ვიკიპედიიდან
ქედის რაიონი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის შემადგენლობაში.
ქედის რაიონი მდებარეობს მდ. აჭარისწყლის ხეობაში, რაიონი მოიცავს 452 კვ. კმ-ს. მოსახელობა 20 194 ადამიანს, ცენტრია დაბა ქედა, რაიონი შედგება 64 დასახლებული პუნქტისგან. ნალექების წლიური რაოდენობა წელიწადში 1500 მმ. კლიმატი მიახლოებულია სუბტროპიკულთან. ქედის რაიონს ესაზღვრება - ქობულეთის, ხელვაჩაურის და შუახევის რაიონები. სამხრეთ ნაწილში კი შავშეთის ქედზე გადის საქართველო-თურქეთის სახელმწიფო საზღვარი. რაიონის ტერიტორიაზე მიედინება მდ. აჭარისწყლის დიდი ნაწილი (42 კმ.), აღსანაიშნავია ასევე მდ. აკავრეთა. რაიონის ტერიტორია ზღვის დონიდან სხვადასხვა სიმაღლეზე მდებარეობს. ჩრდილო-დასავლეთ ტერიტორიას ავსებს მესხეთის განშტოებანი. სამხრეთ ნაწილში შემოჭრილია შავშეთის ქედის განშტოებანი. უმაღლესი მწვერვალია ღომა 2441 მეტრი ზღვის დონიდან. რაიონის ტერიტორიაზე მდინარე აჭარისწყლის ხეობაში გავრცელებულია კოლხური ტიპის მცენარეულობა. ფერდობებზე უხვადაა წიფლნარ-წაბლნარი. კარგადაა განვითარებული ქვეტყე (შქერი, იელი, თხილი, მოცვი, წყავი). დამახასიათებელია გარეული მსხალი, ვაშლი, კაკალი, ბალი, ზღმარტლი, ხურმა, ტყემალი. ზემოთ ვრცელდება შერეული ტყეები და წიწვოვნები, მცირე მონაკვეთზე სუბ-ალპური და ალპური მცენარეულობა. ტყიანობის მიხედვით ქედის რაიონი ერთ-ერთი პირველია საქართველოში. რაიონის ტერიტორიაზე დღემდე გვხდება წითელ წიგნში შეტანილი და გადაშენების პირას მისული მცენარეები. აღსანიშნავია ქედის რაიონში სოფ. ქვედა მახუნცეთის ტერიტორიაზე ჯგუფურად გავრცელებული მესამეული პერიოდის იშვიათი რელიქტი – უთხოვარი და კოლხური ბზა. წიფლნარ და წაბლნარ ტყეებში გვხდება გარეული ღორი, კავკასიური ირემი, ევროპული შველი, კავკასიური მურა დათვი, მგელი, ტურა, მელა, მაჩვი, ზღარბი, გველებიდან ანკარა და ცხვირრქოსანი გველგესლა; მრავალფეროვანია ფრინველთა სამყარო: ბულბული, ტოროლა, შაშვი, ძერა, კაჭკაჭი. მდინარეებში გვხდება წვერა, კალმახი, ღორჯო.
