შვედეთის ეროვნული პარკების სია

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება

შვედეთის ეროვნული პარკების ქსელის მმართველია შვედეთის გარემოს დაცვის სააგენტო (შვედ. Naturvårdsverket) და მოიცავს 29 ეროვნულ პარკს. აგრეთვე 2013 წლისათვის დაგეგმილია კიდევ 6 ეროვნული პარკის შექმნა. 1909 წელს შვედეთის პარლამენტმა მიიღო კანონი ეროვნული პარკების შესახებ, რის შემდეგაც შვედეთი გახდა პირველი ევროპული ქვეყანა, სადაც შეიქმნა ეროვნული პარკების სისტემა[1]. პირველი ცხრა პარკი გაიხსნა 1909 წელს, 1918-1962 წლებში კიდევ შვიდი და 1982-2009 წლებში ცამეტი[2].

According to the EPA, Swedish national parks must represent unique landscape types and be effectively protected and used for research, recreation, and tourism without damaging nature.[3] Mountain terrain dominates approximatively 90% of the parks' combined area. The reason for this is the extensive mountain areas taken up by the large northern parks—Sarek National Park and Padjelanta National Park each cover approximately 200,000 hectares (490,000 acres).[4][5] Many of the northern parks are part of the Laponian area, one of Sweden's UNESCO World Heritage Sites due to its preserved natural landscape and habitat for the native reindeer-herding Sami people.[6] The southernmost parks—Söderåsen National Park, Dalby Söderskog National Park and Stenshuvud National Park—are covered with broadleaf forest and together cover approximately 2,000 ჰა (თარგი:Convert/LoffAonSoffNa).[7][8][9] Fulufjället National Park is part of PAN Parks,[10] a network founded by the World Wildlife Fund (WWF) to provide better long-term conservation and tourism management of European national parks.[11]

ეროვნული პარკები[რედაქტირება]

Mountain with two main peaks, composed of dark rock with traces of snow on the sides, against a bright blue sky. In the foreground, a stream cuts through grassland.
Pierikpakte Mountain, part of Sarek National Park
Small stream surrounded by trees
Skäralid River, part of Söderåsen National Park
A blue river flowing between two rocky, grey cliffs with green trees growing on top of them and a snow-covered mountain in the background.
Abisko National Park was established in 1909.
A hilly, green landscape with a grey tree growing on the left, snow-capped mountains in the background, and a blue sky above with white clouds.
Stream just over the tree line in Stora Sjöfallet National Park.
A grey-blue body of water separating smooth, large, light-coloured rocks in the foreground and a hazy green hill in the background, all under a blue sky with white clouds.
The hill Stenshuvud in Stenshuvud National Park
Shoreline with narrow rocky beach and then scrub vegetation
Gotska Sandön National Park is one of Sweden's oldest national parks.
  * აღნიშნული ეროვნული პარკი წარმოადგენს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტის ნაწილს
  ** აღნიშნული ეროვნული პარკი წარმოადგენს პარკების დაცული ტერიტორიების ქსელის ნაწილს
სახელი მდებარეობა[12] ფართობი[12] დაარსდა[12] აღწერა
აბისკუს ეროვნული პარკი ნორბოტენი 7700 ჰა 1909 The park is composed of valleys framed by mountain ranges in the south and west and Scandinavia's largest alpine lake, Torneträsk, in the north.[13]
ენგსეს ეროვნული პარკი სტოკჰოლმი 168 ჰა 1909 Ängsö is an island in the Stockholm archipelago. The park is known for its "ancient farm landscape in the archipelago environment, the spring flowers, and the varied bird life".[14]
ბიორნლანდეტის ეროვნული პარკი ვესტერბოტენი 1100 ჰა 1991 Björnlandet's geography is distinguished by its large virgin forest and mountain terrain with steep ravines and cliffs. The park features traces of several forest fires.[15]
ბლო-იუნგფრუნის ეროვნული პარკი კალმარი 198 ჰა 1926 Blå Jungfrun is an island in the Baltic Sea dominated by clefts and hollows in the north and forest in the south.[16]
დალბიუ-სედერშოგის ეროვნული პარკი სკონე 36 ჰა 1918 Deciduous forest surrounded by a 56 m (184 feet) wide earth bank that takes up a large part of the park.[8]
იურეს ეროვნული პარკი ვესტრა-იეტალანდი 2400 ჰა 1991 Djurö National Park consists of an archipelago with about 30 islands in Sweden's biggest lake, Vänern.[17]
ფერნებოფიერდენის ეროვნული პარკი დალარნა, ევლებორგი, უპსალა, და ვესტმანლანდი 10100 ჰა 1998 Dalälven River passes through the park and the uneven shoreline encloses over 200 islands and islets.[18]
ფულუფიელეტის ეროვნული პარკი** დალარნა 38500 ჰა 2002 The park consists mainly of bare mountain heights, and heaths that are unique in the Swedish mountains.[10]
გარფიუტანის ეროვნული პარკი ერებრუ 111 ჰა 1909 Garphyttan National Park consists of landscape altered by humans through agriculture and forestry, such as meadows and deciduous forest.[19]
გოტსკა-სანდენის ეროვნული პარკი გოტლანდი 4490 ჰა 1909 Gotska Sandön is an island composed of sand. Its scenery is dominated by beaches, dunes, and pine forests.[20]
ჰამრის ეროვნული პარკი ევლებორგი 28 ჰა 1909 Hamra National Park contains two low moraine hills covered with virgin forest and large rock boulders.[21]
ჰაპარანდის არქიპელაგის ეროვნული პარკი ნორბოტენი 6000 ჰა 1995 Located in the northern part of the Gulf of Bothnia, the park is composed of low islands with wide sandy beaches.[22]
კოსტერჰავეტის ეროვნული პარკი ვესტრა-იეტალანდი 38878 ჰა 2009 Kosterhavet National Park is the first national marine park of Sweden and was inaugurated in September 2009. It consists of the sea and shores around the Koster Islands, however excluding the islands themselves.[23][24][25][26]
მუდუსის ეროვნული პარკი* ნორბოტენი 49340 ჰა 1942 Muddus National Park is home of deep ravines and primeval forests. Sweden's oldest pine tree is located in the park.[27]
ნორა-კვილის ეროვნული პარკი კალმარი 114 ჰა 1927 Norra Kvill is an ancient forest with tall pine trees that are over 350 years old. Three lakes are situated in the park: Stora Idegölen, Lilla Idegölen and Dalskärret.[28]
პადიელანტის ეროვნული პარკი* ნორბოტენი 198400 ჰა 1962 The park, which borders Norway in the west, is primarily composed of a flat and open landscape that surrounds the two lakes Vastenjávrre and Virihávrre.[5]
პიელიეკაისეს ეროვნული პარკი ნორბოტენი 15340 ჰა 1909 Pieljekaise National Park is composed of birch forest, mountain terrain, and several lakes. The park is named after Pieljekaise Mountain, a landmark in the area.[29]
სონფიელეტის ეროვნული პარკი იემტლანდი 10300 ჰა 1909 The park is named after the 1,278 m (4,192 ft) high mountain Sånfjället. The mountainous area is intersected by streaming lakes and a forest area.[30]
სარეკის ეროვნული პარკი* ნორბოტენი 197000 ჰა 1909 The park features an alpine landscape with high peaks and narrow valleys. More than 100 glaciers are found in the park, and several mountains are over 2,000 m (6561 ft) high.[4]
შკულეშკოგენის ეროვნული პარკი* ვესტერნორლანდი 2360 ჰა 1984 Skuleskogen National Park is composed of ancient forest, high mountains, and sea coast. The mountain peaks are covered with pine forest and are separated by valleys formed by the sea and ice sheets.[31]
სედეროსენის ეროვნული პარკი სკონე 1625 ჰა 2001 The park features an especially contoured landscape with up to 90 m (300 ft) deep ravines. The valleys are covered with broadleaf forest, mostly beech.[7]
სტენსჰუვუდის ეროვნული პარკი სკონე 390 ჰა 1986 Stenshuvud is a hill that faces the Baltic Sea. Because the surrounding landscape is relatively flat, it can be seen from a great distance and has been used by seafarers as an aid to navigation at sea. Most of the area is covered with broadleaf forest.[9]
სტორა-სიეფალეტის ეროვნული პარკი* ნორბოტენი 127800 ჰა 1909 The park's northern portions lie in the Scandinavian Mountains, home to some of Sweden's highest peaks. The lower hills in the park's southern part are covered with forest.[32]
სტორე-მოსეს ეროვნული პარკი იენკეპინგი 7850 ჰა 1989 Store Mosse National Park is the home of the largest bog area in southern Sweden. The lake Kävsjön, containing many species of birds, is located within the park.[33]
ტივედენის ეროვნული პარკი ერებრუ და ვესტრა-იეტალანდი 1350 ჰა 1983 Tiveden National Park is a part of the large Tiveden forest. The park is situated in the most inaccessible part of the forest. The landscape is mountainous and stony.[34]
ტეფსინგდალენის ეროვნული პარკი დალარნა 1615 ჰა 1930 Töfsingdalen National Park consists of two mountain ridges separated by a valley covered with fields and virgin forest.[35]
ტრესტიკლანის ეროვნული პარკი ვესტრა-იეტალანდი 2897 ჰა 1996 This park contains a rift valley landscape and is one of the few remaining areas of pristine forest in southern Scandinavia.[36]
ტიურესტის ეროვნული პარკი სტოკჰოლმი 2000 ჰა 1993 Tyresta is a gorge landscape with stony slopes. The park, covered with pine forrest, is one of the largest virgin forests in Sweden.[37]
ვადვეტიოკის ეროვნული პარკი ნორბოტენი 2630 ჰა 1920 Located in a mountain region north-west of Lake Torneträsk, Vadvetjåkka National Park is the northernmost national park in Sweden. The park is named after Vadvetjåkka Mountain, which is located within the park.[38]

მომავალი ეროვნული პარკები[რედაქტირება]

Bright light shining through dark grey clouds in a dark blue sky onto a hilly, green landscape with black mountains in the background.
Sweden's highest mountain Kebnekaise will be part of a national park sometime between 2009 and 2013.
Mountain range composed of dark rock with traces of snow on the sides, against a cloudy blue sky.
The Sylan mountain range will be part of the Vålådalen-Sylarna National Park.

In 2008, after investigations and interviews with the participating counties, the Swedish Environmental Protection Agency laid down a plan to establish 13 new national parks in the near future. According to the plan, seven of the parks will be established between 2009 and 2013, the first being Kosterhavet National Park which was inaugurated in September 2009. It is currently unknown when the six remaining parks will be established.[39]

სახელი მდებარეობა[40] ფართობი[40] დაარსების თარიღი[40]
Bästeträsk National Park Gotland County 5000 ჰა 2009–2013
Blaikfjället National Park Västerbotten County 40000 ჰა 2009–2013
Kebnekaise National Park Norrbotten County 65000 ჰა 2009–2013
Tavvavuoma National Park Norrbotten County 40000 ჰა 2009–2013
Vålådalen-Sylarna National Park Jämtland County 230000 ჰა 2009–2013
Västra Åsnen National Park Kronoberg County 2000 ჰა 2009–2013
Nämdöskärgården National Park სტოკჰოლმი 14000 ჰა უცნობია
Koppången National Park Dalarna County 5000 ჰა უცნობია
Reivo National Park Norrbotten County 11000 ჰა უცნობია
Rogen-Juttulslätten National Park Dalarna County and Jämtland County 100000 ჰა უცნობია
Sankt Anna National Park Östergötland County 10000 ჰა უცნობია
Vindelfjällen National Park Västerbotten County 550000 ჰა უცნობია

იხილეთ აგრეთვე[რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება]

  1. Nationalparker (sv).
  2. National parks and other ways to protect nature (en). Naturvårdsverket. წაკითხვის თარიღი: 2011-03-14.
  3. Fakta om nationalparker (Swedish). Naturvårdsverket (Swedish Environmental Protection Agency). წაკითხვის თარიღი: 2011-06-18.
  4. 4.0 4.1 Sarek National Park. Naturvårdsverket (Swedish Environmental Protection Agency). წაკითხვის თარიღი: 2009-02-26.
  5. 5.0 5.1 Padjelanta National Park. Naturvårdsverket (Swedish Environmental Protection Agency). წაკითხვის თარიღი: 2009-02-26.
  6. Laponian Area. UNESCO World Heritage Centre. წაკითხვის თარიღი: 2009-06-11.
  7. 7.0 7.1 Söderåsen National Park. Naturvårdsverket (Swedish Environmental Protection Agency). წაკითხვის თარიღი: 2009-02-26.
  8. 8.0 8.1 Dalby Söderskog National Park. Naturvårdsverket (Swedish Environmental Protection Agency). წაკითხვის თარიღი: 2009-02-26.
  9. 9.0 9.1 Stenshuvud National Park. Naturvårdsverket Swedish Environmental Protection Agency. წაკითხვის თარიღი: 2009-02-26.
  10. 10.0 10.1 Fulufjället National Park. Naturvårdsverket (Swedish Environmental Protection Agency). წაკითხვის თარიღი: 2009-02-26.
  11. Vision. PAN Parks. დაარქივებულია ორიგინალიდან 2009-06-21-ში. წაკითხვის თარიღი: 2009-06-25.
  12. 12.0 12.1 12.2 National Parks in Sweden. Naturvårdsverket (Swedish Environmental Protection Agency). წაკითხვის თარიღი: 2009-06-11.
  13. Abisko National Park. Naturvårdsverket (Swedish Environmental Protection Agency). წაკითხვის თარიღი: 2009-02-26.
  14. Ängsö National Park. Naturvårdsverket (Swedish Environmental Protection Agency). წაკითხვის თარიღი: 2009-02-26.
  15. Björnlandet National Park. Naturvårdsverket (Swedish Environmental Protection Agency). წაკითხვის თარიღი: 2009-02-26.
  16. Blå Jungfrun National Park. Naturvårdsverket (Swedish Environmental Protection Agency). წაკითხვის თარიღი: 2009-02-26.
  17. Djurö National Park. Naturvårdsverket (Swedish Environmental Protection Agency). წაკითხვის თარიღი: 2009-02-26.
  18. Färnebofjärden National Park. Naturvårdsverket (Swedish Environmental Protection Agency). წაკითხვის თარიღი: 2009-02-26.
  19. Garphyttan National Park. Naturvårdsverket (Swedish Environmental Protection Agency). წაკითხვის თარიღი: 2009-02-26.
  20. Gotska Sandön National Park. Naturvårdsverket (Swedish Environmental Protection Agency). წაკითხვის თარიღი: 2009-02-26.
  21. Hamra National Park. Naturvårdsverket (Swedish Environmental Protection Agency). წაკითხვის თარიღი: 2009-02-26.
  22. Haparanda Archipelago National Park. Naturvårdsverket (Swedish Environmental Protection Agency). წაკითხვის თარიღი: 2009-02-26.
  23. Kosterhavets webbplats (Swedish). Västra Götaland County Administrative Board. წაკითხვის თარიღი: 2009-09-10.
  24. Kosterhavet blir Sveriges första marina nationalpark (Swedish). Naturvårdsverket (Swedish Environmental Protection Agency). დაარქივებულია ორიგინალიდან 2009-03-30-ში. წაკითხვის თარიღი: 2009-06-26.
  25. Sveriges första marina nationalpark“, Svenska Dagbladet, 2009-03-19. წაკითხვის თარიღი: 2009-09-10. (Swedish) 
  26. Kosterhavet National Park. Naturvårdsverket (Swedish Environmental Protection Agency). წაკითხვის თარიღი: 2009-09-14.
  27. Muddus National Park. Naturvårdsverket (Swedish Environmental Protection Agency). წაკითხვის თარიღი: 2009-02-26.
  28. Norra Kvill National Park. Naturvårdsverket (Swedish Environmental Protection Agency). წაკითხვის თარიღი: 2009-02-26.
  29. Pieljekaise National Park. Naturvårdsverket (Swedish Environmental Protection Agency). წაკითხვის თარიღი: 2009-02-26.
  30. Sånfjället National Park. Naturvårdsverket (Swedish Environmental Protection Agency). წაკითხვის თარიღი: 2009-02-26.
  31. Skuleskogen National Park. Naturvårdsverket (Swedish Environmental Protection Agency). წაკითხვის თარიღი: 2009-02-26.
  32. Stora Sjöfallet National Park. Naturvårdsverket (Swedish Environmental Protection Agency). წაკითხვის თარიღი: 2009-02-26.
  33. Store Mosse National Park. Naturvårdsverket (Swedish Environmental Protection Agency). წაკითხვის თარიღი: 2009-02-26.
  34. Tiveden National Park. Naturvårdsverket (Swedish Environmental Protection Agency). წაკითხვის თარიღი: 2009-02-26.
  35. Töfsingdalen National Park. Naturvårdsverket (Swedish Environmental Protection Agency). წაკითხვის თარიღი: 2009-02-26.
  36. Tresticklan National Park. Naturvårdsverket (Swedish Environmental Protection Agency). წაკითხვის თარიღი: 2009-02-26.
  37. Tyresta National Park. Naturvårdsverket (Swedish Environmental Protection Agency). წაკითხვის თარიღი: 2009-02-26.
  38. Vadvetjåkka National Park. Naturvårdsverket (Swedish Environmental Protection Agency). წაკითხვის თარიღი: 2009-02-26.
  39. Ny nationalparksplan för Sverige“, Naturvårdsverket (Swedish Environmental Protection Agency). წაკითხვის თარიღი: 2009-06-11. (Swedish) 
  40. 40.0 40.1 40.2 Förslag till nya nationalparker“, Naturvårdsverket (Swedish Environmental Protection Agency). წაკითხვის თარიღი: 2009-06-11. (Swedish) დაარქივებულია ორიგინალიდან 2008-12-25-ში.