ჰალოგენალკანები

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება

ჰალოგენალკანები (ალკილჰალოგენიდები) — ორგანული შენაერთები, რომლებიც, როგორც ჩანს მათი სახელწოდებიდან, თავის შემადგენლობაში აქვს «ნახშირბადი-ჰალოგენი» კავშირს. მათი აღნაგობა შეიძლება წარმოვიდგინოთ, ნახშირბადის აღნაგობის მიხედვით, სადაც С-Н კავშირი შეცვლილია С-Х კავშირით, (Х — ფტორი, ქლორი, ბრომი, იოდი). იმის გამო რომ ჰალოგენების ატომები უფრო ელექტროუარყოფითია ვიდრე ნახშიბადის ატომი, კავშირი С-Х პოლარიზებულია ისე რომ, ჰალოგენის ატომი იძენს ნაწილობრივ უარყოფით მუხტს, ხოლო ნახშიებადის ატომი - ნაწილობრივ დადებითს. ასე რომ, ალკილჰალოგენიდები წარმოადგენენ მკვეთრად გამოხატულ ელექტროფილებს, და ამ თვისებაზეა დაფუძნებული მათი გამოყენება ორგანულ სინთეზში.

თვისებები[რედაქტირება]

ალკიჰალოგენების ქიმიური აქტიურობა შეიძლება იცვლებოდეს ფართო საღვრებში რომელიც დამოკიდებულია მათ აღნაგობაზე.

დამახასიათებელი რეაქციაებია — ნუკლეოფილნური ჩანაცვლება, ელიმინირება, აღდგენა ალკანამდე, გადაჯგუფებები კარბენის იონების მონაწილეობით, ურთიერთმოქმედება ტუტე და ტუტემიწა ლითონებთან.

შენიშვნები[რედაქტირება]

ორგანულ სინთეზში და მრეწველობაში ყველაზე ხშირად გვხვდება შემდეგი: