შობის კუნძული (ავსტრალია)

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
Disambig-dark.svg სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ შობის კუნძული.
შობის კუნძული
ინგლ. Territory of Christmas Island
Kūki 'Āirani
შობის კუნძული
შობის კუნძულის
ჰიმნი: Advance Australia Fair!
დედაქალაქი
(და უდიდესი ქალაქი)
ფლაინგ-ფიში
10°29′ ს. გ. 105°38′ ა. გ. / 10.483° ს. გ. 105.633° ა. გ. / -10.483; 105.633
ოფიციალური ენა ინგლისური
მთავრობა კონსტიტუციური მონარქია ავსტრალიის საგარეო ტერიტორია
 -  დედოფალი ელისაბედ II
 -  პრემიერი ბრაიან ლეისი
ფართობი
 -  სულ 135 კმ2 
მოსახლეობა
 -  2011 შეფასებით 2072 
 -  სიმჭიდროვე 15,35 ად. კაცი/კმ2 
ვალუტა ავსტრალიური დოლარი (AUD)
დროის სარტყელი UTC +7 სთ.
Internet TLD .cx
სატელეფონო კოდი +61

შობის კუნძული (კრისტმასი (Christmas), ინგლ. Territory of Christmas Island) — კუნძული ინდოეთის ოკეანის აღმოსავლეთ ნაწილში, ეკუთვნის ავსტრალიას. ფართობი — 135 კმ². მოსახლეობა — 2072 კაცი[1] (2011).

გეოგრაფია[რედაქტირება]

შობის კუნძულის ფიზიკური რუკა

კუნძული მდებარეობს ავსტრალიის ქალაქ პერტიდან ჩრდილო-დასავლეთით 2360 კმ მანძილზე და დაახლოებით 500 კმ-ით სამხრეთისკენ ინდონეზიის ქალაქ ჯაკარტადან.

კუნძული ვულკანური წარმოშობისაა. ყველაზე მაღალი წერტილი ზღვის დონიდან — 361 მ. კლიმატი ტროპიკულია. წლის საშუალო ტემპერატურაა — დაახლოებით 27 °C. ნალექების რაოდენობა საკმაოდ მაღალია — დაახლოებით 2000 მმ წელიწადში. კუნძულზე არის რამდენიმე პატარა მდინარე, რის საშუალებითაც მოსახლეობა უზრუნველყოფილია სასმელი წყლით. კუნძულის ფართობია — 135 კმ²[2]. კუნძულის ფლორის ძირითად ნაწილს შეადგენს ტროპიკული მცენარეულობა. მრავლადაა ფოსფორიტის საბადოები.

ისტორია[რედაქტირება]

კუნძული აღმოჩენილი იქნა 1643 წლის შობის დღეს, რის გამოც დღემდე იგი მოიხსენება, როგორც შობის კუნძული. ბრიტანელი ზღვაოსანი უილიამ დამპირი იყო პირველი ევროპელი, რომელიც გადავიდა კუნძულზე 1688 წელს და აღწერა იგი. 1888 წელს კუნძულზე აღმოჩენილი იქნა კალციუმის პიროფოსფატის საბადოები, რის გამოც იგი ანექსირებული იქნა დიდი ბრიტანეთის მიერ და დაიწყო კუნძულის კოლონიზაცია[3]. 1900 წელს კუნძული შევიდა ბრიტანეთის კოლონიის სინგაპურის შემადგენლობაში.

მეორე მსოფლიო ომის დროს კუნძული ოკუპირებული იქნა იაპონიის მიერ[4].

1958 წელს — გადაეცა ავსტრალიას. კუნძულის მართვას აწარმოებს ავსტრალიის მთავრობის ოფიციალური წარმომადგენელი.

მოსახლეობა[რედაქტირება]

მოსახლეობა — 2072 კაცი (2011), მაგრამ აქედან ავსტრალიის მოქალაქე მხოლოდ 646 ადამიანია (2011). მოსახლეობის 70 % — ჩინელია, 20 % — თეთრკანიანია და დაახლოებით 10 % — მალაელი (მალაიზიელი). რელიგიის მხრივ სჭარბობენ ქრისტიანები — 23,1 % (პრაქტიკულად ყველა ევროპელი და ზოგიერთი ჩინელი), ბუდისტები (16,8 % — ძირითადად ჩინელები), მუსულმანები — 14,8 % (მალაელები და ზოგიერთი ჩინელი), ინდუსები — 0,4 %, ათეისტები — 9,2 %.[1]

ეკონომიკა[რედაქტირება]

1895 წლიდან დაიწყო ფოსფატის დამუშავება და ექსპორტი, რომლის ინდრუსტრიასაც უკავშირდება მუდმივი მოსახლეობის წარმოშობა. საბადოების გამოლევის შემდეგ ფოსფატების მოპოვება შეწყდა 1987 წელს და კუნძული გახდა ეკოლოგიური ტურიზმის ცენტრი. ტერიტორიის 63 % უკავია შობის კუნძულის ეროვნულ პარკს.

2001 წელს ავსტრალია და რუსეთი შეთანხმდნენ შობის კუნძულზე კოსმოდრომის მშენებლობის შესახებ, მაგრამ 2003 წელს სამუშაოები მის აგებაზე შეწყდა.

ფოსტა და ტრანსპორტი[რედაქტირება]

1993 წლიდან კუნძულზე საფოსტო ადმინისტრაციას წარმოადგენს ავსტრალიური სახელმწიფო კორპორაცია Australia Post. მის მიერ კუნძულისათვის გამოშვებული საფოსტო მარკები ისევე გამოიყენება ავსტრალიის მთელ ტერიტორიაზე, როგორც ავსტრალიის მარკები შობის კუნძულის ტერიტორიაზე.

18 კმ სიგრძის რკინიგზა აერთებს ჩრდილოეთით მდებარე ფლაინგ-ფიშს კუნძულის სამხრეთ დაბოლოებაზე მყოფ ქალაქ საუტ-პოინტთან. ლიანდაგის სიგანეა 1435 მმ, ის შენდებოდა 1914 წელს.

ფლაინგ-ფიშიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარეობს კუნძულზე ერთადერთი აეროდრომი.

სქოლიო[რედაქტირება]

  1. 1.0 1.1 — მოსახლეობის აწერა (2011)
  2. First Assistant Secretary, Territories Division. (30 January 2008)Territories of Australia. Attorney-General's Department. დაარქივებულია ორიგინალიდან 12 November 2009-ში. ციტატა: „The Federal Government, through the Attorney-General's Department administers Ashmore and Cartier Islands, Christmas Island, the Cocos (Keeling) Islands, the Coral Sea Islands, Jervis Bay, and Norfolk Island as Territories.“ წაკითხვის თარიღი: 7 February 2008.
  3. History. Christmas Island Tourism Association. წაკითხვის თარიღი: January 2014.
  4. L, Klemen. (1999–2000)The Mystery of Christmas Island, March 1942. Forgotten Campaign: The Dutch East Indies Campaign 1941–1942.

ლიტერატურა[რედაქტირება]

  • ქსე, ტ. 11, გვ. 15, თბ., 1987