ალაპაევსკი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
ქალაქი
ალაპაევსკი
რუს. Алапаевск
Свято-Троицкий собор (Алексеевская церковь).jpg
დროშა გერბი
Flag of Alapaevsk (Sverdlovsk oblast).jpg Coat of Arms of Alapaevsk (Sverdlovsk oblast).png

ქვეყანა რუსეთის დროშა რუსეთი
ფედერაციის სუბიექტი სვერდლოვსკის ოლქი
საქალაქო ოკრუგი მუნიციპალური წარმონაქმნი ქალაქი ალაპაევსკი
კოორდინატები 57°51′00″ ჩ. გ. 61°42′00″ ა. გ. / 57.85000° ჩ. გ. 61.70000° ა. გ. / 57.85000; 61.70000
დაარსდა 1781
პირველი ხსენება 1639
ამჟამინდელი სტატუსი 1781
ფართობი 25 კმ²
ცენტრის სიმაღლე 135
ოფიციალური ენა რუსული
მოსახლეობა Decrease2.svg 37 526[1] კაცი (2018)
სიმჭიდროვე 1501,04 კაცი/კმ²
ეროვნული შემადგენლობა უმთავრესად რუსები; აგრეთვე უკრაინელები, ბელარუსები და თათრები
რელიგიური შემადგენლობა მართლმადიდებლები და მუსლიმები
სასაათო სარტყელი UTC+5
სატელეფონო კოდი +7 34346
საფოსტო ინდექსი 624600 — 624619[2]
ალაპაევსკი — რუსეთი
ალაპაევსკი
ალაპაევსკი — რუსეთი
ალაპაევსკი

ალაპაევსკი[3] (რუს. Алапаевск) — ქალაქი რუსეთში, სვერდლოვსკის ოლქის ცენტრალურ ნაწილში, ალაპაევსკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 37 526 მცხოვრები (2018).[1] მდებარეობს შუა ურალის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე ნეივაზე (ობის აუზი), აქ უერთდება მას ალაპაიხა. აეროპორტი. სარკინიგზო კვანძი. ქალაქი წარმოიშვა სოფელ ალაპაიხას (ცნობილი 1639 წლიდან) ადგილზე ალაპაევსკის რკინასაკეთებელი ქარხნის მშენებლობასთან დაკავშირებით (1702–1704). 1781–1796 წლებში იყო პერმის სამეფისნაცვლოს სამაზრო ქალაქი, 1796 წლიდან — პერმის გუბერნიის ვერხოტურიეს მაზრის შტატგარეშე ქალაქი, 1781–1907 წლებში — ალაპაევსკის სამთო ოკრუგის ცენტრი. 1934 წლიდან — რსფსრ სვერდლოვსკის ოლქის სარაიონო ცენტრი. 1918 წლის 20 მაისიდან ალაპაევსკში იმყოფებოდნენ რომანოვების დინასტიის დაპატიმრებული წევრები: დიდი მთავრები კონსტანტინე, იოანე და იგორ კონსტანტინეს ძეები, სერგეი მიხეილის ძე, დიდი მთავრის ცოლი ელიზავეტა ფიოდოროვნა, მთავარი ვ. პ. პალეი. 17–18 ივლისის ღამეს ისინი სადგურ მეჟნაიას ძველ შახტაში ჩაყარეს, ალაპაევსკთან ახლოს.

არქიტექტურული ძეგლები: წმინდა სამების ტაძარი (1702), ალაპაევსკის სამთო ოკრუგის მთავარი კანტორის შენობა (1837), პ. ი. ჩაიკოვსკის მეორე სახლ-მუზეუმი (ალაპაევსკში ბავშვობის წლები გაატარა, მამამისი 1849–1852 წლებში იყო მეტალურგიული ქარხნის მმართველი); ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი. ქალაქიდან 12 კმ-ში — ხის ხუროთმოძღვრების მუზეუმ-ნაკრძალი ღია ცის ქვეშ. ქალაქი არის რკინა-მადნის რაიონისა და შავი მეტალურგიის ერთ-ერთი უძველესი მთავარი ცენტრი ურალზე (პირველი ქარხანა 1704 წელს დაარსდა).

ალაპაევსკში მოქმედებს მეტალურგიული კომბინატი, „ალავაევსკი სტანკოზავოდ“ (ალაპაევსკის ჩარხის ქარხანა), „ფანკომ“ (ხის დამუშავება), რძის, ხორცის კომბინატები. საბჭოთა პერიოდში მუშაობდა მანქანათსაშენი ქარხანა.[4] ქალაქში მდებარეობს ინდუსტრიული ტექნიკუმი, სამედიცინო სასწავლებელი და სხვ.[4]

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. 1.0 1.1 Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 года. Дата обращения 25 июля 2018. Архивировано 26 июля 2018 года.
  2. Народная энциклопедия «Мой Город»
  3. ელერდაშვილი ა., ალაპაევსკი // უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი : [3 ტომად], 1-ლი გამოც., თბ.: ფანტაზია, 2006.
  4. 4.0 4.1 Алапаевск // Большая советская энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия 1969—1978.