ანგელოზები ცხენებზე
 კერძის ერთ-ერთი, შამფურზე შემწვარი ვარიაცია | |
| რიგითობა | აპეტაიზერი |
|---|---|
| წარმოშობის ადგილი | ინგლისი |
| ტემპერატურა სერვირების დროს | ცხელი |
| მთავარი ინგრედიენტები |
ბეკონი და ხამანწკები |
ანგელოზები ცხენებზე (ინგლ. Angels on horseback) — ცხელი აპეტაიზერი, რომელიც ბეკონში გახვეული ხამანწკებისგან მზადდება. თუ მას ტოსტის პურზე დადებენ და ისე მიირთმევენ, შეიძლება გახდეს კანაპე.[1]
კერძის მოსამზადებლად ხამანწკებს ახვევენ ბეკონში და ღუმელში აცხობენ. აპეტაიზერის თანამედროვე ვარიაციების მიხედვით, მიღებულია მისი ხის ჩხირებზე ჩამოცმა და ცეცხლზე ან გრილზე შეწვაც. სერვირება დამოკიდებულია მზარეულის გემოვნებაზე – ანგელოზები ცხენებზე შეგხვდებათ როგორც ხის ჩხირებზე, ასევე პურზეც, დამატებითი გარნირებით ან სანელებლებით. ეს კერძი განსხვავდება მსგავსი, ხილის ბაზაზე დამზადებული აპეტაიზერისგან „ეშმაკები ცხენებზე“, მაგრამ მათი სახელწოდებები ზოგჯერ სინონიმებად ითვლება, რაც შეცდომაა.
კლასიფიკაცია
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ანგელოზები ცხენებზე წარმოადგენს აპეტაიზერს, კანაპეს ან ზოგჯერ მთავარ კერძსაც. მას მრავალი ვარიაცია აქვს:
- კერძი ითვლება კანაპედ, როდესაც პურთან ერთად მიირთმევენ.
- ინგლისში მას იყენებენ დესერტის შემდეგ გემოს გასაწმენდად. ერთ-ერთი კულინარიული წიგნი, რომელშიც ანგელოზები ცხენებზე დესერტის შემდგომ კერძად არის მოხსენიებული, არის კონსტანს პილის 1905 წლის „Savouries Simplified“.[2][3]
ანგელოზები ცხენებზე არ არის იგივე, რაც ეშმაკები ცხენებზე. ეს უკანასკნელი მზადდება ხილით, როგორც წესი, ქლიავით ან ფინიკით[4]. მიუხედავად იმისა, რომ ამერიკელი და ბრიტანელი შეფ-მზარეულები, მათ შორის მართა სტიუარტი, ჯონ აიტო და მარტინ ბლუნოსი აღნიშნავენ კერძებს შორის განსხვავებას, ამ სახელებს ხშირად მაინც ურთიერთშენაცვლებით იყენებენ.[5]
ეს ფაქტი შეგვიძლია ჟურნალ „Chicago Tribune“-ის სტატიასა და ჯეიმს ბირდის მოსაზრებას მივაწეროთ, რომელიც ამტკიცებდა, რომ ანგელოზები ცხენებზე ლორში იყო გახვეული და ბეკონის გამოყენების შემთხვევაში მიიღებოდა ეშმაკები ცხენებზე.[6]
ისტორია
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]კერძის წარმოშობა გაურკვეველია. სახელწოდება, სავარაუდოდ, ფრანგული „anges à cheval“-იდან მომდინარეობს, თუმცა ხამანწკსა და ანგელოზს ან ბეკონსა და ცხენს შორის არანაირი კავშირი არ არსებობს[7]. ოქსფორდის ინგლისური ენის ლექსიკონისა და სხვა წყაროების თანახმად, ეს კერძი პირველად 1888 წელს, წიგნში „ Mrs Beeton's Book of Household Management“ გამოჩნდა[8][9]. მიუხედავად ამისა, ერთ-ერთ ავსტრალიურ გაზეთში მოგვიანებით მოკლე რეცეპტს მიაკვლიეს, რომელიც 1882 წლით თარიღდება.[10]
ამერიკის შეერთებულ შტატებში კერძის შესახებ ცნობები 1890-იანი წლების შუა პერიოდიდან 1900 წლამდე თარიღდება.[11][12] ერთ-ერთი ყველაზე ადრეული ინფორმაცია არის 1896 წლის სტატია გაზეთიდან "The New York Times", სადაც ანგელოზები ცხენებზე აპეტაიზერად არის შემოთავაზებული; „Times“-ის თანახმად, კერძი გერმანიის იმპერატორის, ვილჰელმ II-ის შეფ-მზარეულს, ურბენ დიუბუას ეკუთვნის. ამ ვერსიაში ინგრედიენტებს შამფურზე წვავენ და კაიენის წიწაკას აყრიან. სტატიაში შემოთავაზებული სერვირების ვარიანტია ლიმონისა და ოხრახუშის გარნირი, მაგრამ ტოსტის პური არ არის ნახსენები[13].
სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ↑ Palmatier, Robert Allen (2000). Food: A Dictionary of Literal and Nonliteral Terms. Greenwood, გვ. 7. ISBN 978-0-313-31436-0.
- ↑ Claiborne, Craig (21 August 1979). „Angels on horseback - A Classic Savory“. Eugene Register-Guard. ციტირების თარიღი: 23 January 2014.
- ↑ Peel, Constance (1905). Savouries Simplified. A. Constable & Company, გვ. 94. „Angels on horseback savoury.“
- ↑ How to make the best devils on horseback. Metro (19 December 2012). ციტირების თარიღი: 23 January 2014
- ↑ Ayto, John (1994). A gourmet's guide: food and drink from A to Z. Oxford University Press. ISBN 9780192800251.
- ↑ Grace, Robert. (3 June 2004) 'Angels on Horseback' Said to Be 'Heaven-Sent' Oyster Dish. Met News. ციტირების თარიღი: 23 January 2014
- ↑ Palmatier, Robert Allen (2000). Food: A Dictionary of Literal and Nonliteral Terms. Greenwood, გვ. 5. ISBN 978-0-313-31436-0.
- ↑ Ayto, John (1990). The Glutton's Glossary: A Dictionary of Food and Drink Terms. Routledge, გვ. 5. ISBN 978-0-415-02647-5.
- ↑ „Angel“. Oxford English Dictionary. Online edition. Oxford University Press. 2009.
- ↑ „Queer Name for a Dish“. Maitland Mercury. 1882-06-08. p. 8. ციტირების თარიღი: 2009-05-11.
- ↑ Corson, Juliet (1896-05-17). „Service of Fruit at Luncheon; The Pineapple as a Digestive and Remedial Agent“ (PDF). The New York Times. p. 21. ციტირების თარიღი: 2009-05-11.
- ↑ „Short Story of the Day: Over a Chafing Dish“. Chicago Daily Tribune. 1898-04-05. p. 8. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-10-20. ციტირების თარიღი: 2009-05-11.
- ↑ Corson, Juliet (1896-05-18). „Society at the Capital: Dishes for Sultry Weather“ (PDF). The New York Times. ციტირების თარიღი: 2009-05-11.