ალმანონი (მთვარის კრატერი)
| მთვარის კრატერი | |
|---|---|
| ალმანონი | |
| ლათ. Almanon | |
 | |
| მონაცემები | |
| ზვინულის სიმაღლე | 1.1 კმ (2015)[1] |
| დიამეტრი | 47.76 კმ[2] |
| მოცულობა | 1799.76 კმ³ (2015)[1] |
| უდიდესი სიღრმე | 2.31 კმ (2015)[1] |
| ტიპი | დარტყმითი კრატერი |
| სახელწოდება | |
| ეპონიმი | ალ-მამუნი |
| დამტკიცებულია | IAU (1935) |
| მდებარეობა | |
| 16.85° ს. გ. 15.14° ა. გ. / 16.85° ს. გ. 15.14° ა. გ. | |
| ციური სხეული | მთვარე |
  | |
ალმანონი  ვიკისაწყობში | |
კრატერი ალმანონი (ლათ. Almanon) — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა აბასიანთა დინასტიის ხალიფის, ალ-მამუნის პატივსაცემად, რომელმაც 829 წელს ბაღდადში ააშენა ასტრონომიული ობსერვატორია (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).[2] კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.[1]
სახელწოდება
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]კრატერის სახელწოდება მომდინარეობს, მისი ეპონიმის — ალ-მამუნის (ინგლ. al-Ma'mun) ლათინიზებური ვარიანტისაგან — „ალმანონი“ (ლათ. Almanon). შესაბამისად, კრატერის ქართული სახელწოდებაა „ალმანონი“ და არა „ალ-მამუნი“, როგორც ეს 2009 წლის მთვარის ზედაპირის სახელწოდების რუსული ნომენკლატურული რიგის მიხედვითაა (რუს. Аль-Мамун).[3]
კრატერის აღწერა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]კრატერის უახლოესი მეზობლები არიან აბუ ალ-ფიდა ჩრდილო-დასავლეთით; დეკარტი ჩრდილოეთით; ტაციტუსი აღმოსავლეთით და გებერი სამხრეთ-დასავლეთით. კრატერის აღმოსავლეთით მდებარეობს აბუ ალ-ფიდას კრატერების ჯაჭვი.[4] კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია 16°51′S 15°08′E / 16.85° ს. გ. 15.14° ა. გ., დიამეტრი — 47.76 კმ-ია,[2] სიღრმე — 2.31 კმ.[1]
კრატერს აქვს მრავალკუთხა ფორმა ჩრდილოეთით და სამხრეთ-დასავლეთით გამონაზარდებით, კრატერის კიდემ განიცადა მცირე დაზიანება, აქვს ოდნავ ტერასული სტრუქტურა. თანამგზავრული კრატერების წყვილი, ალ-მამუნ A და ალ-მამუნ B, ესაზღვრება კიდეს სამხრეთ ნაწილს. კიდეს შიდა დახრილობა მნიშვნელოვნად უფრო ფართოა აღმოსავლეთ ნაწილში, რაც კრატერის ფსკერზე დაკბილულ ჩრდილებს ქმნის. მიმდებარე ტერიტორიის ზემოთ გალავნის სიმაღლე 1.1 კმ-ია,[1] კრატერის მოცულობა 1799.76 კმ³.[1] კრატერის თასის ფსკერი შედარებით ბრტყელია, რამდენიმე პატარა კრატერით არის აღნიშნული. ცენტრალური მწვერვალი არ არის, ცენტრში სამი პატარა ბორცვია.
სატელიტური კრატერები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
იხილეთ აგრეთვე
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]რესურსები ინტერნეტში
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- Andersson, L. E.; Whitaker, E. A. (1982) NASA Catalogue of Lunar Nomenclature. NASA RP-1097.
- Bussey, B.; Spudis, P. (2004) The Clementine Atlas of the Moon. New York: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-81528-4.
- Cocks, Elijah E.; Cocks, Josiah C. (1995) Who's Who on the Moon: A Biographical Dictionary of Lunar Nomenclature. Tudor Publishers. ISBN 978-0-936389-27-1.
- McDowell, Jonathan. (July 15, 2007) Lunar Nomenclature. Jonathan's Space Report. ციტირების თარიღი: 2007-10-24
- Menzel, D. H.; Minnaert, M.; Levin, B.; Dollfus, A.; Bell, B. (1971). „Report on Lunar Nomenclature by the Working Group of Commission 17 of the IAU“. Space Science Reviews. 12 (2): 136–186. Bibcode:1971SSRv...12..136M. doi:10.1007/BF00171763. S2CID 122125855.
- Moore, Patrick (2001). On the Moon. Sterling Publishing Co.. ISBN 978-0-304-35469-6.
- Price, Fred W. (1988). The Moon Observer's Handbook. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-33500-3.
- Rükl, Antonín (1990). Atlas of the Moon. Kalmbach Books. ISBN 978-0-913135-17-4.
- Webb, Rev. T. W. (1962). Celestial Objects for Common Telescopes, 6th revised, Dover. ISBN 978-0-486-20917-3.
- Whitaker, Ewen A. (1999). Mapping and Naming the Moon. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-62248-6.
- Wlasuk, Peter T. (2000). Observing the Moon. Springer. ISBN 978-1-85233-193-1.
სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 Lunar Impact Crater Database (2015) Losiak et al., LPI Lunar Exploration Intern Program (2009). Revised by T. Öhman, LPI (2011) and (2015).
- ↑ 2.0 2.1 2.2 საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირი — Almanon
- ↑ С. Г. Пугачева, Ж. Ф. Родионова, В. В. Шевченко, Т. П. Скобелева, К. И. Дехтярева, А. П. Попов. НОМЕНКЛАТУРНЫЙ РЯД НАЗВАНИЙ ЛУННОГО РЕЛЬЕФА. selena.sai.msu.ru. ციტირების თარიღი: 2019-09-22
- ↑ Кратер Аль-Мамун на карте LAC-96.. ციტირების თარიღი: 2019-12-02
