ანდრეს პასტრანა არანგო
| ანდრეს პასტრანა არანგო | |
|---|---|
| ესპ. Andrés Pastrana Arango | |
 | |
| დაბადების თარიღი | 17 აგვისტო, 1954[1] [2] (72 წლის) |
| დაბადების ადგილი | ბოგოტა |
| მოქალაქეობა |
 კოლომბია |
| განათლება | დელ როსარიოს უნივერსიტეტი, ჰარვარდის უნივერსიტეტი და Colegio inediluz |
| მამა | მისაელ პასტრანა ბორერო |
| დედა | María Cristina Arango de Pastrana |
| მეუღლე/ები | Nohra Puyana Bickenbach |
| ჯილდოები | Collar of the Order of Isabella the Catholic, სან-მარტინ განმათავისუფლებლის ორდენი, Premios Internacionales de Periodismo Rey de España და Grand Cross of the Order of Merit of the Republic of Poland |
 | |
ანდრეს პასტრანა არანგო ( დ. 17 აგვისტო, 1954) — კოლომბიელი პოლიტიკოსი, რომელიც იყო კოლომბიის 31-ე პრეზიდენტი 1998 წლიდან 2002 წლამდე;[3] მან გააგრძელა მამამისის, მისაელ პასტრანა ბორეროს გზა, რომელიც პრეზიდენტად 1970 წლიდან 1974 წლამდე გახლდათ.
ადრეული წლები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]პასტრანა დაიბადა 1954 წლის 17 აგვისტოს ბოგოტაში, მისაელ პასტრანა ბორეროს, რომელიც მოგვიანებით კოლუმბიის 23-ე პრეზიდენტი გახდა, და მარია კრისტინა არანგო ვეგას, კოლომბიის ყოფილი პირველი ლედის ოჯახში.[4]
მამის პრეზიდენტობის დროს იგი სან-კარლოსის კოლეჯის (Colegio San Carlos) მოსწავლე იყო, სადაც სტუდენტური საბჭოს პრეზიდენტის თანამდებობა ეკავა და რომელიც 1973 წელს დაამთავრა. მოგვიანებით, 1977 წელს, მან სამართლის ხარისხი მოიპოვა როსარიოს ღვთისმშობლის უნივერსიტეტში, ხოლო 1978 წელს ჰარვარდის უნივერსიტეტს ეწვია, როგორც უეზერჰედის საერთაშორისო ურთიერთობების ცენტრის მკვლევარი.[4] მან დააფუძნა ჟურნალი „Guión“ და სატელევიზიო კომპანია (programadora), რომელიც ცნობილია როგორც „Datos y Mensajes“, რომლის წამყვანი გადაცემა იყო საინფორმაციო გამოშვება „Noticiero TV Hoy“. როგორც ახალი ამბების რეგულარული წამყვანი, იგი ქვეყნის მასშტაბით ცნობილი ფიგურა გახდა.[5]
1982 წელს მან ოფიციალურად დაიწყო პოლიტიკური კარიერა ბოგოტას ადგილობრივ საბჭოში ადგილის მოპოვებით. იგი ასევე სპეციალიზდებოდა პრესაში კოკაინის წარმოებისა და ტრაფიკინგის შესახებ სტატიების მომზადებაში, რისთვისაც მრავალი ჟურნალისტური ჯილდო მიიღო. 1991 წელს ის სენატორად აირჩიეს.
გატაცება მედელინ კარტელის მიერ და ბოგოტას მერად არჩევა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]იგი 1988 წლის 18 იანვარს ანტიოქიის დეპარტამენტში [6] გაიტაცა მედელინის კარტელმა, რომელიც კოლომბიის მთავრობაზე ზეწოლას ახდენდა, რათა თავიდან აეცილებინა პაბლო ესკობარისა და სხვა ნარკობარონების ექსტრადიცია ამერიკის შეერთებულ შტატებში. იგი ეროვნულმა პოლიციამ ერთი კვირის შემდეგ იპოვა, ხოლო მარტში ის ბოგოტას მერად აირჩიეს; ამ თანამდებობაზე იგი 1990 წლამდე მსახურობდა.
კოლომბიის პრეზიდენტობის პირველი კანდიდატურა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]1994 წელს მან კენჭი იყარა პრეზიდენტობაზე „ლიბერალი“ კანდიდატის, ერნესტო სამპერის წინააღმდეგ და მეორე ტურში მხოლოდ 2%-ით წააგო. პასტრანამ სამპერი დაუყოვნებლივ დაადანაშაულა კამპანიის დასაფინანსებლად ნარკოფულის გამოყენებაში და ხელისუფლებას წარუდგინა აუდიოჩანაწერები, რომლებმაც შემდგომში მედიის დიდი ყურადღება მიიპყრო და საბოლოოდ მიგვიყვანა სკანდალამდე, რომელიც ცნობილია როგორც „პროცესი 8.000“.
სანამ ბრალდებაზე საპარლამენტო გამოძიება მიმდინარეობდა, პასტრანა კერძო ცხოვრებას დაუბრუნდა. 1998 წელს პასტრანამ გამოაცხადა თავისი განზრახვა, კენჭი ეყარა პრეზიდენტობაზე. ამჯერად, მან იმ წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში გაიმარჯვა.
ყოფილმა გასამხედროებულმა პირმა, „AUC“-ის მეთაურმა სალვატორე მანკუსომ 2023 წელს აღიარა, რომ მისმა ორგანიზაციამ მხარი დაუჭირა ანდრეს პასტრანას საპრეზიდენტო კამპანიას 2002 წელს.[7]
კოლომბიის პრეზიდენტი (1998–2002)
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
მისი პრეზიდენტობა დასამახსოვრებელია ორ მემარცხენე პარტიზანულ დაჯგუფებასთან, „FARC“-სა და „ELN“-თან მოლაპარაკებებით, რაც დაგვირგვინდა პარტიზანებისთვის შვეიცარიის ზომის დემილიტარიზებული უსაფრთხო თავშესაფრის გადაცემით, და ამ მოლაპარაკებების შეწყვეტით. იგი ასევე დასამახსოვრებელია გამოკითხვებში მისი არაპოპულარობის ზრდით მისი ვადის წინსვლასთან ერთად. ზოგიერთი კრიტიკოსი მას ადანაშაულებდა „FARC“-ისა და „ELN“-ის წამყვანი წევრებისგან დაუკონკრეტებელი ქრთამის შესაძლო მიღებაში, თუმცა მისი პრეზიდენტობის დროს ამის დამადასტურებელი კონკრეტული მტკიცებულება არ წარდგენილა. იგი ასევე მკაცრად გააკრიტიკეს ყველა იმ ერთი შეხედვით გასართობი მოგზაურობისთვის, რომელიც მან მსოფლიოს გარშემო თავისი ვადის განმავლობაში განახორციელა.
1999 წელს მან და აშშ-ის პრეზიდენტმა ბილ კლინტონმა წამოიწყეს „გეგმა კოლომბია“ კომუნისტი პარტიზანების წინააღმდეგ საბრძოლველად, რისთვისაც ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა სამი წლის განმავლობაში კოლომბიის არმიას 1,6 მილიარდი დოლარი გადაუხადა. შესწორებამ სწრაფად გაუსვა ხაზი გეგმის მეორე ფუნქციას: უცხოური ინვესტიციების წახალისებას იმით, რომ „მოითხოვდნენ კოლომბიის მთავრობისგან იმ გადაუდებელი რეფორმების დასრულებას, რომლებიც გამიზნული იყო მისი ეკონომიკის სრულად გასახსნელად უცხოური ინვესტიციებისა და ვაჭრობისთვის“.[8]
2002 წელს მან მხარი დაუჭირა უგო ჩავესის გადაყენებას და პედრო კარმონას დროებით მთავრობას.
სამხედრო ანტიპარტიზანულმა ოპერაციებმა ოთხ წელიწადში ერთ მილიონზე მეტი ადამიანის იძულებითი გადაადგილება გამოიწვია. ამ პერიოდში კოკაინის წარმოება 47%-ით გაიზარდა.[9][10]
კოლუმბიის ელჩი ამერიკის შეერთებულ შტატებში
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
2005 წელს პრეზიდენტმა ალვარო ურიბე ველესმა, რომელიც პასტრანას FARC-თან სამშვიდობო პროცესის კრიტიკოსი იყო და თავად მიიღო კრიტიკა პასტრანასგან კოლომბიურ გასამხედროებულ ჯგუფებთან მოლაპარაკებების გამო, მოულოდნელად შესთავაზა ყოფილ პრეზიდენტს ელჩის თანამდებობა ამერიკის შეერთებულ შტატებში, ვაშინგტონში. ოჯახთან და პოლიტიკურ მხარდამჭერებთან კონსულტაციის შემდეგ, პასტრანა დასთანხმდა.
ზოგიერთი პოლიტიკური ანალიტიკოსი თეორიულად ვარაუდობდა, რომ ურიბეს აზრით, პასტრანა სასარგებლო დიპლომატი იქნებოდა ვაშინგტონში, რადგან ის დაეხმარებოდა „გეგმა კოლომბიის“ ხელახალ მოლაპარაკებებში და, ზოგადად, კოლომბიისთვის აშშ-ის დახმარების შენარჩუნებაში, რამაც ხელი შეუწყო ურიბეს ადმინისტრაციის წარმატებებს.
გადადგომა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]2006 წლის ივლისში, რამდენიმე დღის შემდეგ მას შემდეგ, რაც ურიბემ ყოფილი პრეზიდენტი ერნესტო სამპერი კოლომბიის ელჩად დანიშნა საფრანგეთში, პასტრანამ ურიბეს განუცხადა, რომ მას „მორალური დაბრკოლება“ ჰქონდა მონაწილეობა მიეღო მთავრობაში ყოფილ პრეზიდენტ სამპერთან ერთად. პასტრანა გადადგა და კოლომბიაში დაბრუნდა, სამპერმა კი საკუთარ დანიშვნაზე უარი თქვა. თუმცა, ეს ნაბიჯი კარგად არ მიიღო კონსერვატიულმა პარტიამ, რომელიც მხარს უჭერდა ურიბეს (რომელმაც პრეზიდენტობა დამოუკიდებელი კანდიდატის სტატუსით მოიგო), და პასტრანა მარტო დატოვა.
სხვა აქტივობები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]პასტრანა არის საარჩევნო სისტემების საერთაშორისო ფონდის საბჭოს წევრი [11] და ლათინური ამერიკის პარტიების კავშირის (UPLA) საპატიო პრეზიდენტი.[11] იგი ასევე არის შირაკის ფონდის საპატიო კომიტეტისა [12] და „მადრიდის კლუბის“ წევრი; ეს უკანასკნელი წარმოადგენს დემოკრატიული ქვეყნების 80-ზე მეტი ყოფილი ლიდერისგან შემდგარ ჯგუფს, რომელიც მუშაობს დემოკრატიული ლიდერობის გასაძლიერებლად მთელ მსოფლიოში.[13] პასტრანა ასევე მსახურობს „გლობალური პანელის ფონდის“ მრჩეველთა საბჭოში [14] და იყო 2014 წლის დუბლინის სამიტის „ერთი ახალგაზრდა მსოფლიო“ კონსულტანტი, ლათინური ამერიკის ქვეყნების ოთხ სხვა ყოფილ პრეზიდენტთან ერთად.[15]
ამჟამად მას დისტანციური და მტრული ურთიერთობა აქვს საკუთარ პარტიასთან და მას „აბსოლუტურად კორუმპირებულსაც“ კი უწოდებს. მან ასევე კორუფციაში დაადანაშაულა პარტიის ორი ყველაზე თვალსაჩინო ლიდერი — ეფრაინ სეპედა და ერნან ანდრადე.[16]
2016 წელს იგი კამპანიას აწარმოებდა კოლომბიის მთავრობასა და პარტიზანებს შორის ხელმოწერილი სამშვიდობო შეთანხმებების წინააღმდეგ.[17]
იგი არის „მადრიდის ქარტიის“ ხელმომწერი, რომელიც 2021 წელს ესპანურმა პარტია „Vox“-მა წამოიწყო ესპანეთისა და ლათინური ამერიკის რადიკალური მემარჯვენეების გასაერთიანებლად „ნარკო-კომუნიზმის, მემარცხენეობისა და ორგანიზებული დანაშაულის“ წინააღმდეგ.[18]
2021 წლის ოქტომბერში მისი სახელი ნახსენები იყო „პანდორას დოკუმენტებში“ (Pandora Papers), როგორც პანამაში (ქვეყანა, რომელიც საგადასახადო სამოთხედ ითვლება) მდებარე კომპანიის მფლობელისა, რომლის მეშვეობითაც იგი ინვესტიციებს ახორციელებს კოლომბიაში.[19]
2023 წლის არგენტინის საყოველთაო არჩევნებში მან მხარი დაუჭირა ულტრამემარჯვენე კანდიდატ ხავიერ მილეის.[20]
.svg)
უცხოური ჯილდოები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
_-_DMN.svg){kind=small}
იხილეთ აგრეთვე
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]რესურსები ინტერნეტში
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- Virtual Library of President Andrés Pastrana (in Spanish)
- Biography by CIDOB (in Spanish)
სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ↑ Brockhaus Enzyklopädie — F.A. Brockhaus, 1796.
- ↑ Munzinger Personen
- ↑ "Andrés Pastrana Arango." Encyclopædia Britannica. 2010. Encyclopædia Britannica Online. 21 Jan. 2010 .
- 1 2 Hugo Sabogal. „AL ESTILO DE ANDRÉS“. El Tiempo (ესპანური). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 16 April 2021. ციტირების თარიღი: 9 July 2022.
- ↑ Andrés Pastrana Arango es. Enciclopedia | La Red Cultural del Banco de la República. Banrepcultural. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 25 October 2021.
- ↑ Biography es. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2025-10-17. ციტირების თარიღი: 2025-10-30
- ↑ Mancuso dice que paramilitares apoyaron campañas presidenciales de Uribe y Andrés Pastrana es (2023-05-15). ციტირების თარიღი: 2024-01-12
- ↑ Garantizar la seguridad de los inversores. Fiebre del oro en Colombia (2010).
- ↑ Pastrana y Uribe los gobiernos con mas victimas en el conflicto armado (2014).[მკვდარი ბმული]
- ↑ COLOMBIA: Aumento de narcotráfico agrava la guerra civil (1999).
- 1 2 Board. IFES (2009). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-03-01. ციტირების თარიღი: Oct 16, 2009
- ↑ Honor Committee. Fondation Chirac. ციტირების თარიღი: 23 September 2015
- ↑ Club de Madrid. Former Heads of State and Government. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-09-23. ციტირების თარიღი: 23 September 2015
- ↑ Global Panel Foundation - Meeting the World in Person. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-09-20. ციტირების თარიღი: 23 September 2015
- ↑ One Young World. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 25 September 2015. ციტირების თარიღი: 23 September 2015
- ↑ 'El Partido Conservador es absolutamente corrupto': Andrés Pastrana (23 August 2017).
- ↑ Álvaro Uribe y Andrés Pastrana se reunieron con Donald Trump en Florida (15 August 2017).
- ↑ Quiénes son los amigos internacionales de José Antonio Kast (24 October 2021).
- ↑ Pastrana y Gaviria, dos de los cinco expresidentes vivos de Colombia, en los 'Papeles de Pandora' (3 October 2021).
- ↑ El Nobel Vargas Llosa y los expresidentes Rajoy, Duque y Piñera piden el voto para el ultraderechista Milei en Argentina (12 November 2023).
- ↑ Real Decreto 439/1999, de 12 de marzo, por el que se concede el Collar de la Orden de Isabel la Católica a su excelencia señor Andrés Pastrana Arango Presidente de la República de Colombia..
- ↑ Senarai Penuh Penerima Darjah Kebesaran, Bintang dan Pingat Persekutuan Tahun 2001.. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-05-28. ციტირების თარიღი: 2016-06-07
- ↑ Order Zasługi RP pl. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 9 August 2022. ციტირების თარიღი: 12 April 2023