ჩადური ენები

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
აფრაზიული ენების განაწილება

ჩადური ენები არისაფრაზიული ოჯახის შემადგენლობაში. გავრცელებულია ცენტრალურ- და დასავლეთაფრიკულ ქვეყნებში, ნიგერიის ჩრდილოეთში, კამერუნში, დასავლეთ ჩადში და სამხრეთ ნიგერიაში. სხვა დანარჩენ აფრაზიულ ენებთან შედარებით ყველაზე ახლოს არის ეგვიპტურ ენასთან. საერთოდ არსებობს 150-ზე მეტი ენა და დიალექტი ამ ჯგუფში. გენეტიკურად ისინი იყოფიან შემდეგ ტოტებად:

  • დასავლეთჩადური (სამხრეთ ნიგერიაში)
    • ჰაუსა
    • ანგასი, სურა, გერკა, ანკვე, მონტოლი;
    • კარეკარე, ბოლევა, ნგამო, კანაკურუ (დერა);
    • ბარდჟი, პაა (აფა); ბადე, ნგიზიმი;
    • რონი (ფერი, ბოკოსი, შა, კულარე);
  • ცენტრალურჩადური (ნიგერიის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ჩრდილოეთ კამერუნში, ჩადში)
    • ტარა, გაანდა;
    • ბურა, მარგი, კილბა (ხიბა);
    • ხიგი; ბატა;
    • ლაამანგი (ხიდკალა) და სხვ.;
    • ვანდალა (მანდარა), გამერგუ, პადუკუ, გლავდა;
    • სუკური; მატაკამ, გისიგა;
    • დაბა;
    • გიდერ;
    • კოტოკო (ლოგონე, ბუდუმა და სხვ.);
    • მუსგუ; მასა და სხვ.;

ფონეტიკა[რედაქტირება]

ჩადური ენების ფონეტიკა ხასიათდება თანხმოვნების სიმდიდრით. განსხვავდება ხმოვანთა სიგრძე.