ჩელიაბინსკის მეტეორიტი

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
ჩელიაბინსკის მეტეორიტი
Chelyabinsk meteor trace 15-02-2013.jpg
ჩელიაბინსკის მეტეორიტის შედეგად დარჩენილი კვალი
ადგილმდებარეობა
ქვეყანა რუსეთის დროშა რუსეთი
ყაზახეთის დროშა ყაზახეთი
მდებარეობა რუსეთი: ჩელიაბინსკის ოლქი
კურგანის ოლქი
ორენბურგის ოლქი
სვერდლოვსკის ოლქი
ტიუმენის ოლქი, ბაშკირეთი; ყაზახეთი: აქტიუბინსკის ოლქი
კოსტანაის ოლქი
კოორდინატები 55°05′ ჩ. გ. 59°08′ ა. გ. / 55.083° ჩ. გ. 59.133° ა. გ. / 55.083; 59.133
ინფორმაცია
თარიღი 15 თებერვალი 2013 (2013-02-15)
დრო 09:20:26 (UTC+06:00)
აგრეთვე ცნობილია როგორც ჩებარკულის მეტეორიტი
მიზეზი მეტეორიტი
დაზარალებულები 1491 კაცი[1]
მატერიალური ზარალი დაახლოებით მილიარდი რუბლი;
დაინგრა ქარხნის სახურავი,
ჩაიმსხვრა შუშები

ჩელიაბინსკის მეტეორიტი ან ასტეროიდი (ჩელიაბინსკის რაიონში მომხდარი მეტეორული სხეულის აფეთქება) — მოვლენა, რომელიც მოხდა 2013 წლის 15 თებერვალს დილით, — ადგილობრივი დროით 9:25 საათზე (მეტწილად რუსეთის ტერიტორიაზე, UTC+6). თან ახლდა ბოლიდი.[2][3][4][5] მეტეორიტმა გადაუფრინა ურალის ეკონომიკური რაიონის სამხრეთ ნაწილს და აფეთქდა ქალაქ ჩელიაბინსკის სიახლოვეს, რასაც დიდი ნათება მოჰყვა. მოძრაობდა ჩრდილოეთიდან სამხრეთის მიმართულებით. რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის შეფასებით მეტეორიტის მასა 10 მეტრულ ტონას შეადგენდა და დედამიწის ატმოსფეროში შემოიჭრა როგორც მინიმუმ 54,000 კმ/სთ სიჩქარით.[6][7] აშშ-ის კოსმოსური სააგენტოსNASA-ს განცხადებით, მეტეორიტის ზომა 17 მეტრს უდრიდა, ხოლო გამოთავისუფლებულმა ენერგიის საერთო რაოდენობამ დაახლოებით 500 ტროტილური ეკვივალენტი შეადგინა, რაც 30-ჯერ აღემატება ჰიროსიმაში ჩამოვარდნილი ატომური ბომბისბიჭუნას სიმძლავრეს.

ობიექტი აფეთქდა ჰაერში დედამიწის ზედაპირიდან 15-25 კილომეტრში.[8] არსებული ცნობებით, წარმოქმნილი დარტყმითი ტალღის გამო დაშავდა დაახლოებით 1500 ადამიანი,[1] აგრეთვე ქალაქის შენობებში მინებიც ჩაიმტვრა. მსხვერპლი არ მოჰყოლია. ოფიციალური ვერსიის თანახმად, რუსეთის ამ რაიონში მეტეორიტების წვიმა დაფიქსირდა. სხვადასხვა ცნობებით, ჰოსპიტალში გადაყვანილია 40-იდან 112-მდე ადამიანი. დაშავდა ორი ადამიანი, რომელიც რეანიმაციაში მოათავსეს. წინასწარი შეფასებით, მატერიალურმა ზარალმა მილიარდ რუბლს გადააჭარბა.[9] შედეგად გამოცხადდა საგანგებო სიტუაცია. ინტერნეტის მომხმარებლების თანახმად ერთ-ერთი ჩამოვარდნილი მეტეორი ჩელიაბინსკის თუთიის ქარხანას დაეცა.[10] შინაგან საქმეთა სამინისტროს განცხადებით ყველაზე მეტი ადამიანი მინის ნამსხვრევებით დაშავდა.[11]

სამეფო ასტრონომიული საზოგადოების კლასიფიკაციით ციური სხეული წარმოადგენდა ასტეროიდს. რამდენიმე დღით ადრე 11 თებერვალს ურალში, კერძოდ ბაშკირეთის ტერიტორიაზე აგრეთვე დაფიქსირდა მსხვილი ბოლიდი.[12] აფეთქებისა და შემდგომი ვითარების შედეგად 6 ქალაქში 3000-მდე შენობა დაზიანდა, მეტეორიტმა შექმნა თვალისმომჭრელი კაშკაშა სინათლე; გაიფრინა რუსეთის ჩელიაბინსკის, კურგანის, ორენბურგის, სვერდლოვსკის, ტიუმენის ოლქებში და ყაზახეთის აქტიუბინსკისა და კოსტანაის ოლქებში.

ჩელიაბინსკის, სვერდლოვსკის, ტიუმენისა და ორენბურგის ოლქებში და აგრეთვე ბაშკირეთსა და ყაზახეთში ხალხმა ცაში შენიშნა უკიდურესად კაშკაშა და ცეცხლმოკიდებული ობიექტი. სამოყვარულო ვიდეოებში კარგად გამოჩნდა ბოლიდი, რომელსაც თანს სდევს ბგერით გუგუნი. დრო და დრო ობიექტი მზის სინათლეზე უფრო კაშკაშა აღმოჩნდა და მოგვიანებით NASA-მ დაადასტურა, რომ ბოლიდი მზეზე უფრო კაშკაშა იყო.

ვითარების გამო მოსახლეობა პანიკაში ჩავარდა. თვითმხილველების მიხედვით ზეცაში აფეთქება მოხდა.[13] როიტერის ცნობით, მეტეორიტის ჩამოვარდნის ტრაექტორიის ხილვა შესაძლებელი იყო ეკატერინბურგიდან, რომელიც ჩელიაბინსკიდან 200 კილომეტრით არის დაშორებული.[14] რაიონში მობილური სატელეფონი კავშირი დროებით გაითიშა, აგრეთვე აღსანიშნავია, რომ ურალში მეტეორიტის ჩამოვარდნის გამო არც ერთი ჰაერში მყოფი თვითმფრინავი არ დაზიანებულა.[15]

მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებში მოვლენა იმთავითვე გაშუქდა.[16] მეტეორიტის დაჯახებიდან 15 სთ შემდეგ მოვლენებთან დაკავშირებული ვიდეო მილიონობით ადამიანმა ნახა.[17] ციდან ჩამოვარდნილი ცეცხლოვანი ობიექტის ყველაზე დიდ მასებს ამ დრომდე ეძებენ ჩელიაბინსკის ოლქში.[18]

აგრეთვე ცნობილია, რომ ამერიკის კოსმოსურმა სააგენტომ — NASA-მ საფეხბურთო მოედნის ნახევრის ზომის ასტეროიდი დააფიქსირა, რომელმაც დედამიწიდან 27,7 კილომეტრის დაშორებით ჩაიარა.[10]

გალერეა[რედაქტირება]

ვიდეო[რედაქტირება]

Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე:

სქოლიო[რედაქტირება]

  1. 1.0 1.1 Число пострадавших при падении метеорита приблизилось к 1500(რუსული)
  2. Russian Meteor. NASA. წაკითხვის თარიღი: 15 February 2013.
  3. Meteor in central Russia injures at least 500. USA Today. წაკითხვის თარიღი: 15 February 2013.
  4. 100 injured by meteorite falls in Russian Urals. Mercury News (2013-02-15). წაკითხვის თარიღი: 15 February 2013.
  5. Meteorite Fall in Russia Hurts More than 500 People | Meteor Bolide. Space. წაკითხვის თარიღი: 15 February 2013.
  6. Major, Jason. Meteor Blast Rocks Russia. Universe today. წაკითხვის თარიღი: 15 February 2013.
  7. 500 injured by blasts as meteor falls in Russia. Yahoo News. წაკითხვის თარიღი: 15 February 2013.
  8. Orbit of the Russian Meteor| accessdate =17 February 2013
  9. Число пострадавших от метеорита возросло до 1,2 тысячи человек
  10. 10.0 10.1 რუსეთში მეტეორიტი ჩამოვარდა
  11. მეტეორის აფეთქების შედეგად 1200-ზე მეტი ადამიანი დაშავდა
  12. Жители Башкирии стали свидетелями падения метеорита
  13. ჩელიაბინსკის თავზე მეტეორიტი აფეთქდა– მოსახლეობა პანიკამ მოიცვა
  14. ჩელიაბინსკის რაიონში მეტეორიტი ჩამოვარდა
  15. რუსეთში მეტეორიტის ჩამოვარდნის გამო 50 ადამიანი დაშავდა
  16. Federal Press World News. Челябинский метеорит стал одной из самых популярных тем в мире. Federal Press. წაკითხვის თარიღი: 15 February 2013.
  17. Visible Measures. Meteor Over Russia Hits Internet with 7.7 Million Video Views. Visible Measures. წაკითხვის თარიღი: 15 February 2013.
  18. ცეცხლოვანი მეტეორების წვიმა რუსეთში