IPA ნიშნების სია
ვიკიპედიიდან, თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედიიდან
| ეს სტატია ან განყოფილება სპეციალისტის ყურადღებას საჭიროებს. გთხოვთ დაგვეხმაროთ სტატიის გამართვაში. დეტალებისთვის იხილეთ განხილვის გვერდი |
| 漢>ა A>ა |
ეს სტატია/სექცია ქართულ ენაზე თარგმნის პროცესშია. თუ ფლობთ ამ ენას, თქვენც შეგიძლიათ მონაწილეობის მიღება. |
სექციების სია |
A [რედაქტირება]
| IPA ნიშნები | შესატყვისი ქართული ენისთვის | მაგალითი | აუდიო |
|---|---|---|---|
| a | ღია a, ქართული ა | გერმანული Kamm [kʰam] ფრანგ. avoir (ქონა) [aˈvwaʀ] რუს. я (მე) [ja] |
|
| ɐ | ბგერა ქართულ ა-სა და ე-ს შორის | გერმანული besser (უკეთესი) [ˈbɛsɐ] პორტ. para (-თვის) [ˈpɐɾɐ] ბულგ. дума (სიტყვა) [ˈdumɐ] |
|
| ɑ | დახშული ხმოვანი. ქართული გრძელი ა | ინგლ. calm [kʰɑːm] ფრანგ. âme (სული) [ɑm] ნიდერლ. bad (აბანო) [bɑt] |
|
| ɒ | დახშული ხმოვანი. ქართული ო-ს მსგავსი. | ინგლ. flop [flɒp] უნგრ. kalap (ქუდი) [ˈkɒlɒp] სპარსული دار [dɒr] |
|
| æ | ღია a, ა-სა და ე-ს შორის. გერმანული ä-ს მსგავსი [ɛ] | ინგლ. axe [æks] ფინ. pää (თავი) [ˈpæː] |
|
| ɑ̃ | ბგერა /ɑ/-სა და /ɔ/-ს შორის, ფრანგული: Orange, Chanson | ფრანგ. chant (სიმღერა) [ʃã] | |
| ʌ | დახშული ბგერა. | ინგლ. butter (კარაქი) [bʌtʰə] დან. blad (ფოთოლი) [b̥lʌð] რუს. молодой (ახალგაზრდა) [məɫʌˈdoj] |
B [რედაქტირება]
| IPA ნიშნები | შესატყვისი ქართული ენისთვის | მაგალითი | აუდიო |
|---|---|---|---|
| b | ქართული ბ | გერმან. Ball (ბურთი) [bal] ინგლ. bulb (ნათურა) [bʌlb] ფრანგ. abri (მფარველი) [aˈbʀi] |
|
| ɓ | ქართული მძიმე ბ | ჰაუსა ɓara (გარჩევა) [ɓaːɽàː] სინდი ბავშვი [ɓarʊ] შონა bapu (ფილტვი) [ˈɓapu] |
|
| ʙ | მსგავსია გამოთქმისა "ბრრრ" | კელე სახე [mʙulim] | |
| β | მსგავსია ქართული ვ-სი | ესპან. labio (ტუჩი) [ˈlaβjo] |
C [რედაქტირება]
| IPA ნიშნები | შესატყვისი ქართული ენისთვის | მაგალითი | აუდიო |
|---|---|---|---|
| c | ბგერა ქართულ ტ-სა და წ-ს შორის. ჩეხური ť, პოლონური ć, ხორვატიული ć, სერბული ћ | ჩეხ. tělo (ტანი) [ˈcɛlo] უნგრ. kutya (ძაღლი) [ˈkucɒ] |
|
| ç | მსგავსია ქართული შ-სი და ხ-სი (შუალედური ბგერა) | გერმანული ich (მე) [ɪç] ახ. ბერძნ. όχι (არა) [ˈɔi̯çi] |
|
| ɕ | მსგავსია ქართული შ-სი და ს-სი | შვედ. kjol (კაბა) [ɕuːl] პოლ. siedem (შვიდი) [ˈɕɛdɛm] ჩინ. xué (სწავლა) [ɕyɛ] |
D [რედაქტირება]
| IPA ნიშნები | შესატყვისი ქართული ენისთვის | მაგალითი | აუდიო |
|---|---|---|---|
| d | ქართული დ | გერმან dann (შემდეგ) [dan] ინგლ. wand [wɒnd] ფრანგ. dans (-ში) [dɑ̃] |
|
| ɗ | მძიმე ქართული დ | სინდი ფესტივალი [ɗɪnu] | |
| ɖ | ქართული დ-ს მსგავსი ბგერა. | შვედ. bord (მაგიდა) [buːɖ] ჰინდი डाल [ɖɑl] სინდი შიში[ɖəpʊ] |
|
| ð | ინგლისური th | ინგლ. there (იქ) [ðɛə] ესპან. radio (რადიო) [ˈraðjo] ახ. ბერძ. δέντρο (ხე) [ˈðɛndrɔ] |
E [რედაქტირება]
| IPA ნიშნები | შესატყვისი ქართული ენისთვის | მაგალითი | აუდიო |
|---|---|---|---|
| e | ქართული ე | გერმანული Beet [beːt] გერმანული telefonieren [ˌteləfoˈniːʁən] ფრანგ. été (ზაფხული) [eˈte] ესპ. hombre (კაცი) [ˈombre] იტალ. pane (პური) [ˈpaːne] |
|
| ə | ყრუ ბგერა. მსგავსია ქართული ე-სი. გერმანული უმახვილო e. | გერმან. Falle [ˈfalə] ინგლ. about (შესახებ) [əˈbaʊt] ფრანგ. je (მე) [ʒə] |
|
| ɘ | მსგავსია გერმანული უმახვილო e-სი. | ||
| ɛ | ღია ე. | გერმ. kess [kʰɛs] ფრანგ. père (მამა) [pɛʀ] იტალ. era (ერა) [ˈɛːra] ინგლ. gender (სქესი) [ˈdʒɛndə(ɹ)] პოლ. jeden (ერთი) [ˈjɛdɛn] |
|
| ɛ̃ | ცხვირის ხმოვანი (???) | ფრანგ. main (ხელი) [mɛ̃] ფრანგ. plein (სავსე) [plɛ̃ პოლ. pęseta (პინცეტი) [pɛ̃sɛta] |
|
| ɜ | ხმოვანი ა-სა და ე-ს შორის | ინგლ. bird (ჩიტი) [bɜːd] ვიეტნამ. vâng (დაჯერება) [vɜŋ] |
F [რედაქტირება]
| IPA ნიშნები | შესატყვისი ქართული ენისთვის | მაგალითი | აუდიო |
|---|---|---|---|
| f | ქართული დამატებითი ბგერა ჶ | გერმანული Haft [haft] ინგლ. cough (ხველება) [kɒf] ფრანგ. feu (ცეცხლი) [fø] |
|
| ɸ | ბგერა ჶ-სა და ფ-ს შორის. | იაპონ. ふた (ხუფი) [ɸɯta] |
G [რედაქტირება]
| IPA ნიშნები | შესატყვისი ქართული ენისთვის | მაგალითი | აუდიო |
|---|---|---|---|
| ɡ | ქართული გ | გერმ. Gott [ɡɔt] ინგლ. dog (ძაღლი) [dɒɡ] ფრანგ. guerre (ომი) [ɡɛʀ] |
|
| ɠ | მაგარი ქართული გ | სინდი მძიმე [ɠəro] | |
| ɢ | ბგერა ქართულ გ-სა და ღ-ს შორის. | სპარს. غار (გამოქვაბული) [ɢar] | |
| ʛ | ჰგავს ɢ-ს, მაგრამ შედარებით უფრო მძიმეა | მამი ცეცხლი [ʛa] | |
| ɣ | მსგავსია ქართული გ-სი, მაგრამ უფრო რბილია. | ესპან. paga (ხელფასი) [ˈpaɣa] ბერძ. γάλα (რძე) [ˈɣala] არაბ. غرب (დასავლეთი) [ɣarb] |
|
| ɤ | ქართული ო-ს მსგავსი ხმოვანია. | ჩინ. hē (სმა) [χɤ] ვიეტნამ. tơ (აბრეშუმი) [tɤ] |
H [რედაქტირება]
| IPA ნიშნები | შესატყვისი ქართული ენისთვის | მაგალითი | აუდიო |
|---|---|---|---|
| h | ქართული ჰ | გერმ. Hall [hal] ინგლ. have (ქონა) [hæv] ისლ. löpp (ფეხი) [lœhp] |
|
| ħ | ჰ-სა და ხ-ს შორის | არაბ. حج [ħadːʒ] ებრ. חֹר (ხვრელი) [ħor] |
|
| ɦ | ჰ | ნიდერ. hoed (ქუდი) [ɦut] ბელორუს. гусь (ბატი) [ɦʊɕ] |
|
| ɧ | ბგერა შ-სა და ხ-ს შორის. | შვედ. sjal (შარფი) [ɧɑːl] | |
| ʜ | მსგავსია ქართული ხ-სი | ავარ. სუნი [maʜ] |
I [რედაქტირება]
| IPA ნიშნები | შესატყვისი ქართული ენისთვის | მაგალითი | აუდიო |
|---|---|---|---|
| i | გრძელი ი. | გერმ. Miete [ˈmiːtə] ინგლ. evening (საღამო) [ˈiːvnɪŋ] ფრანგ. cri (ყვირილი) [kʀi] |
|
| ĩ | მაგარი ი | პორტ. fim (დასასრული) [fĩ] პორტ. bem (კარგი) [bɛĩ] |
|
| ɨ | დახშული მაგარი ი | რუს. вы (თქვენ) [vɨ] პოლ. syn (ვაჟი) [sɨn] რუმინ. cânta (სიმღერა) [ˈkɨnta] |
|
| ɪ | მოკლე ი. | გერმ. Mitte [ˈmɪtə] ინგლ. ink (მელანი) [ɪŋk] ჩეხ. mile (სასიამოვნო) [ˈmɪlɛ] |
|
| ɯ | თურქული ɪ | თურქ. kalın (ცხიმი) [kaˈlɯn] პორტ. peixe (თევზი) [ˈpɐiʃɯ] კორ. 음식 (საჭმელი) [ˈɯːmsig] |
J [რედაქტირება]
| IPA ნიშნები | შესატყვისი ქართული ენისთვის | მაგალითი | აუდიო |
|---|---|---|---|
| j | იოტა. მსგავსია ქართული ჲ-სი | გერმ. jäh [jɛː] ინგლ. onion (ხახვი) [ˈʌnjən] ფრანგ. taille (სიდიდე) [tɑj] |
|
| ʝ | ბგერა ქართულ ჟ-სა და j-ს შორის | შვედ. jord (დედამიწა) [ʝuːɖ] | |
| ɟ | იოტირებული დ. სერბულ-ხორვატული ლათ. đ / კირილ. ђ |
უნგრ. agy (ტვინი) [ɒɟ] სერბ/ხორვ. đak/ђак (მოსწავლე) [ɟak] |
|
| ʄ | ჰგავს /ɟ/-ს, მაგრამ შედარებით უფრო მძიმეა | სინდი გაუნათლებელი [ʄətu] |
K [რედაქტირება]
| IPA ნიშნები | შესატყვისი ქართული ენისთვის | მაგალითი | აუდიო |
|---|---|---|---|
| k | ბგერა ქართულ ქ-სა და კ-ს შორის | გერმ kalt [kʰalt] ინგლ. skull (ქალა) [skʌɫ] ფრანგ. coq (მამალი) [kɔk] |
L [რედაქტირება]
| IPA ნიშნები | შესატყვისი ქართული ენისთვის | მაგალითი | აუდიო |
|---|---|---|---|
| l | ქართული ლ | გერმ. Latte [ˈlatə] ინგლ. play (თამაში) [pleɪ] ფრანგ. salle (დარბაზი) [sal] |
|
| ɫ | მაგარი l ინგლისურ ენაში; | ინგლ. well (კარგი) [wɛɫ] რუს. лук (ხახვი) [ɫuk] პორტ. fácil (ერთჯერადი) [ˈfasiɫ] |
|
| ɬ | დაახლოებით გამოითქმის, როგორც "შლ" | ვალის. llan (ეკლესია) [ɬan] | |
| ɭ | 'მაგარი ლ | შვედ. pärla (მარგალიტი) [ˈpæːɭa] თამილი நாள் (დღე) [n̪aːɭ] |
|
| ʟ | ბგერა ლ-სა და ღ-ს შორის | საშუალო ვაგი aglagle (ეშმაკური) [aʟaʟe] | |
| ɮ | იოტირებული ჟ და ლ (ჟლ) | ზული dlala (თამაში) [ˈɮálà] | |
| ʎ | იოტირებული, რბილი ლ. | იტალ. foglio (ქაღალდი) [ˈfɔʎːo] ესპანური llave (გასაღები) [ˈʎaβɛ] სლოვ. Ljubljana [ʎubʎana] |
M [რედაქტირება]
| IPA ნიშნები | შესატყვისი ქართული ენისთვის | მაგალითი | აუდიო |
|---|---|---|---|
| m | ქართული მ. | გერმ. Matte [ˈmatə] ინგლ.. milk (რძე) [mɪɫk] ფრანგ. femme (ქალი) [fam] |
|
| ɱ | ასიმილირებული მ | გერმ. Anfang [ˈaɱfaŋ] ინგლ. comfort (Trost) [ˈkʌɱfət] ახ. ბერძ.. συμβουλή [siɱvuˈli] |
|
| ɯ | შუა რიგის ხმოვანია. ქართულ ანბანში მიში შესაბამისი დამატებითი ასოა ჷ | პორტ. peixe (თევზი) [ˈpɐiʃɯ] თურქ. kalın (ცხიმი) [kaˈlɯn] კორეული. 음식 (საჭმელი) [ˈɯːmsig] |
|
| ɰ | იაპ. 庭 (にわ, (ბაღი) [niɰa] |
N [რედაქტირება]
| IPA ნიშნები | შესატყვისი ქართული ენისთვის | მაგალითი | აუდიო |
|---|---|---|---|
| n | ქართული ნ | გერმ. nass [nas] ინგლ. tin (კალა) [tɪn] ფრანგ. noir (შავი) [nwaːʀ] |
|
| ɲ | იოტირებული ნ სლოვენ./ხორვატ. nj, სერბ. Њ, რუს. НЬ და Н e/ë/и/ю/я-ის შემდეგ |
ფრანგ. digne (ღირსი) [diɲ] იტალ. gnocchi [ˈɲɔkːi] ესპ. niño (ბავშვი) [ˈniɲo] პოლ. Poznań [ˈpoznaɲ] უნგრ. anya (დედა) [ˈɒɲɒ] |
|
| ŋ | ქართული ნგ | გერმ. Hang [haŋ] ინგლ. sing (სიმღერა) [sɪŋ] ტაილ. งาน (მუშაობა) [ŋāːn] იტალ. angolo (კუთხე) ['aːŋgolo] |
|
| ɳ | მაგარი ნ | შვედ. barn (ბავშვი) [bɑːɳ] მალაიალამი Kettenglied [kɐɳːi] სინდჰი Diamant [məɳi] |
|
| ɴ | მსგავსია ნგ-სი. | Inuktitut [saːɴːi] |
O [რედაქტირება]
| IPA ნიშნები | შესატყვისი ქართული ენისთვის | მაგალითი | აუდიო |
|---|---|---|---|
| o | ქართულიო (მსგავსი) | გერმ. Boot [boːt] ფრანგ. mot (სიტყვა) [mo] ესპ. obra (ნაშრომი) [ˈoβɾa] იტალ. giorno (დღე) [ˈdʒorno] |
|
| õ | დახურული ო | ფრანგ. bon (კარგი) [bõ] | |
| ɵ | მსგავსია დახურული ო-სი | შვედ. full (სავსე) [fɵl] | |
| ø | დახშული ო უმლაუტით | გერმ. Bö [bøː] ფრანგ. feu (ცეცხლი) [fø] შვედ. öl (ლუდი) [øːl] |
|
| ɞ | მსგავსია უმლაუტიანი ო-სი | სპარს. tomhail [tɞːʎ] | |
| œ | ღია ო უმლაუტით | გერმ. Hölle [ˈhœlə] ფრანგ. œuf (კვერცხი) [œf] ფინ. mökki (ქოხი) [ˈmœkːi] |
|
| œ̃ | ნაზალირებული /œ/ | ფრანგ. brun (ყავისფერი) [bʀœ̃] |
|
| ɶ | [œ]-სა და [ɛ]-ს შორის | ბაირული. Seil [sɶː] | |
| ɔ | ქართული ო. | გერმანული toll [tʰɔl] ინგლ. morning (დილა) [ˈmɔːnɪŋ] იტალ. notte (ღამე) [ˈnɔtːe] |
|
| ɔ̃ | მსგავსია ქართული ონ-ის | ფრანგ. montagne (მთა) [mɔ̃ˈtaɲ] ფრანგ. long (გრძელი) [lɔ̃ პოლ. Śląsk [ɕlɔ̃sk] |
|
| ɤ | ungerundetes „geschlossenes“ o თარგი:Überarbeiten | estn. sõna (Wort) [ˈsɤna] chin. hē (trinken) [χɤ] vietnames. tơ (Seide) [tɤ] |
|
| ʊ | offenes u, wie deutsches kurzes u | deutsch und [ʔʊnt] engl. book (Buch) [bʊk] schwed. buss (Bus) [bʊsː] |
|
| ʘ | ähnlich dem schmatzenden Geräusch eines „Luftkusses“ | !Xóõ Traum [kʘôõ] |
P [რედაქტირება]
| IPA-Zeichen (anklickbar) |
Umschreibung für Deutschsprachige | Beispiel | Hörbeispiel (anklickbar) |
|---|---|---|---|
| p | deutsch p | deutsch Pass [pʰas] engl. spear (Speer) [spɪə] (BE) frz. nappe (Tischtuch) [nap] |
|
| ɸ | bilabiales f (Lippenhaltung wie beim p) | japan. ふた (Deckel) [ɸɯta] Hausa fara (anfangen) [ɸaːɽàː] |
Q [რედაქტირება]
| IPA-Zeichen (anklickbar) |
Umschreibung für Deutschsprachige | Beispiel | Hörbeispiel (anklickbar) |
|---|---|---|---|
| q | in der Kehle (an der Uvula) gesprochenes k | arab. قلب (Herz) [qalb] |
R [რედაქტირება]
| IPA-Zeichen (anklickbar) |
Umschreibung für Deutschsprachige | Beispiel | Hörbeispiel (anklickbar) |
|---|---|---|---|
| r | „gerolltes“ r mit mehreren Zungenschlägen | span. perro (Hund) [ˈpero] russ. рыба (Fisch) [ˈrɨbɐ] ungar. virág (Blume) [ˈviraːg] |
|
| ɾ | „gerolltes“ r mit einem Zungenschlag | span. pero (aber) [ˈpeɾo] niederl. rat (Ratte) [ɾɑt] port. dar (geben) [daɾ] |
|
| ɼ | kurzes „gerolltes“ r unmittelbar gefolgt von [ʒ] | tschech. řeč (Sprache) [ɼɛt∫] tschech. Dvořák ((Name)) [dvɔɼa:k] tschech. hřbitov (Friedhof) [hɼˈbitof] |
|
| ɺ | Mischung aus gerolltem r und deutsch l, wie das r in Bapperl | japan. 心 (Herz) [ko̥koɺo] | |
| ɽ | r mit einem Zungenschlag an die Alveolen (Zahndamm) | Urdu بڑا (groß) [bəɽa] | |
| ɹ | „dunkles“ r | engl. rest (Pause) [ɹɛst] schwed. rov (Beute) [ɹuːv] Igbo rí (essen) [ɹí] |
|
| ɻ | r mit an die Alveolen (Zahndamm) angenäherter Zunge | engl. wrap (einhüllen) [ɻæp] (AE) | |
| ʀ | am Gaumenzäpfchen gerolltes r | frz. frère (Bruder) [fʀɛːʀ] | |
| ʁ | geriebenes, nicht gerolltes Zäpfchen‑r; im deutschen Sprachraum häufigste Aussprachevariante von deutsch r; stimmhaftes Gegenstück zu [χ] | deutsch kurz [kʊʁʦ], Ratte [ˈʁatə / ˈʀatə] port. rato (Maus) [ˈʁatu] |
S [რედაქტირება]
| IPA-Zeichen (anklickbar) |
Umschreibung für Deutschsprachige und typische europäische Schreibweisen |
Beispiel | Hörbeispiel (anklickbar) |
|---|---|---|---|
| s | deutsch ss, ß, stimmloses s franz. und port. auch ç, ung. immer sz, tschech., slowak., slowen., serbokroat. (geschriebenes) s immer [s], poln. jedes s außer si |
deutsch Nuss [nʊs], Fuß [fuːs] engl. sea (Meer) [siː] frz. sous (unter) [su] ital. sempre (immer) ['sɛːmpre] |
|
| ʂ | sch mit an die Alveolen (Zahndamm) angenäherter Zunge | chin. shān (Berg) [ʂan] schwed. först (zuerst) [fœʂt] Sindhi Sache [ʂɛ] |
|
| ʃ | deutsch sch, engl. sh, fr. ch, it. sci vor a/o/u und sc vor e/i, port. ch u. x, ung. s, türk. ş, tschech./slowak./slowen./kroat. š, poln. sz, russ./serb./bulg. Ш |
deutsch schnell [ʃnɛl] engl. dish (Teller) [dıʃ] frz. cacher (verstecken) [kaˈʃe] |
|
| s͡f / sf | gleichzeitige Artikulation von stimmlosem s und f (im IPA-Text eigentlich Unterstreichung durch einen „Liaison“-Bogen) |
Shona sviba (schwarz) ['12pxiɓa / 's͡fiɓa] |
T [რედაქტირება]
| IPA-Zeichen (anklickbar) |
Umschreibung für Deutschsprachige | Beispiel | Hörbeispiel (anklickbar) |
|---|---|---|---|
| t | deutsch t | deutsch alt [alt] engl. time (Zeit) [tʰaɪm] frz. toucher (berühren) [tuˈʃe] |
|
| ʈ | t mit an die Alveolen (Zahndamm) angenäherter Zunge | schwed. kort (kurz) [koːʈ] Hindi टमाटर (Tomate) [ʈʌmaʈʌr] |
|
| θ | stimmloser th-Laut (Lispellaut) | engl. theft (Diebstahl) [θɛft] span. paz (Frieden) [paθ] arab. ثمر (Frucht) [ˈθamar] |
U [რედაქტირება]
| IPA-Zeichen (anklickbar) |
Umschreibung für Deutschsprachige | Beispiel | Hörbeispiel (anklickbar) |
|---|---|---|---|
| u | (geschlossenes) u, wie deutsches langes u | deutsch Stuhl [ʃtuːl] engl. ooze (triefen) [uːz] frz. fou (verrückt) [fu] ital. buio (dunkel) ['buːjo] |
|
| ũ | nasaliertes u | port. um (ein) [ũ] | |
| ʉ | zwischen deutsch u und ü | engl. hoof (Huf) [hʉːf] (AuE) schwed. ful (hässlich) [fʉːl] norweg. gutt (Junge) [gʉt] |
|
| ʊ | offenes u, wie deutsches kurzes u | deutsch und [ʔʊnt] engl. book (Buch) [bʊk] schwed. buss (Bus) [bʊsː] |
V [რედაქტირება]
| IPA-Zeichen (anklickbar) |
Umschreibung für Deutschsprachige | Beispiel | Hörbeispiel (anklickbar) |
|---|---|---|---|
| v | deutsch w | deutsch Welt [vɛlt] engl. have (haben) [hæv] frz. veau (Kalb) [vo] |
|
| ʋ | ähnlich wie [v], aber ohne Berührung von Unterlippe und Oberzähnen; mögliche Aussprache von deutsch w | niederl. wijn (Wein) [ʋɛin] kroat. vaza (Vase) [ˈʋǎːza] slowen. veter (Wind) [ˈʋeːtəɾ] |
|
| ѵ | Ähnlich wie deutsches w, aber die Unterlippe berührt die oberen Schneidezähne nur kurz. | ||
| ʌ | „dunkles“ ungerundetes, mit weiter hinten im Mund liegender Zunge gebildetes a | engl. butter (Butter) [bʌtə] dän. blad (Blatt) [b̥lʌd̥] russ. молодой (jung) [məɫʌˈdoj] |
W [რედაქტირება]
| IPA-Zeichen (anklickbar) |
Umschreibung für Deutschsprachige | Beispiel | Hörbeispiel (anklickbar) |
|---|---|---|---|
| w | engl. w; konsonantisch benutzter u-Laut, ähnlich einem deutsch u wie in Bauer | engl. wind (Wind) [wɪnd] frz. coin (Ecke) [kwɛ̃] poln. łódka (Boot) [ˈwutka] ital. uomo (Mann, Mensch) [ˈwɔːmo] |
|
| w̃ | nasales Pendant des engl. w; konsonantisch benutzter nasalierter u-Laut, ähnlich einer hastigen Aussprachen des „-ugen-“ in Augenblick > „Aungmblick“ > [ˈaw̃blɪk] | port. São (Sankt) [sɐw̃] | |
| ʍ | zunächst stimmloses engl. w | schott. engl. whether (ob) [ˈʍɛðɚ] | |
| ɰ | japan. 庭 (にわ, Garten) [niɰa] |
X [რედაქტირება]
| IPA-Zeichen (anklickbar) |
Umschreibung für Deutschsprachige | Beispiel | Hörbeispiel (anklickbar) |
|---|---|---|---|
| x | westfälische Aussprache ch nach a, o, u; Gaumensegel und (hinterer) Zungenrücken werden an der Stelle nur einander angenähert, wo sie sich bei der Artikulation des k berühren. |
westf. grout (groß) [xrɔut] span. jabón (Seife) [xaˈβon] čech. v Čechách (in Böhmen) [f ˈtʃɛxaːx] russ. хлеб (Brot) [xlʲep] |
|
| χ | hinten im Rachen gesprochenes ch, stimmloses Gegenstück zum geriebenen Zäpfchen-r [ʁ], deutsch ch nach a, o, u, außer im Suffix -chen (Verkleinerungsform) | deutsch Buch [buːχ] niederl. vraag (Frage) [vɾaːχ] |
Y [რედაქტირება]
| IPA-Zeichen (anklickbar) |
Umschreibung für Deutschsprachige | Beispiel | Hörbeispiel (anklickbar) |
|---|---|---|---|
| y | deutsch ü | deutsch Güte [ˈgyːtə] franz. tu (du) [ty] |
|
| ʏ | deutsch ü (kurz) | deutsch Nüsse [ˈnʏsə] schwed. lyda (hören) [ˈlʏ:da] |
|
| ɥ | konsonantisch benutzter Ü-Laut; [ɥ] verhält sich zu [y] wie [w] zu [u] | frz. huit (acht) [ɥit] | |
| ʎ | stimmhaftes palatalisiertes l, gleichzeitige Artikulation von l und j it. gl, sp. ll, port. lh, slowak. ľ, slowen./kroat. lj, serb. љ, russ. ль / л vor e/и |
Spanisch llave (Schlüssel) [ˈʎaβɛ] slowen. Ljubljana (Laibach) [ʎubˈʎana] ital. meglio (besser) ['mɛʎːo] |
Z [რედაქტირება]
| IPA-Zeichen (anklickbar) |
Umschreibung für Deutschsprachige und typische europäische Schreibweisen |
Beispiel | Hörbeispiel (anklickbar) |
|---|---|---|---|
| z | stimmhaftes deutsch s engl., franz., port. auch z, poln., tschech., slowak., slowen., serbokroat., ung. immer z, kyrill. з |
deutsch Sahne [ˈzaːnə] engl. zoo (Zoo) [zuː] franz. rose (Rose) [ʀoz] ital. tesoro (Schatz) [te'zɔːro] |
|
| ʑ | zwischen stimmhaftem s und j, palatalisiertes [z] | poln. ziarno (Korn) [ˈʑarnɔ] | |
| ʐ | stimmhaftes sch mit an die Alveolen (Zahndamm) angenäherter Zunge | Tamil பழம் (Frucht) [ˈpʌʐʌm] chin. rénmín (Volk) [ʐənmin] |
|
| ʒ | stimmhaftes Gegenstück zu deutsch sch, j in Journal, franz./port. g (nur vor e u. i) u. j, ung. zs, čech./slowak./slowen./kroat./lit./lett. ž, poln. ż und rz, russ./serb./bulg. ж |
deutsch Genie [ʒeˈniː] engl. pleasure (Vergnügen) [ˈplɛʒə] franz. rouge (rot) [ʀuʒ]; je (ich) [ʒə] |
|
| z͡v | gleichzeitige Artikulation von stimmhaftem s [z] und w [v] | Shona mazvita' (danke) [maˈz͡vita] |
Artikulationshilfen [რედაქტირება]
(*)Artikulationshilfe Implosivlaute: [რედაქტირება]
- Erst die entsprechenden Nasallaute summen: „mmm", „nnn" , „ŋŋŋ".
- Dann den beim deutschen Vokalanlaut üblichen Kehlkopfschluss einschieben: „mˀmˀm", „nˀnˀn" , „ŋˀŋˀŋ".
- Dann einen Vokal anhängen: „ˀma:", „ˀna:" , „ˀŋa:".
- Dann die Nasallaute durch Verschlusslaute ersetzen: „ˀba:", „ˀda:", „ˀga:".
- Nun kann man die Ausatmung vermeiden und kommt zu „ɓa:", „ɗa:",„ɠa:".
Sonstige [რედაქტირება]
| IPA-Zeichen (anklickbar) |
Umschreibung für Deutschsprachige | Beispiel | Hörbeispiel (anklickbar) |
|---|---|---|---|
| ʔ | sog. „Knacklaut“ vor anlautenden deutschen Vokalen | deutsch beachten [bəˈʔaχtən] Dänisch: stød [støʔð] Arabisch: Buchst. Hamza, bzw. Hamza-Alif als Konsonant thail. อาน (Sattel) [ʔāːn] |
|
| ʡ | Dahalo (Boden) [ndoːʡo] | ||
| ʕ | mit verengtem Kehlkopf gesprochener Kehlenpresslaut („Würgelaut“) | arab. عين (Auge) [ʕain] hebr. עור (Haut) [ʕor] |
|
| ʢ | awar. (Nagel) [maʢ] | ||
| ʘ | ähnlich dem schmatzenden Geräusch eines „Luftkusses“ | !Xóõ (Traum) [kʘôõ] | |
| ǀ | IsiXhosa (fein mahlen) [ukúkǀola] | ||
| ǂ | !Xóõ (Knochen) [kǂàã] | ||
| ǁ | Reiterschnalzer: Die Zungenseiten werden vom Zahnfleisch weggezogen | IsiXhosa (sich bewaffnen) [ukúkǁʰoɓa] | |
| ǃ | Knacklaut mit Zungenspitze am mittleren Gaumen | IsiXhosa (Steine zerbrechen) [ukúkǃoɓa] |
Diakritika und Suprasegmentalia [რედაქტირება]
Diese Zeichen sind keine Laute, sondern dienen der näheren Beschreibung der Aussprache einzelner Laute oder Lautfolgen.
| IPA-Zeichen (vergrößert) |
Umschreibung für Deutschsprachige | Beispiel |
|---|---|---|
|
ˈ
|
nachfolgende Silbe trägt primäre Betonung (Hauptbetonung); kein Apostroph | deutsch Kasse [ˈkʰasə] engl. because (weil) [bɪˈkɑːz] (AE) ital. mangiare (essen) [manˈdʒaːre] |
|
ˌ
|
nachfolgende Silbe trägt sekundäre Betonung (Nebenbetonung); kein Komma | deutsch Wasserpfeife [ˈvasəʁˌpfaɪfə] engl. influenza (Grippe) [ˌɪnfluˈɛnzə] frz. ignorance (Unwissenheit) [ˌiɲɔˈʀɑ̃s] |
|
ː
|
Längenzeichen; vorhergehendes Zeichen muss lang ausgesprochen werden; kein Doppelpunkt | deutsch Naht [nɑːt] engl. yeast (Hefe) [jiːst] ital. canna (Rohr) [kanːa] |
|
ˑ
|
Längenzeichen; vorhergehendes Zeichen muss halblang ausgesprochen werden | engl. beat [biˑt] |
|
˘
|
Längenzeichen; vorhergehendes Zeichen muss besonders kurz ausgesprochen werden | engl. police [pə̆ˈliˑs] |
|
|
|
untergeordnete Intonationsgruppe (Sprechtaktgrenze) | |
|
‖
|
übergeordnete Intonationsgruppe | |
|
͡
oder ‿ |
Lautverbindung (Liaison), bezeichnet hier nicht den fließenden Übergang zum nächsten Wort wie im Französischen, sondern zwei Laute, die als ein Laut aufgefasst werden wie deutsch z [ts], oder die gleichzeitig gesprochen werden wie (Chi-)Shona sv [sf] |
thumbfrz. mon [mõ] + amie [aˈmi] –> mon amie [mõnaˈmi] hier: deutsch schwarz [ʃvaʁ12px / ʃvaʁt͡s] = Shona sviba ['12pxiɓa / 's͡fiɓa] |
|
.
|
Silbengrenze | deutsch Karte [ˈkʰar.tə] engl. labour (Arbeit) [ˈleɪ.bə] (BE) frz. abbaye (Abtei) [a.be.ˈi] |
|
̋
|
besonders hoher Ton | |
|
˥
|
||
|
́
|
hoher Ton | |
|
˦
|
||
|
̄
|
mittlerer Ton | |
|
˧
|
||
|
̀
|
niedriger Ton | |
|
˨
|
||
|
̏
|
besonders niedriger Ton | |
|
˩
|
||
|
̌
|
steigender Ton | |
|
̂
|
fallender Ton | |
|
↓
|
Downstep | Igbo unser Haus [ʊ́↓lɔ́ ↓áɲɪ́] |
|
↑
|
Upstep | Hausa turanci ne (es ist Englisch) [túrán↑tʃí nè] |
|
↗
|
Global rise | deutsch Ja? [↗ jaː] |
|
↘
|
Global fall | deutsch Ja. [↘ jaː] |
|
̥
|
Stimmlose Aussprache des gekennzeichneten Lauts | deutsch klar [kl̥aːr] engl. price (Preis) [ˈpɹ̥aɪs] frz. médecin (Arzt) [med̥ˈsɛ̃] |
|
̬
|
Stimmhafte Aussprache des gekennzeichneten Lauts | engl. back of (Rückseite von) [ˈbæk̬əv] frz. chaque jour (jeden Tag) [ʃak̬ˈʒuʀ] |
|
ʰ
|
Aspiriert gesprochen, also von einem hörbaren Lufthauch gefolgt | deutsch Pass [pʰas] Quechua qhari (Mann) [ˈqʰaɾɪ] Aymara thakhi (Weg) [ˈtʰakʰɪ] |
|
ʲ
|
Palatalisiert gesprochen | russisch цепь (Kette) [ʦɛpʲ] |
|
̹
|
Mit stärkerer Lippenrundung gesprochen | frz. secret (Geheimnis) [sə̹ˈkʀɛ] |
|
̜
|
Mit schwächerer Lippenrundung gesprochen | engl. good (gut) [gʊ̜d] (AE) |
|
̟
|
weiter vorne gesprochen | engl. key (Schlüssel) [k̟iː] |
|
̠
|
weiter hinten gesprochen | engl. tree (Baum) [t̠ɹiː] |
|
̈
|
zentralisiert gesprochen | frz. force (Kraft) [fɔ̈ʀs] |
|
̽
|
zur Mitte zentralisiert gesprochen | engl. November (November) [no̽ˈvɛmbə] (BE) |
|
̩
|
Kennzeichnung eines Lauts, meist eines Konsonanten, der den Silbenkern bildet | deutsch beten [ˈbeːtn̩] |
|
̯
|
Kennzeichnung eines Lauts, meist eines Vokals, der nicht den Silbenkern bildet | deutsch Studie [ˈʃtuːdi̯ə] |
|
˞
|
rhotisch gesprochen | engl. water (Wasser) [ˈwɑːtɚ] (AE) |
|
̃
|
nasal gesprochen | franz. ignorance (Unwissenheit) [ˌiɲɔˈʀɑ̃s] |
სტატიის