წყნარი ოკეანის მეორე ომი

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
წყნარი ოკეანის მეორე ომი
Pacifico1879.svg
ჩილეს მიერ დაკავებული პერუს და ბოლივიის ტერიტორიები
თარიღი 1879–1883
მდებარეობა პერუ
Casus belli ჩილეს სურვილი ხელში ჩაეგდო პერუს და ბოლივიის გვარჯილის საბადოები
შედეგი ჩილეს გამარჯვება
მხარეები
ჩილეს დროშა ჩილე
მხარდამჭერი
დიდი ბრიტანეთის დროშა დიდი ბრიტანეთი
პერუს დროშა პერუ
ბოლივიის დროშა ბოლივია
მხარდამჭერი
აშშ-ის დროშა აშშ
მეთაურები
ჩილეს პრეზიდენტები:
ანიბალ პინტო
დომინგო სანტა მარია
პერუს პრეზიდენტები:
მარიანო იგნასიო პრადო
ნიკოლას დე პიეროლა
ფრანსისკო კალდერონი
ლისარდო მონტერო
მიგელ იგლესიასი
ბოილივიის პრეზიდენტები:
ილარიონ დასა
ნარსისო კამპერო
ძალები
4000 ჯარისკაცი, 1880 წელს: 41,000 7000 ჯარისკაცი, 1880 წელს: 28,000[1]
დანაკარგები
2,825 დაღუპული და 7,347 დაჭრილი 10,467 დაღუპული და დაჭრილი

წყნარი ოკეანის მეორე ომი (ესპ. Guerra del Pacífico) ან გვარჯილის ომი (ესპ. Guerra de Salitres) - ჩილეს ომი პერუსა და ბოლივიის წინააღმდეგ. ომის დაწყების მიზეზი გახდა ატაკამის უდაბნოში მდებარე პერუსა და ბოლივიის გვარჯილის საბადოები, რის გამოც მიიღო მეორე სახელწოდება – გვარჯილის ომი.

წინაპირობები[რედაქტირება]

XIX საუკუნის მეორე ნახევარი ჩილეში აღინიშნა ეკონომიკური კრიზისით. კრიზისის პირობებში, ეკონომიკის ერთადერთი შემოსავლიანი დარგი აღმოჩნდა გვარჯილის წარმოება, მაგრამ გვარჯილის საბადოები, რომლებსაც ჩილელები ამუშავებდნენ, განლაგებული იყო ბოლივიის (ანტოფაგასტა) და პერუს (ტარაპაკა) ტერიტორიებზე, რაც ხშირად იწვევდა ჩილელთა და პერუ-ბოლივიის მთავრობების შეტაკებებს. 1879 წელს ბოლივიამ დაიწყო ჩილელ მრეწველთა შევიწროება.

ომის მსვლელობა[რედაქტირება]

1879 წლის 14 თებერვალს 500 ჩილელმა ჯარისკაცმა, სწორედ იმ დროს როცა დანიშნული იყო აუქციონზე ჩილეს კომპანიების გაყიდვა, გენერალ ემილიო სოტომაიორის ხელმძღვანელობით დაიკავა ქ. ანტოფაგასტა, რაც ნიშნავდა ომის დაწყებას ჩილესა და ბოლივია-პერუს შორის. ამ ომში დიდი ბრიტანეთის მხარდაჭერამ განაპირობა ჩილეს არმიის წარმატება. პერუს არმია განაგრძობდა წინააღმდეგობის გაწევას 1881 წლის იანვრამდე, ვიდრე ჩილეს არმიამ ლიმა არ დაიკავა.

დასასრული[რედაქტირება]

1883 წელს ლიმის მახლობლად, ანკონაში ხელმოწერილ იქნა ზავი ჩილესა და პერუს შორის, რომლის მიხედვითაც ჩილეს გადაეცა პერუს პროვინცია ტარაპაკა სამუდამოდ, ტაკნა და არიკა კი 10 წლით. 1929 წელს ხანგრძლივი კონფლიქტი მოგვარდა, ტაკნა დაუბრუნდა პერუს, ხოლო არიკა გადაეცა ჩილეს.

1884 წელს ვალპარაისოში დაიდო საზავო ხელშეკრულება ჩილესა და ბოლივიას შორის, რომლის ძალით ბოლივიამ დაკარგა პროვინცია ანტოფაგასტა და, ამრიგად ზღვაზე გასასვლელიც.

იხილეთ აგრეთვე[რედაქტირება]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]

Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე:

სქოლიო[რედაქტირება]

  1. 19,000 in San Juan, 4,000 in Lima, 1,000 in El Callao (Pierola letter to Julio Tenaud) 4,000 in Arequipa, Col. Jose de la Torre Jorge Basadre. History of Republic of Peru