ამაზასპი და დეროკი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
(გადამისამართდა გვერდიდან ამაზასპი და დერუკი)
Jump to navigation Jump to search

ამაზასპი და დერუკი, ან ამაზასპ და დეროკ – ქართლის (იბერიის) მეფეთა წყვილი ძვ. წ. I ს–ის I ნახევარში ორმეფობის დროს.

ისტორიული წყაროები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მოქცევაჲ ქართლისაჲ[1]
ვიკიციტატა
„და მეფობდა იმიერ ამაზასპ და ამიერ – დერუკ.“
მეფეთა ცხოვრება[2]
ვიკიციტატა
„და აღესრულნეს არზოკ და არმაზაელი, ნუგეშინის-ცემულნი დიდად. რამეთუ სიმჴნითა მათითა უკუ-მოისუნეს საზღვარნი ქართლისანი. და შემდგომად მათსა მეფობდეს შვილნი მათნი: არმაზს - ამაზასპ და შინა ქართლს - დეროკ.“
ივერიის ისტორია (თეიმურაზ ბატონიშვილი)[3]
ვიკიციტატა
„გამეფდ მეფენი ესე არმზასპი და დეოკ წელთა ქრისტესით 119 დასასრულსა და მეფობდეს ფრიად სიყვარულითა ურთიერთისადმი და განაგებდეს სამეფოთა თვისთა ყოვლითურთ უშფოთველად, მშვიდობასა და წარმატებასა შინა განვლეს ყოველნი დღენი ცხოვრებისა მათისანი, განვლეს მეფობასა შინა წელიწადნი რვანი და გარდაიცვალნეს.“
საქართველოს ისტორია (ვახუშტი ბატონიშვილი)[4]
ვიკიციტატა
„და მეფენი იქმნეს მცხეთას არმაზელის ძე ამზასპ და არმაზს აზორკის ძე დეროკ. ხოლო მეფობდენ ესენი უშფოთველად და შემდგომად მოკვდნენ დასაბამითგან 4062, ქართულსა 397, ქრისტეს შემდეგ 113.“
წინამორბედი:
აზორკ და არმაზელ
ქართლის მეფე
არმაზის იბერიის მეფე ამაზასპ I 103116
მცხეთის იბერიის მეფე დეროკი 103113[5]
შემდეგი:
ფარსმან ქუელი და მირდატ I
წინამორბედი:
არმაზელ და აზორკ
საქართველოს მეფე
103113 [6][7]
შემდეგი:
მირდატ I და ფარსმან II ქველი
წინამორბედი:
აზორკ პირველი და არმაზელ პირველი
ივერიის მეფე
119128 [8]
შემდეგი:
ფარსმან II ქველი და მირდატ I
წინამორბედი:
ფარნუკ I = ხსე-ფარნუგ და არმაზაერი
იბერიის მეფე
120-იანი წლები [9]
შემდეგი:
ფარსმან III ქველი და ფარსმან-ავაზ | | ფარნავაზ

გენეალოგია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

Heraldic Royal Crown (Common).svg
ბარტომი
(არტაშესიანი)
 
ცოლი
 
 
 
 
ქართამი
 
ასული
(არტაშ.)
 
 
 
 
 
ბარტომი
(გვხვდება
მხოლოდ
თეიმურაზ
ბატონიშვილთან)
 
 
 
 
ავგაროზ
მეფის

ასული
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ადერკი
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ქართამ I
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ბარტომ II
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
მითრიდატე
ივერი
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ფარსმან I
Heraldic Royal Crown (Common).svg
კაოსი
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
რადამისტიHeraldic Royal Crown (Common).svg
აზორკ
Heraldic Royal Crown (Common).svg
არმაზელ
 
 
 
 
სპარსეთის
მეფე
ფიროზი
Heraldic Royal Crown (Common).svg
ამაზასპ I
Heraldic Royal Crown (Common).svg
დეროკი
სომეხეთის
მეფე
არტავაზდი
 
 
 
 
 
 
 
 
ასული
 
მირდატ Iფარსმან II
 
მეფის
ასული
ღადამი
 
 
 
 

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • საქართველოს მეფეები, მ. ლორთქიფანიძის და რ. მეტრეველის რედაქციით, თბ., 2000
  • გ, მელიქიშვილი, ქართლის (იბერიის) სამეფოს ისტორიის ქრონოლოგიის საკითხისათვის, ივ. ჯავახიშვილი სახ. ისტორიის ინსტიტუტის შრომები, 1958, ტ. 4, ნაკვ. I;
  • გ, მელიქიშვილი, ქართლის (იბერიის) მეფეთა სიებში არსებული ხარვეზის შესახებ, მაცნე, ისტორიის სერია, 1978, №3;
  • ს. გორგაძე, წერილები საქართველოს ისტორიიდან, "მოამბე", 1905, №XI.

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]