ალსანჯაკის სადგური

ალსანჯაკის სადგური (თურქ. Alsancak garı) — ერთ-ერთი ორი მთავარი სარკინიგზო ტერმინალიდან იზმირში (თურქეთი) და ქვეყნის მეორე უძველესი სადგური ქემერის შემდეგ, რომელიც 1858 წელს აიგო. იგი წარმოადგენს მთავარ კვანძს İZBAN-ის მატარებლებისთვის და ქალაქის ორივე სარკინიგზო ხაზის ბოლო სადგურია.

ისტორია

იზმირი მრავალი საუკუნის განმავლობაში მნიშვნელოვანი სავაჭრო ქალაქი იყო, რომელზეც გადიოდა სოფლის მეურნეობის პროდუქციის გატანის გზები. ქარავნებს მრავალი დღე სჭირდებოდათ, რათა საქონელი მინდვრებიდან პორტამდე მიეტანათ. 1856 წლის 22 სექტემბერს ოსმანეთის იმპერიამ ბრიტანულ კომპანიას მისცა აიდინიდან იზმირამდე რკინიგზის მშენებლობაზე კონცესია. ამ დღეს დაარსდა ოსმანის რკინიგზის კომპანია (ORC).

კომპანიამ გადაწყვიტა თავისი ხაზის დაწყება ალსანჯაკის რაიონში, იზმირის პორტთან ახლოს. სადგური გაიხსნა 1858 წლის 30 ოქტომბერს, როდესაც რკინიგზამ გაზიემირისა და სეიდიქოის რაიონებს მიაღწია. თავდაპირველად იგი შედგებოდა პატარა შენობისგან, რამდენიმე ხაზის და მცირე დეპოსგან. მგზავრთა ნაკადი დაბალი იყო — ძირითადად აქ სატვირთო მატარებლები მოძრაობდნენ. რკინიგზამ აიდინს 1866 წელს მიაღწია, და ORC-მ ამავე წლის 1 ივლისს მთლიანად გახსნა ხაზი. სატვირთო გადაზიდვების ინტენსივობამ იმატა, რის შემდეგაც საჭირო გახდა უფრო დიდი დეპოს არსებობა.

რკინიგზამ მნიშვნელოვნად შეცვალა იზმირის ეკონომიკა. XX საუკუნის დასაწყისში ქალაქის ქუჩებში გაჩნდა გაზის ლამპიონები, რომლებმაც ნახშირით მომუშავე ლამპიონები ჩაანაცვლეს. ამასთან ერთად, სადგურთან ახლოს აშენდა ელექტროსადგური, ხოლო გზები სადგურის გავლით დოკებამდე გაგრძელდა.

პირველი მსოფლიო ომის დროს ოსმალეთის რკინიგზის კომპანია ნაციონალიზებული იქნა. თუმცა ოსმალეთის იმპერიის დამარცხების შემდეგ მოკავშირეებმა დაიწყეს ანატოლიის ოკუპაცია. რკინიგზა კვლავ ფუნქციონირებდა, თუმცა მოძრაობა საგრძნობლად შემცირდა. სადგური სასწაულებრივად გადაურჩა 1922 წლის დიდ ხანძარს. ხაზზე კონტროლი ORC-ს 1922 წლის 6 ნოემბერს დაუბრუნდა, როდესაც ოსმალეთის იმპერია ოფიციალურად დაინგრა. თურქეთის დამოუკიდებლობისთვის ომისა და თურქეთის რესპუბლიკის დაარსების შემდეგ, მოკავშირეებმა ქალაქი დატოვეს. რკინიგზის კომპანია აგრძელებდა მუშაობას ოსმალეთის იმპერიის კონცესიის საფუძველზე. მოძრაობა მუდმივად იზრდებოდა, და 1923 წელს აშენდა ახალი ლოკომოტივების დეპო. 1927 წელს სადგურზე გაიხსნა რკინიგზის მუზეუმი. კონცესიის დასრულების შემდეგ, 1935 წელს, თურქეთის სახელმწიფო რკინიგზებმა (დაარსებული 1927 წელს) დათანხმდნენ ORC-ის შეძენას 1 825 840 ფუნტ სტერლინგად. 1935 წლის 1 ივნისს სახელმწიფო რკინიგზებმა ORC შეითავსეს.

რკინიგზის ტრაფიკი მნიშვნელოვნად გაიზარდა 1938 წელს, როდესაც სახელმწიფო რკინიგზებმა დაიწყეს ანკარასთან ყოველდღიური მომსახურება. აშენდა ახალი დეპო და თანამედროვე სადგურის შენობა.

ალსანჯაკი 1970-იან წლებში იქცა „სამხრეთის კარიბჭედ“, რადგან აქედან გამგზავრებული მატარებლები მიემართებოდნენ იზმირის სამხრეთით მდებარე მიმართულებებში. 2000-2001 წლებში, ქალაქის შემოგარენში რკინიგზის გაუმჯობესების გეგმის ფარგლებში, სახელმწიფო რკინიგზამ ააგო კიდევ რამდენიმე პლატფორმა და ელექტრიფიცირებული გზები. თუმცა ეს გეგმა ჩაიშალა — ახალი გზები მხოლოდ ძველი მატარებლების შესანახად გამოიყენებოდა, ხოლო საკონტაქტო ხაზები არასდროს გამოუყენებიათ.

2006 წლის 23 ივლისს სადგური მგზავრების მომსახურებისთვის დაიხურა მიმდებარე ხაზების რეკონსტრუქციის გამო. 2010 წლამდე მატარებლები სადგურამდე აღარ მოძრაობდნენ მანამ, სანამ კარშიაკის გვირაბის მშენებლობა არ დასრულდა. 2010 წლის 25 მაისს განახლდა საქალაქთაშორისო მგზავრების მომსახურება. ალსანჯაკი ასევე შეირჩა იზმირის ახალი შემოგარენი რკინიგზის სისტემის, İZBAN-ის, შტაბ-ბინად და მთავარ კვანძად.

არქიტექტურა და დაგეგმვა

ალსანჯაკს უნიკალური განლაგება აქვს თურქეთის სხვა სადგურებთან შედარებით. ლიანდაგები 1, 2, 3, 4, 5, 6 და 10 ამჟამად გამოიყენება მატარებლების სარეზერვო ხაზებად. ალსანჯაკში მდებარეობს მთავარი სადგურის შენობა, რომელიც 1938 წელს არის აშენებული და მოიცავს ბილეთების გაყიდვის სტენდსა და საინფორმაციო ჯიხურს. 1871 წელს აშენებული საათიანი კოშკი დღეს წარმოადგენს 3-ე ოლქის შტაბ-ბინას. საათის კოშკის მიღმა მდებარე დეპო გამოიყენება გადასახვევებისა და ვაგონების შესანახად. İZBAN-ის შტაბ-ბინა კი მდებარეობს ახალ შენობაში, რომელიც 2002 წელს აშენდა და მდებარეობს გარეუბნის მატარებლების პლატფორმებთან ახლოს.

მასობრივ კულტურაში

ალსანჯაკი ყოველთვის წარმოადგენდა იზმირის ღირსშესანიშნაობას. სადგურში გადაღებულია მრავალი ფილმი და სატელევიზიო შოუ. იმ ოთხი წლის განმავლობაში, როცა ის დახურული იყო მგზავრების მომსახურებისთვის, პლატფორმებზე გამოდიოდნენ მუსიკოსები ნილ კარაიბრაჰიმგილი და სილა.

გალერეა

სადგურის ხედი მე-20 საუკუნის დასაწყისში
მატარებელი ალსანჩაკის სადგურზე
სადგურის შენობის ხედი
ორთქლის ლოკომოტივი სადგურის წინ

რესურსები ინტერნეტში