოიფინა, შემდეგ გადავიდა თეთრ კუბში ლონდონში და დასრულდა ალდრიხის მუზეუმში. გამოფენა მოიცავდა 30 დიდ ნახატს. ნამუშევრები ეხება რუსი ფუტურისტის, ფილოსოფოსისა და პოეტის ვერიმირ ჩლებნიკოვის ექსცენტრიულ თეორიებს, რომელმაც გამოიგონა საკუთარი “მომავლის ენა”, რომელსაც ეძახდა “ცაუმს”. კიფერის ნამუშევრების მახასიათებელი ფერები კვლავ თეთრი, შავი, ნაცრისფერი და ჟანგისფერია. მათი ზედაპირი არის უსწორმასწორო, საღებავის, ტალახის, ბათქაშის და წებოს სქელი მონასმებით. 2008 წელს კიფერი დაჯილდოვდა გერმანული წიგნის ვაჭრობის მშვიდობის პრემიით. ხელოვნების ისტორიკოსი ვერნერ შპისი თავის მოხსენებაში ამბობს,რომ კიფერი არის ვნებიანი მკითხველი, რომელიც ლიტერატურიდან იღებს იმპულსებს თავისი შემოქმედებისათვის. 2009 წელს კიფერმა მოაწყო ორი გამოფენა ლონდონში, გალერეა “თეთრ კუბში”.

სოფი ფინესმა კიფერის სახელოსნოს კომპლექსზე გადაიღო დოკუმენტური ფილმი სახელად “ადრე თუ გვიან ჩვენი ქალაქებიც ბალახით დაიფარება” (2010). კრიტიკოსი ფილმის შესახებ წერდა:,, მიტოვებული აბრეშუმის ქარხნისაგან კიფერმა შექმნა ხელოვნების ნიმუში, რომელიც გადაჭიმულია უზარმაზარ ფართობზე: გრძელი, უსასრულო დერეფნები, უზარმაზარი სახელოსნოს სივრცე ამბიციური პეიზაჟებითა და ქანდაკებებით, რომელიც შეესაბამება გარემომცველ ტყიან ადგილებს, შიშისმომგვრელი ლაბირინთები, მიწიანი სვეტებით, რომელიც გავს სტალაგმიტებს და ტერმიტის ყრილებს. არავინ იცის სად მთავრდება ეს საიდუმლო გასასვლელები. შესაძლოა ეს არის მუდმივ განვითარებაში მყოფი, მონუმენტური ხელოვნების ნიმუში.

დაახლოებით 2008 წელს კიფერმა დატოვა სტუდიის კომპლექსი ბარჟაკზე და გადავიდა პარიზში. 110 სატვირთო მანქანას გადაჰქონდა მისი ნამუშევრები პეიფერიქში, პარიზთან ახლოს. ჟურნალისტი წერდა მის მიტოვებულ სახელოსნოს კომპლექსზე: “მან უკან მოიტოვა ბარჟაკის უდიდესი ნამუშევარი – ხელოვნება და ნაგებობები. მას ახლა მხოლოდ დარაჯი უვლის. უკაცრიელი მამული მშვიდად იცდის როდის დაეპატრონება მას ბუნება, რადგან, როგორც ვიცით, ადრე თუ გვიან ჩვენი ქალაქიც ბალახით დაიფარება.

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • Danto, Arthur. in "Anselm Kiefer". Encounter and Reflections: Art in the Historical Present. New York: Farrar Strauss Grioux, 1990.
  • Auping, Michael. Anselm Kiefer: Heaven and Earth catalogue for exhibition of the same name, Modern Art Museum of Fort Worth, 2005. Munich: Preston, 2005.
  • Fiennes, Sophie. Over Your Cities Grass Will Grow. Documentary film. 105 min. France, Netherlands, Great Britain, 2010.

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]